Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тан әулетінің қытай ақыны Луо Бинван (шамамен 619–684 ж.ш.), әдептік есімі Гуангуан (觀光/观光), – Қытайдың Тан әулетінің ақыны. Оның әулеті Учжоу қаласынан, қазіргі Иу, Чжэцзян провинциясынан шыққан, бірақ ол Шандоңда өскен. Луо Лу Чжаолин, Ван Бо және Ян Цзюньмен бірге ерте Танның төрт үлгілі ақыны ретінде, сол заманның ең көрнекті ақындары саналады.
Chinese poet of the Tang dynasty
Luo Binwang (, ca. 619–684? ), courtesy name Guanguang (觀光/观光), was a Chinese poet of the Tang dynasty. His family was from Wuzhou, modern Yiwu, Zhejiang, but he was raised in Shandong. Luo is grouped with Lu Zhaolin, Wang Bo, and Yang Jiong as the Four Paragons of the Early Tang, the most outstanding poets of their time.
Ерте мансап
Луо Бинван алты жасында өлеңдер жаттай алатын болды делінеді. Ересек болған соң, Ли Юаньцин (李元慶) Дао ханзадасының штабында қызметтен кейін, ол сол кездегі билеуші император Гаоцзонның туысы, 665 жылдан бастап Чанъаньдағы орталық үкіметте жұмыс істеді. 670 жылы ол Шыңжаңға жер аударылды, содан кейін армиямен Юньнаньға сапарлады. Кейін ол көрнекті генерал Пей Синцзяньның (裴行儉) штабында қызмет етті, Пей Тао префектурасының (洮州, қазіргі Хайдун префектурасы, Цинхай) коменданты болып қызмет еткен кезде әскери хат алмасуды басқарды, бірақ ол Пеймен жақсы қарым-қатынаста болған жоқ, сондай-ақ Луомен бірге топтасқан басқа үш көрнекті жазушыны да қанағаттандырмады, оның орнына Ван Боның інісі Ван Цзюйдің (王勮) және Су Вэйдаодың (蘇味道) қабілеттерін жоғары бағалады. Ақырында, Луо Чанъань округінің округтік үкіметінде хатшы болып жұмыс істеді – астана Чанъаньды құрайтын екі округтің бірі, бұл төменгі лауазым болғанымен, астанада орналасқандықтан белгілі бір дәрежеде беделді деп есептелді.
It was said that Luo Binwang could recite poetry when he was six years old. In adulthood, after a period serving on the staff of Li Yuanqing (李元慶) Prince of Dao, an uncle of then ruling Emperor Gaozong, Luo worked in the central government in Chang'an from 665. In 670, he was exiled to Xinjiang, after which he travelled to Yunnan with the army. He later served on staff of the prominent general Pei Xingjian (裴行儉) while Pei was serving as the commandant at Tao Prefecture (洮州, roughly modern Haidong Prefecture, Qinghai), and was in charge of the military correspondences, but he did not have a good relationship with Pei, who also disapproved of the other three greater writers grouped with Luo — Wang, Yang, and Lu, instead favoring the talents of Wang Bo's brother Wang Ju (王勮) and Su Weidao. Eventually, Luo became a secretary at the county government of Chang'an County — one of the two counties making up the capital Chang'an — a low position that was however considered fairly prestigious due to its location at the capital.
Ли Цзиньяның көтерілісіне қатысуы
678 жылы Луо Бинванг Ву Цзэтяньды сынағандықтан қызметтен босатылып, түрмеге қамалды, бірақ келесі жылы босатылды. Император Гаоцзун қайтыс болғаннан кейін, императордың әйелі, император жесір Ву (кейін У Цзэтянь деп аталды), бастапқыда ұлы император Чжунцзунның регенті болды, оны ол тез құлатты, содан кейін император Руйцзунның регенті болды. Луо оған бірнеше ұсыныс жасады, бірақ ол оларды қабылдамады, нәтижесінде 684 жылы Линхай округінің бас хатшысы лауазымына төмендетілді. Ол және осылай төмендетілген бірнеше шенеунік Ян префектурасында (揚州, қазіргі Янчжоу, Цзянсу) кездесті. Олар Ин герцогі Ли Цзиньеді өздерінің жетекшісі етіп, император жесір Вуға қарсы көтерілді, мақсаты император Чжунцзунды қалпына келтіру еді. Луо қарсылық күштерінің хат-хабарларын басқарды және император жесір Вуға қарсы өткір мәлімдеме жазды:
In 678, Luo Binwang was dismissed and imprisoned for criticising Wu Zetian, but was released the following year. After Emperor Gaozong's death and the subsequent takeover of Emperor Gaozong's wife Empress Dowager Wu (later known as Wu Zetian) as regent over initially their son Emperor Zhongzong, whom she quickly deposed, and then Emperor Ruizong, Luo made a number of suggestions to her, which she did not accept, and he was in turn demoted to the post of secretary general of Linhai County in 684. He and a number of similarly demoted officials met at Yang Prefecture (揚州, roughly modern Yangzhou, Jiangsu), and they, supporting Li Jingye the Duke of Ying as their leader, rose against Empress Dowager Wu at Yang Prefecture, claiming as their goal Emperor Zhongzong's restoration. Luo was in charge of the resistance forces' correspondences, and he wrote a particularly sharp worded declaration against Empress Dowager Wu:
Деректерде император жесір Ву мәлімдемені оқығанда, ол жазғандарына күліп, мазақтапты. Бірақ ол «Жаңа императорлық мазардың топырағы әлі құрғамаған, екі метрлік жетімді кімге сеніруге болады?» деген бөлігіне жеткенде, ойға батып, «Осы адамның қызметін жоғалтқанымыздың кінәсі канцлерлерде» деді. Кейін сол жылы Ли Цзинье жеңілгеннен кейін Луо да өлтірілді, ал император жесір Ву оның жазбаларына таң қалды, оларды жинап, жариялау үшін адамдарды жіберді.
It was said that when Empress Dowager Wu read the declaration, she smiled and laughed at what he wrote. However, when she reached the portion that read, "The soil on the new imperial tomb is not yet dry, and to whom can the two meter tall orphan be entrusted?" she turned solemn, and she commented, "It is the fault of the chancellors that we lost this man's service." After Li Jingye's defeat later that year, Luo was also killed, and Empress Dowager Wu, impressed with his writing, sent people to gather them and publish them.
Стиль
Прозада ол әсем пианьвэнь 駢文 "параллель проза" стилінің шебері болды. Оның поэзиясы (көбінесе гуши) көбінесе осыған ұқсас күрделі болады. Оның туындыларының арасында ұзақ, автобиографиялық өлеңдер бар, бірақ ол жеті жасында жазған "Қазға арналған ода" өлеңімен ең көп танылды. Оның "Цикадаға арналған одасы" да зор даңққа және ықпалға ие.
In prose, he was a master of the ornate pianwen 駢文 "parallel prose" style. His poetry (mostly gushi) is often similarly complex. Among his works is a long, autobiographical verse narrative, but he is best known for his poem "Ode to the Goose", said to have been written when he was seven years old. His "Ode to the Cicada" is also of great renown and influence.