Кіріспе
Чатем аралдарының ең үлкен аралы, Жаңа Зеландиядағы Чатем аралы (Мориори: Rēkohu, сөзбе-сөз "Тұманды Күн";) – Жаңа Зеландияның Оңтүстік аралының шығыс жағалауынан Тынық мұхитында орналасқан Чатем аралдары тобының ең үлкен аралы. Ол "экватор мен полюстің арасында, Халықаралық дата сызығының үстінде" деп есептеледі, бірақ бұл нүкте аралдың батыс бөлігінен батысқа қарай 173 миль қашықтықта жатыр. Мориори тілінде арал Рекоху ("тұманды аспан"), ал маори тілінде Ухарекаури деп аталады. Аралға 1791 жылы оны алғаш тапқан британдық HMS Chatham кемесінің құрметіне осы ат берілген. Ол Чатем аралының ауданын қамтиды және Жаңа Зеландияның материгіне ең жақын нүктесі – Тернагейн мүйісінен оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан.
the island in New Zealand
Chatham Island ('/tʃ//æ//t//ə//m/ CHATəm) (Moriori: Rēkohu, lit. (literally) 'Misty Sun'; ) is the largest island of the Chatham Islands group, in the south Pacific Ocean off the eastern coast of New Zealand's South Island. It is said to be "halfway between the equator and the pole, and right on the International Date Line", although that point is 173 miles WSW of the island's westernmost point. The island is called Rekohu ("misty skies") in Moriori, and Wharekauri in Māori. The island was named after the survey ship HMS Chatham which was the first European ship to locate the island in 1791. It covers an area of Chatham Island lies south east of Cape Turnagain, the nearest point of mainland New Zealand to the island.
География
Т-әріпшесіне ұқсас аралдың географиясы үш негізгі ерекшелікпен сипатталады: екі шығанақ және лагуна. Чатэм аралдағы батыс жағалаудың жартысынан астамын Петре шығанағының терең ойысы алып жатыр. Аралдың бас қаласы Уайтханги Петре шығанағының оңтүстік жағалауындағы кішкентай ойыста орналасқан. Басқа маңызды елді мекендер – солтүстік-шығыс мүйісіндегі Каингароа және Хансон шығанағының оңтүстік жағындағы Овенга. Шығыс жағалауда одан да ірі Хансон шығанағы бар, ол аралдың бүкіл ұзындығымен созылады. Бұл лагунаның ауданы шамамен 700 км²-ді құрайды және аралдың оңтүстік бөлігіндегі төбелерден басталатын бірнеше шағын өзендер оған құяды. Те-Вангадан солтүстік-шығысқа қарай Рангитахи және оңтүстік-батысқа қарай Хуро көлдері орналасқан, олар ең ірі көлдердің арасында. Чатэм аралының орталық және солтүстік бөлігі көбінесе жазық, солтүстік-шығыста бірнеше метрден солтүстік-батыста 50 метрге дейін биіктігі бар, сонымен қатар шашыраңқы төбелер де кездеседі.
Much of the area between the bays is taken up by the large Te Whanga Lagoon, which drains to the sea to the east, into the southern half of Hanson Bay. This lagoon covers about , and drains several small rivers that rise in the hills at the south end of the island. The next largest lakes are Rangitahi and Huro, respectively northeast and southwest of Te Whanga. The central and north part of Chatham Island are mostly flat, with altitudes ranging from a few metres on the northeast and centre to 50 m on the northwest, but with a few scattered hillocks.
Танымал мәдениетте
Чатем аралы (немесе "Isle") Дэвид Митчеллдің 2004 жылғы "Cloud Atlas" романының бірінші және соңғы тарауларында кездеседі. Роман 2012 жылы бейімделді.