Кіріспе

Логикалық мүмкіндік – логикалық жүйенің аксиомалары мен ережелерін қолдану арқылы жоққа шығаруға болмайтын логикалық тұжырым. Тұжырымның логикалық мүмкіндігі қарастырылып отырған логикалық жүйеге байланысты болады, емес, кез келген жекелеген ереженің бұзылуына. Кейбір логикалық жүйелер қайшылықты тұжырымдардан шығаруды шектейді немесе тіпті нақты қарама-қайшылықтарға рұқсат береді. Басқа логикалық жүйелерде екіден астам шындық мәні бар, олардың бинарлық жүйесіне қарағанда. Кейбіреулер бұл жүйені классикалық мәлімдемелік логика деп есептейді. Сол сияқты, логикалық мүмкіндіктің өлшемі көбінесе тұжырымның қарама-қайшылықтығына негізделеді және осы себепті, мүмкіндіктің ең кең түрі ретінде қарастырылады. Модальдық логикада логикалық тұжырым, егер ол мүмкін әлемде дұрыс болса, мүмкін болып саналады. "Мүмкін әлемдер" ғаламы логикалық жүйенің аксиомалары мен ережелеріне байланысты, бірақ қандай да бір логикалық жүйе берілгенде, кез келген логикалық тұрғыдан дұрыс мәлімдемелер жиыны мүмкін әлем болып табылады. Модальдық ромб операторы мүмкіндікті білдіру үшін қолданылады: "тұжырым мүмкін" дегенді білдіреді. Логикалық мүмкіндік басқа түрдегі шартты мүмкіндіктерден өзгеше. Модальдықтар арасындағы қатынас (егер олар болса) – талқылау тақырыбы және логиканы қалай қарастыруға байланысты болуы мүмкін, сондай-ақ логика мен метафизика арасындағы қатынасқа да байланысты. Мысалы, Саул Крипке ұстанған көптеген философтар "Геспер = Фосфор" сияқты анықталған сәйкестіктер метафизикалық тұрғыдан қажет деп санайды, өйткені олар терминдер мағыналы болатын барлық мүмкін әлемдерде бірдей нысанды көрсетеді. "Геспер = Фосфор" логикалық тұрғыдан жалған болуы мүмкін, себебі оны жоққа шығару логикалық ережелерді, мысалы, дәйектілікті бұзбайды. Басқа философтар логикалық мүмкіндік метафизикалық мүмкіндікке қарағанда кеңірек деп санайды, сондықтан метафизикалық тұрғыдан мүмкін болатын кез келген нәрсе логикалық тұрғыдан да мүмкін.