Кіріспе

Hiiu County (немесе Hiiumaa) – Эстонияның 15 округінің бірі, аумағы және халқы бойынша ең кішкентай округ. Ол Эстонияның екінші үлкен аралы Хиюмаа (неміс тілінде Dagö деп те аталады) және оған жақын бірнеше кіші аралдардан тұрады. Округ шығысында Ляне округімен, оңтүстігінде Сааре округімен шектеседі.

Тарих

Хиюмаада адам қоныстануы б.з.д. 5 мың жылдыққа дейін жетеді. Кепу түбегіндегі мезолиттік орындары теңіз аңшыларының қоныстарымен ұсынылған. Аралда темір дәуірінен сақталған бірнеше жақсы сақталған зираттар бар. Арал туралы алғашқы жазба 1228 жылы "Дагеида" деген атпен жылнамаларда кездеседі. 1254 жылы Хиюмаа Ливон ордені мен Эзель-Вик епископтығы арасында бөлінді. 1563 жылы Хиюмаа Швеция құрамына қосылды. 1710 жылы Ұлы Солтүстік соғысының нәтижесінде арал Ресей империясының бақылауына өтті. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1917 жылы Хиюмаа неміс әскерлерімен басып алынды. 1918–1940 жылдары Хиюмаа Эстония Республикасының бөлігі болды, содан кейін 1991 жылға дейін Кеңес Одағының оккупациясында болды. Ханза лигасының талабымен 16 ғасырдың басында Кепуда (бұрын Дагерорт деп аталған) маяк салынды. Ол әлемдегі үздіксіз жұмыс істейтін үшінші ең көне маяк саналады және оның шырағы 56 км (35 миль) қашықтыққа көрінеді. Шаруашылық архитектурасының көп бөлігі 19 ғасырға жатады. Олардың ішіндегі ең танымалдары – Михкли шаруа қожалығы және Соера шаруа мұражайы, олар тарихи ұлттық артефакттарды ұсынады.

Аудандық үкімет

Аудандық әкімшілікті Эстония Үкіметі тағайындайтын губернатор басқарды, оның өкілеттік мерзімі бес жылды құрады. Соңғы губернатор Рихо Рахуожа 2012–2017 жылдары қызмет етті.

Дін

+ Эстониядағы діни ағымдар, халық санағы 2000–2021*Дін200020112021 Саны % Саны % Саны % Христиандық 1,439 17.7 1,167 16.0 960 12.9 —Православ христиандар 88 1.0 91 1.2 170 2.3 —Лютерандар 972 12.0 790 10.8 560 7.3 —Католиктер 8 0.1 6 0.08 20 0.2 —Баптистер 319 3.9 182 2.5 120 1.6 —Ехоба куәгерлері 25 0.3 23 0.3 30 0.4 —Пентикосталдар 13 0.1 9 0.09 —Ескі нанымдылар 1 0.01 1 0.01 —Методистер 3 0.03 3 0.04 —Адвентистер 10 0.09 5 0.06 —Басқа христиандар 57 0.7 60 0.8 Ислам 1 0.01 —Буддизм 4 0.04 —Басқа діндер** 65 0.8 78 1.0 70 0.9 Діні жоқ 3,183 39.2 4,903 67.2 5,450 73.2 Белгісіз*** 3,418 42.1 1,124 15.4 910 12.2 Жалпы халық саны* 8,105 7,291 7,440 *Эстония халық санағы діни ағымдарды 15 жастан асқан адамдар арасында есептейді.

География

Hiiumaa және Kassari аралдары мен оларды қоршаған көптеген кішкентай аралдар осы округке кіреді. Ең биік нүктесі – Торнимаги төбесі, ең ұзын өзені – Лугузе, ал ең үлкен көлі – Тиху Суурьярв. Ландшафтында қарағай ормандары, шырша мен жапырақты ағаштардың аралас ормандары, батпақты бұталар мен арша бұталары, жағалау шалғындары мен батпақтар кездеседі. Ең көп таралған ағаш – қарағай, ол орманның шамамен жартысын құрайды. Қарағайдан кейін қайың, шырша және алғыр келеді. Барлығы 1000-ға жуық тамырлы өсімдік түрі бар, олардың шамамен 100-і қорғауға алынған. Хиюмааның жануарлар дүниесі өте бай. 30 түрлі сүтқоректілердің ішінде, аралда бұғы, елік, түлкі, жабайы шошқа және сілеусін сияқты ірі жануарлар кездеседі. Аралда 250-ге жуық құс түрі бар, олардың 195-і көбейеді. Эстония округтері арасында Hiiumaa орманға ең бай округ – аралдың шамамен 60% орманмен жабылған. Аралдың орталық бөлігінде кең батпақ аймақтары бар. Батпақтар арал ауданының шамамен 7% жабады. Егістік жерлер мен елді мекендер округ ауданының шамамен 23% құрайды.