Кіріспе
Hiiu County (немесе Hiiumaa) – Эстонияның 15 округінің бірі, аумағы және халқы бойынша ең кішкентай округ. Ол Эстонияның екінші үлкен аралы Хиюмаа (неміс тілінде Dagö деп те аталады) және оған жақын бірнеше кіші аралдардан тұрады. Округ шығысында Ляне округімен, оңтүстігінде Сааре округімен шектеседі.
Hiiu County ( or Hiiumaa) is one of 15 counties of Estonia, being the smallest county both in terms of area and population. It consists of Hiiumaa (German and Dagö), the second largest island of Estonia, and several smaller islands near it. The county borders Lääne County to the east and Saare County to the south.
Тарих
Хиюмаада адам қоныстануы б.з.д. 5 мың жылдыққа дейін жетеді. Кепу түбегіндегі мезолиттік орындары теңіз аңшыларының қоныстарымен ұсынылған. Аралда темір дәуірінен сақталған бірнеше жақсы сақталған зираттар бар. Арал туралы алғашқы жазба 1228 жылы "Дагеида" деген атпен жылнамаларда кездеседі. 1254 жылы Хиюмаа Ливон ордені мен Эзель-Вик епископтығы арасында бөлінді. 1563 жылы Хиюмаа Швеция құрамына қосылды. 1710 жылы Ұлы Солтүстік соғысының нәтижесінде арал Ресей империясының бақылауына өтті. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1917 жылы Хиюмаа неміс әскерлерімен басып алынды. 1918–1940 жылдары Хиюмаа Эстония Республикасының бөлігі болды, содан кейін 1991 жылға дейін Кеңес Одағының оккупациясында болды. Ханза лигасының талабымен 16 ғасырдың басында Кепуда (бұрын Дагерорт деп аталған) маяк салынды. Ол әлемдегі үздіксіз жұмыс істейтін үшінші ең көне маяк саналады және оның шырағы 56 км (35 миль) қашықтыққа көрінеді. Шаруашылық архитектурасының көп бөлігі 19 ғасырға жатады. Олардың ішіндегі ең танымалдары – Михкли шаруа қожалығы және Соера шаруа мұражайы, олар тарихи ұлттық артефакттарды ұсынады.
Аудандық үкімет
Аудандық әкімшілікті Эстония Үкіметі тағайындайтын губернатор басқарды, оның өкілеттік мерзімі бес жылды құрады. Соңғы губернатор Рихо Рахуожа 2012–2017 жылдары қызмет етті.
Дін
+ Эстониядағы діни ағымдар, халық санағы 2000–2021*Дін200020112021 Саны % Саны % Саны % Христиандық 1,439 17.7 1,167 16.0 960 12.9 —Православ христиандар 88 1.0 91 1.2 170 2.3 —Лютерандар 972 12.0 790 10.8 560 7.3 —Католиктер 8 0.1 6 0.08 20 0.2 —Баптистер 319 3.9 182 2.5 120 1.6 —Ехоба куәгерлері 25 0.3 23 0.3 30 0.4 —Пентикосталдар 13 0.1 9 0.09 —Ескі нанымдылар 1 0.01 1 0.01 —Методистер 3 0.03 3 0.04 —Адвентистер 10 0.09 5 0.06 —Басқа христиандар 57 0.7 60 0.8 Ислам 1 0.01 —Буддизм 4 0.04 —Басқа діндер** 65 0.8 78 1.0 70 0.9 Діні жоқ 3,183 39.2 4,903 67.2 5,450 73.2 Белгісіз*** 3,418 42.1 1,124 15.4 910 12.2 Жалпы халық саны* 8,105 7,291 7,440 *Эстония халық санағы діни ағымдарды 15 жастан асқан адамдар арасында есептейді.
География
Hiiumaa және Kassari аралдары мен оларды қоршаған көптеген кішкентай аралдар осы округке кіреді. Ең биік нүктесі – Торнимаги төбесі, ең ұзын өзені – Лугузе, ал ең үлкен көлі – Тиху Суурьярв. Ландшафтында қарағай ормандары, шырша мен жапырақты ағаштардың аралас ормандары, батпақты бұталар мен арша бұталары, жағалау шалғындары мен батпақтар кездеседі. Ең көп таралған ағаш – қарағай, ол орманның шамамен жартысын құрайды. Қарағайдан кейін қайың, шырша және алғыр келеді. Барлығы 1000-ға жуық тамырлы өсімдік түрі бар, олардың шамамен 100-і қорғауға алынған. Хиюмааның жануарлар дүниесі өте бай. 30 түрлі сүтқоректілердің ішінде, аралда бұғы, елік, түлкі, жабайы шошқа және сілеусін сияқты ірі жануарлар кездеседі. Аралда 250-ге жуық құс түрі бар, олардың 195-і көбейеді. Эстония округтері арасында Hiiumaa орманға ең бай округ – аралдың шамамен 60% орманмен жабылған. Аралдың орталық бөлігінде кең батпақ аймақтары бар. Батпақтар арал ауданының шамамен 7% жабады. Егістік жерлер мен елді мекендер округ ауданының шамамен 23% құрайды.
In the landscapes there can be found pine forests, mixed spruce and deciduous forests, swampy thickets and juniper shrubs, coastal meadows and bogs. The most frequent tree is pine which makes about a half of forests. Pine is followed by birch, spruce and alder. In total, there are about 1,000 species of vascular plants, of which about 100 are under protection. The wildlife of Hiiumaa is remarkable. Out of 30 species of mammals, big game as elk, deer, fox, wild boar and lynx roam the island. There are about 250 species of birds on the island, 195 of them nesting. Among the Estonian counties Hiiumaa is the richest in forest – nearly 60% of the island are wooded areas. There are large marsh areas in the middle of the island. The marshes cover about 7% of its area. Cultivated land and settlements take about 23% of the area of the county.