Кіріспе

Жапонияның бұрынғы провинциясы

Вакаса провинциясы (若狭国) – Жапонияның Хокурику аймағындағы қазіргі Фукуи префектурасының оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан Жапония провинциясы. Вакаса Эчизен, Оми, Танба, Танго және Ямаширо провинцияларымен шектесетін. Ол Хокурикудо айналымының бір бөлігі болды. Оның қысқартылған атауы – Якушу (若州). Энгшики жіктеу жүйесінде Вакаса астанаданғы қашықтығы мен маңыздылығы тұрғысынан "орта ел" (中国) және "жақын ел" (近国) деп саналды.

Көне және классикалық Уакаса

Уакаса Рицурио жүйесі мен Нара дәуірінің Тайхо кодексі қолданысқа енгізілгенге дейін саяси бірлік ретінде болған. Фудзивара-кё қираған жерлерінен "Уакаса" деп жазылған ағаштан жасалған жүк таңбалары табылды. "Нихон Шокиде" айтылғандай, ежелгі Уакасаны император Суинин тұсында Тадзима провинциясына қоныс аударған Шилланың жартылай аңызға айналған әміршісі Аменохибоконың ұрпағы – Куни-но-мияцуко басқарған. Археологиялық зерттеулер Уакасаның IV ғасырдың ортасынан бастап Ямато мемлекетінің бақылауында болғанын көрсетеді. Уакаса провинциясы шамамен 701 жылы Рицурио провинциялық жүйесі құрылғанда ресми түрде құрылды және бастапқыда Онью және Миката екі ауданынан тұрды. 825 жылы Ои Оньюдан бөлінді. Нара және Хэйан дәуірлерінде Уакаса астананың аристократиясына теңіз өнімдерімен (тұз, балық және комбу) қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарды, сондықтан провинцияны Микетсу провинциясы (御食国) деп атады. Тұз өндіруі ерекше маңызды өнеркәсіп болды. Уакаса Жапон теңізіндегі порты және Киотоға ең жақын мұхит порты болғандықтан стратегиялық маңызға ие провинция еді. Уакаса провинциясының астанасының нақты орны белгісіз, бірақ қазіргі Обама қаласында орналасқан деп есептеледі. Уакаса Кокубун-дзи және Уакаса ихиномиясы – Уакасахико киокі де Обамада орналасқан.

Ортағасырлық және заманауи Wakasa

Оның орналасуы мен стратегиялық маңыздылығына байланысты Камакура кезеңінде Вакаса провинциясының шугосы лауазымын тікелей Ходжо кланы сақтады. Муромачи дәуірінің басталуынан кейін Вакаса шугосын Шиба кланы, содан кейін Ишики кланы, содан кейін Такеда кланының тармақ бөлімшесі басқарды. Сенгоку дәуірінде Такеда кланы Ашикага сёгунаты мен олардың канрейі Хосокава кланының күшті қолдаушылары болды. Алайда, Такеда кланы ішкі мұрагерлік дауға байланысты азаматтық соғысқа ұшыраған кезде, көршілес Эчизен провинциясынан Асакура кланы билікті өз қолына алды. Асакура кланы Ода Нобунагамен жойылды. Провинция қысқа мерзімге Нива Нагахиде билігінде болды, ал Тоётоми Хидэёсидің басқаруымен Ямаучи Казутоё билік етті. 1600 жылы Секигахара шайқасынан кейін жеңіске жеткен Токугава Иэясу провинцияны 92,000 коку көлеміндегі Обама доменінің даймёсы ретінде Кёгоку Такацугуға берді. Кёгоку Такацугу Обама қамалын салуды бастады және ежелгі портовый қаланы жокамачи ретінде және китамаэбуне жағалау сауда желісінің орталығы ретінде қайта жаңартуға кірісті. Кёгоку кланы 1634 жылы Идзумо провинциясына көшірілді және олардың орнына сёгунаттың маңызды адамы Сакай Тадакацу келді, ол сёгун Токугава Иемцу мен Токугава Иетсунаның кезінде Тайро қызметін атқарды. Сакай кланы 237 жыл бойы, Едо дәуірінің соңына дейін Обаманы он төрт буын биледі.

Мейдзи дәуірі және одан кейінгі кезеңдер

Бакумацу дәуірінде Обама домені бастапқыда Токугава сёгунатын қолдады. 1865 жылы домен Мито көтерілісінің басшысы Такеда Коунсай мен оның 353 жақтасын атқылады және Бошин соғысының Тоба-Фушими шайқасына номиналды түрде қатысты. Алайда, сёгунаттың құлауға бет бұрғанын көріп, Сакай Тадааки зейнетінен шығып, асырап алған ұлынан доменді тартып алып, императорлық жаққа көшті. Осының нәтижесінде, ол 1871 жылы хан жүйесі жойылғанға дейін жаңа Мэйдзи үкіметі тарапынан Вакасаның императорлық губернаторы болып тағайындалды. 1871 жылдың соңында Вакасаға Цуруга ауданы, Имадате ауданы және Нандзё ауданы қосылып, «Цуруга префектурасы» құрылды. 1876 жылы Цуруга префектурасы бөлінді, бұрынғы Вакаса және Цуруга ауданы Шига префектурасының құрамына енді. 1881 жылы бұл аумақтар Фукуи префектурасына берілді, ол осы кездегі шекараларын қабылдады. Географиялық және саяси өзгерістерге байланысты бұрынғы Вакаса провинциясы мен Цуруга ауданының аумағы ерекшеленеді және қазіргі Фукуидің Рейнан (嶺南) аймағын құрайды.