Кіріспе
Құс түрі – Суэйнсон құртқасы (Catharus ustulatus), сондай-ақ зәйтүн арқалы құртқа және қызғылт қоңыр арқалы құртқа деп те аталады, орташа мөлшердегі құрт. Ол Catharus туысына жатады және өзіне тән қарапайым түсімен және әдемі, көтеріңкі флейтаға ұқсас дауысымен ерекшеленеді. Суэйнсон құртқасы ағылшын орнитологы Уильям Суэйнсонның құрметіне аталған.
Swainson's thrush (Catharus ustulatus), also called olive backed thrush and russet backed thrush, is a medium sized thrush. It is a member of genus Catharus and is typical of it in terms of its subdued coloration and beautiful, ascending flute like voice. Swainson's thrush was named after William Swainson, an English ornithologist.
Этимология
Катарус туысы атауы ежелгі грек тіліндегі katharos сөзінен ("таза немесе таза") шыққан және C. aurantiirostris – апельсин тұмсықты жылқышылдың қауырсынына сілтеме жасайды. "Ustulatus" латын сөзі "күйген" дегенді білдіреді, ол urere ("күйдіру") сөзінен туындаған.
Тіршілік ету ортасы
Суэйнсонның торғайының көбею ортасы – Канада, Аляска және АҚШ-тың солтүстігіндегі тығыз өсімдікті жамылған қылқан жапырақты ормандар, сондай-ақ Солтүстік Американың Тынық мұхиты жағалауындағы жапырақты ормандар.
Қашықтығы мен таралуы
Бұл құстар Мексиканың оңтүстігіне және Аргентинаға дейін көшіп барады. Жағалаудағы түрлері Солтүстік Американың Тынық мұхиты жағалауы бойымен оңтүстікке қарай көшіп, Мексикадан Коста-Рикаға дейін қыстайды, ал құрлықтағы құстар Солтүстік Американың шығысына қарай (айтарлықтай жолдан бұрылып) көшіп, содан кейін Флорида арқылы оңтүстікке қарай Панамадан Боливияға дейін қыстайды. Суэйнсонның кескілесі Батыс Еуропаға өте сирек соғып келеді. Сондай-ақ, Солтүстік-Шығыс Азияда да кездеседі.
Қауіптер
Бұл түр олардың ареалдары үстіне түскен жерлерде оқшаулаушы торғайлармен ығыстырылуы мүмкін. Мүмкін, соңғы түр өзінің ареалына адамдардың енуіне оңайырақ бейімделеді. Қыстау орнында Свенсон торғайы адамдар салған құрылыстар мен басқа да әрекеттер жүзеге асырылатын жерлерден қашықтайды.
Сипаттама
Бұл түрдің ұзындығы шамамен ... см. Қанаттың ұзындығы орташа ... см, ал қанат жиегінің ұзындығы ... см. Мұражайының ұзындығы ... см, ал тарс ... см ұзын. Бұл түрдің дене массасы ... - ... грамм аралығында болуы мүмкін. Бұл құстың қанат астындағы ақ, қараңғы және ақ түсті өрнегі Catharus тұқымдас құстарға тән. Ересектерінің үстіңгі жағы қоңыр. Астыңғы жағы ақ, бүйірлері қоңыр; кеудесі қараңғы дақтармен ашық қоңыр. Аяқтары қызғылт, ал көз айналысы ашық қоңыр түсті. Шығыс аймағындағы құстардың үстіңгі жағы көбірек зәйтүн түсті, ал батыс аймағындағы құстардың түсі қызғылт қоңыр. Бұл құстың әні – жоғары қарай спираль тәрізді өрлеп бара жатқан флейтаға ұқсас дыбыстардың жылдам тізбегі.
Диета
Олар орман төңірегінде, сондай-ақ ағаштарда тамақ іздейді. Суэйнсонның үкілері негізінен жәндіктермен, жемістермен және жидектермен қоректенеді. Олар көлденең тармаққа ойықтанған ұя салады.
Кіші түрлер
Төрт түрше танылған: Cathartus ustulatus alame, C. u. swainsoni, C. u. ustulatus және C. u. oedicus. Cathartus ustulatus alame және C. u. swainsoni түршелері Британдық Колумбияның жағалау тауларының шығысында, Каскад және Сьерра-Невада тауларында жаздайды, ал C. u. ustulatus және C. u. oedicus осы тау тізбектерінің батысында жаздайды. Жағалау тауларында шағын үлестірілім аймағы бар. Жақында жүргізілген молекулалық жүйелеме жұмыстары осы екі жұп түршенің екі генетикалық жағынан ерекше клада құрайтынын растайды, олар континенттік және жағалау кладалары деп аталады. Олар Плейстоцен дәуірінің соңында, шамамен 10 000 жыл бұрын, соңғы мұз дәуірі аяқталғанда және Солтүстік Америкада орта тұру орындары өзгергенде бөлініп шықты. Түршелер арасындағы генетикалық айырмашылықтар және континенттік құстардың қиын көші-қон жолы осы түрлердің соңғы мұз дәуірінен кейін тез таралуға ұшырағанын көрсетеді. Бұл ретте, Солтүстік Американың оңтүстік-шығысында жаздайтын популяциялар мұздың шегінуімен бірге солтүстікке және батысқа қарай кеңейген. Молекулалық генетикалық талдаудың нәтижелері жағалау және континенттік популяциялардың тез таралу гипотезасын қолдайды. Континенттік құстардың қазіргі көші-қон жолдары, әсіресе батыс популяциялары, экологиялық тұрғыдан тиімді емес, және бұл құстардың қазіргі орналасуына бейімделмеген, мұрагерлік тарихи үлгіні көрсетеді. Осы нәтижелерге қарамастан, мтДНҚ цитохром b және NADH дегидрогеназаның 2-ші суббірлігі, сондай-ақ ядролық β фибриноген интроны 7 реттіліктерінің талдауы Swainson's thrush түршесінің өз туысының Солтүстік Америкадағы ең көне түрі екенін көрсетеді. Ол басқа Catharus түрлерімен тығыз байланысты емес, ал Солтүстік Американың басқа түрлерімен сыртқы ұқсастықтар конвергентті эволюцияның нәтижесі болып табылады.