Сиыр қоңырауы: тарихы мен музыкадағы қолданысы

Кіріспе

Музыкалық аспап

Ковбелл – латын және рок сияқты әртүрлі музыка стильдерінде қолданылатын идиофондық қол соғу аспап. Оның аты сиырларды бағып жүрген малшылардың сиырлардың қайда екенін білу үшін қолданған қоңырауларынан шыққан. Аспап бастапқыда және дәстүрлі түрде металлдан жасалған, бірақ қазіргі заманда кейбір түрлері синтетикалық материалдардан да жасалады.

Шығу тегі

Қоңырау көбінесе музыкалық контекстте кездеседі, бірақ оның бастауы еркін жайылып жүретін жануарларға байланысты. Малшылар осы қоңырауларды малдың мойнына іліп, олардың қай қораға жататынын анықтау үшін пайдаланған. Жануарлар қозғалғанда қоңырау соғып, олардың қайда екенін білуге көмектесетін. Бұл қоңыраулар түрлі жануарларға қолданылғанмен, оларды ең көп сиырларға қолданғандықтан "сиыр қоңырауы" деп атайды.

Қоңыраулар

Түндетілген сиыр қоңыраулары немесе Almglocken (олардың неміс атауы, Alm – тау шалғыны, ал Glocken – қоңыраулар дегенді білдіреді), кейде ағылшын тілінде альпілік қоңыраулар (неміс тілінде Alpenglocken) деп те аталады. Бұл әдетте музыка ойнау үшін қолданылатын, дөңгелек пішінді латунь қоңыраулар. Олар Солтүстік Альпіде көңіл көтеру үшін немесе туристік орталықтарда, сондай-ақ классикалық музыкада, мысалы, Рихард Штраустың «Альпілік симфониясында» қолданылады. Оларды әртүрлі ноталарға келтіруге болады, сондықтан әр малдың дыбысын ажырату үшін оларды кездейсоқ түрде "жайылымнан" жинауға болады, бірақ тең темпераменттегі коммерциялық жиынтықтар да бар. Ішіндегі металл тілшесі сақталады, сондықтан олар бірдей мақсатта қолданылатын қоңыраулардан әлдеқайда шулырақ естіледі. Алмглокенді музыкалық құралдарының қатарына Тору Такемицу, Джо Кондо, Густав Малер, Рихард Штраус, Рой Хартер, Джон Адамс, Томас Адес, Джозеф Швантнер және Карлхайнц Стокхаузен сияқты композиторлар енгізген. Оливье Мессьен бірнеше шығармаларында, әсіресе «Et expecto resurrectionem mortuorum» және «Couleurs de la cité celeste» шығармаларында, тілшесі жоқ сиыр қоңырауларының хроматикалық жиынтығын пайдаланған.

Қалқасыз сиыр қоңыраулары

Металдан жасалған, ішкі тілі жоқ қоңыраулар Латын Америкасы және го-го музыкасының маңызды бөлігі болып табылады. Бұл қоңыраулар таяқшамен соғылады, ал дыбысы қоңыраудың әртүрлі жерлеріне соққы беру арқылы және қоңырауды ұстаған қолмен басу арқылы өзгертіледі. Әлемнің көптеген аймақтарында (әсіресе Батыс Африкада) бірнеше ішкі тілі жоқ қоңыраулар бір-біріне бекітіліп, жеке-жеке немесе бірге соғылатын етіледі. Бразилияда оларды "агого" қоңыраулары деп атайды. Сол сияқты ойналатын цилиндрлі ағаш блоктар да "Агого" деп аталады. Куба музыкасында сиыр қоңырауы "сенсерро" деп аталады және көбінесе бонгомен бірге орындалады. Кариб музыкасында екі немесе үш қоңырау жиі бірге орнатылып, тимбалеспен қолданылады. Осындай қоңырауды өзгертілген бас барабан педалімен аяқпен немесе контрабас ілгішімен тартып ойнауға болады.

Спорттық пайдалану

Кейде спорттық іс-шараларда, оларды басуға тырысқанына қарамастан, сиыр қоңыраулары танымал шу шығарады. Әртүрлі спорт командаларының ойындарында сиыр қоңырауларын пайдалануды түсіндіретін өздерінің әңгімелері бар сияқты, бірақ спорттың әртүрлі деңгейлері мен географиялық аймақтардағы көптеген командалардың осы практиканың ортақ мәдени себебі болмауы мүмкін емес. Сиыр қоңырауларының шығу тегі белгісіз болса да, ең ықтимал түсінік бейсболдың ерте кезеңдерімен байланысты. 19 ғасырдағы бейсбол ойындары көбінесе сиыр жайылымдарында өткізілетін, өйткені американдық қоғам сол кезде аграрлық негізде болған. Сиыр қоңырауларын табу оңай болған немесе оларды жайылымдағы сиырлардың мойындарынан алып, шу шығару құралы ретінде пайдаланған. Бұл дәстүр бейсболдан басқа да түрлі спорттық жарыстарда кең тарады. АҚШ-та олар Огайо штатының «Коламбус Клипперс» командасымен және Миссисипи штатының футбол жанкүйерлерімен байланысты, олар бір кезде конференциясы – Оңтүстік-Шығыс конференциясының жасанды шу шығаратын құрылғыларға тыйым салғанына қарамастан, мыңдаған сиыр қоңырауларын контрабандалық жолмен әкелген. 2010 жылы SEC ережелері Миссисипи штатының футбол ойындарында сиыр қоңырауларын шектеулі пайдалануға рұқсат беру үшін өзгертілді, ал 2014 жылы сиыр қоңырауларын шабуылдаушы орталық футболдың үстінде тұрған уақыттан бастап ойын аяқталғанша кез келген уақытта еркін соғуға рұқсат етілді. Колледж футболының басқа жерлерінде сиыр қоңырауларын Пенсильвания және Мичиган штаттарының футбол ойындарында кездестіруге болады, онда олар белгілі бір ырғақпен және онымен бірге шырқалатын әнмен ойнатылады. Әлемдік деңгейде, шаңғы жарыстарында жарыстың басында және аяғында сиыр қоңырауларын жарысқа қатысушыларды қолдау үшін қатты соғады. Оларды циклокросс жанкүйерлері де солай пайдаланады. «Корнелл» хоккей командасының жанкүйерлері, өз командаларын ынтамен қолдағаны үшін белгілі, Лайна рингте болғанда сиыр қоңырауын қолдайтын ұрандарды айтады. «Арена футбол лигасының» «Сан-Хосе Сэйберкэтс» командасының жанкүйерлері де сиыр қоңырауларын пайдалануымен танымал. Жаңа Зеландияда «Уайкато Регби Одағының» жақтастары үй матчтарында үнемі сиыр қоңырауларын қолданады, бұл «Уайкато» аймағын орталықтандырған «Супер Регби» франшизасы – «Шефтердің» үй матчтарына жеткізілді. «Нью-Гэмпшир университетінің» хоккей ойындары кезінде студенттер секциясының басындағы жанкүйерлердің шағын тобы «UNH Wildcats» командасын сиыр қоңырауларымен қолдайды. Бұл топ ән шырқауға жетекшілік етеді және плакаттармен және басқа да реквизиттермен қолдау көрсетеді. Сонымен қатар, 2006-2007 жылғы Америка баскетбол қауымдастығының (АБА) чемпионы «Вермонт Фрост Хевз» үй матчтарында үлкен сиыр қоңырауларын қолдаушыларға ие. «Роджерс орталығында» «Торонто Блю Джейс» командасының жанкүйерлерінің аз бөлігі «Блю Джейс» үй матчтарына жиі сиыр қоңырауларын әкеледі. Олар «Тампа Бей Рейс» командасының үй матчтарында жиі кездеседі, сондықтан стадионның графикалық командасы «More Cowbell!!» деген алдын ала жасалған графикалық бейнеге ие. «Эверетт Силвертипс» командасының жанкүйерлері де сиыр қоңырауларын пайдаланады, себебі команда саяхат автобусында «Saturday Night Live» скетчін көргеннен кейін, жанкүйерлердің сиыр қоңырауларын алуын қалады. Олар кейде экраннан көрінетін «more cowbell» деген жазуға ие. «Онтарио хоккей лигасының» «Беллвилл Буллз» командасы 2007 жылғы плей-офф кезінде видео-бағдарламасында «More Cowbell» деген жарлықты пайдаланды. Олардың қақпашысы Эдвард Паскуалдың қақпашы маскасына бірнеше Уилл Феррелл кейіпкерлерінің суреттері салынған, соның ішінде «Saturday Night Live» скетчіндегі сиыр қоңырауы және басқалары. Сиыр қоңырауы «NRL» лигасындағы «Мельбурн Сторм» командасының жанкүйерлері үшін дәстүрге айналды және оны «AAMI паркіндегі» голдардың артындағы белсенді жанкүйерлер бөлігіндегі үш адамнан тұратын топ, сондай-ақ алаңның айналасындағы бірнеше адам соғады. «Хаддерсфилд Гигантс» командасының жақтастары «сиыр қоңырау армиясы» деп аталатын шағын, ынталы жанкүйерлер тобы бар, олар «Суперлигада» үйде және сырттағы ойындар кезінде қызықты және достық атмосфера жасауға тырысады.

Cowbells are sometimes popular noisemakers at sporting events, despite attempts to suppress them. While different sports teams seem to have their own story explaining the use of cowbells at their games, it is unlikely that so many teams across varying levels of sports and geographical regions would not have a common cultural reason for the practice. Although the origin of cowbell noisemakers is unclear, the most plausible explanation has to do with early baseball. Baseball games in the 19th century were often played in cow pastures, as American society was agrarian based at the time. Cowbells were easily found or taken from around the necks of cows in the pasture and were utilized as noisemakers. The tradition naturally grew to be common practice at various sporting events, not just baseball. In the United States, they are most closely identified with the Columbus Clippers minor league baseball team in Ohio and Mississippi State University, whose football fans once smuggled in cowbells by the thousands despite a ban on artificial noisemakers by its conference, the Southeastern Conference. SEC guidelines were changed in 2010 to permit limited cowbell use at Mississippi State football games, and again in 2014 to permit cowbells to be freely rung at any time except between the time that the offensive center is over the football until the play is whistled dead. Elsewhere in college football, the cowbell can be found at Penn State and Michigan football games, where it is played with a particular rhythm and accompanying chant. Worldwide, in cross country skiing, cowbells are often rung vigorously at the start and finishes of races, to cheer on the racers. They are used by cyclocross fans in much the same way. Cornell ice hockey fans who are also known for their zealous support of their team have cheers that feature use of a cowbell while in Lynah Rink. The San Jose SaberCats of the Arena Football League are also infamous for their fans' use of cowbells. In New Zealand, supporters of the Waikato Rugby Union invariably use cowbells at home matches; this has been carried over to home matches of the Chiefs, the Super Rugby franchise centered on the Waikato region. During University of New Hampshire ice hockey games, a small group of fans at the base of the student section show their support for the UNH Wildcats with a cowbell. This group also leads the chants and shows their support with posters and other props. Finally the 2006–2007 American Basketball Association (ABA) champion Vermont Frost Heaves have a large cowbell following at their home games. A small number of Toronto Blue Jays fans at Rogers Centre frequently bring cowbells to Blue Jays home games. They are common enough at Tampa Bay Rays home games that the stadium scoreboard graphics crew have a pre built graphic that says "More Cowbell!!". The Everett Silvertips fans also use cowbells, after the team watched the Saturday Night Live skit while on their tour bus in their inaugural season, and said they wanted the fans to have cowbells. They have a "more cowbell" that sometimes shows on the jumbotron. The Belleville Bulls in the Ontario Hockey League used the skit on their video scoreboard and "More Cowbell" as a catchphrase during the 2007 playoffs. Their goalie Edward Pasquale has several Will Ferrell characters painted on his goalie mask, including the one from the Saturday Night Live skit with the cowbell and others. The cowbell has become a tradition for the Melbourne Storm fans in the NRL and is rung by a group of 3 people in the active supporter bay behind the goals at AAMI Park, as well as a few other people around the ground. The supporters of Huddersfield Giants also have a small, enthusiastic group of fans known as "the cowbell army" who try and create a fun and friendly atmosphere at home and away games in the Super League.

Танымал мәдениетте

"More cowbell" – американдық сөзжұмбақ, музыкалық өнерлеуді күлкілі түрде жақсарту туралы ұсыныс ретінде қолданылады. Бұл тіркес Кристофер Уокеннің 2000 жылғы 8 сәуірде "Saturday Night Live" бағдарламасында көрсетілген комедиялық этюдте айтқан сөзінен бастау алды.