Кіріспе

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ артиллериялық бөлімдері

Химиялық миномет батальондары – жаяу әскер дивизияларына қосылатын, дивизиялық емес АҚШ әскері құрамалары болатын. Олар 107 мм-лік химиялық минометтермен қаруланған. Осы себепті оларды «Төрт деукер» деп те атаған. 1943 жылы генерал Марк Кларктың Бесінші армиясы химиялық миномет батальоны қосылмаса, ешбір жаяу әскер дивизиясы соғысқа жіберілмейтін қағиданы енгізді. Осының нәтижесінде, жаяу әскер бөлімдері ауыстырылғанда, миномет батальондары көбінесе ұрыс желісінде қалып, жаңа бөлімдерге қосылатын. Химиялық минометтерге деген сұраныс соншалықты жоғары болғандықтан, батальонның роталары жиі бөлініп, әртүрлі дивизияларға жіберілетін. 1944 жылдың жазында генерал Джордж С. Паттонның Үшінші армиясы операцияға кіріскен күні ол штабына химиялық миномет батальонысыз жаяу әскер дивизиясы соғысқа түспейді және миномет ротасы болмаса, жаяу әскер полкі соғысқа түспейді деген тұрақты бұйрық берді.

Химиялық раствордың дамуы мен мүмкіндіктері

АҚШ армиясының командирлері мен қызметкерлері минометтерді стационарлық нысаналарға, мысалы пулемет ұяларына, дайындалған бекіністерге, пилоттық қораптарға және тіпті артиллерия позицияларына тез соққы берудің ең тиімді құралы ретінде мойындады. Артиллерияға қарағанда минометтердің тасымалдау, құрастыру және бөлшектеу оңайырақ болды. Олардың салыстырмалы түрде кішкентай болуына байланысты минометтер жасырын орындардан, мысалы, төбе беткейіндегі табиғи жартастардан немесе ормандардан ату мүмкіндігіне ие болды. 4,2 дюймдік (107 мм) химиялық миномет британдық Бірінші дүниежүзілік соғыс дәуіріндегі 4 дюймдік (101,6 мм) Стокс минометінен жасалды. Стокс минометтері минутына жиырма оқ ату мүмкіндігіне ие болды және осылайша жау траншеяларын басып шығара алды. Америкада жасалған M1 4,2 дюймдік (107 мм) миномет, алғаш рет 1924 жылы таныстырылды, бұрандалы оқпан және диапазоны бар. 1930 жылдары, оқпанды өзгерткеннен кейін, екі аяқты қолдау мен керілу механизмін жақсартқаннан кейін және тігіссіз никельді болаттан жасалған оқпандарды шығарғаннан кейін, M1A1 моделі снарядтарды жіберуге қабілетті болды. Химиялық минометтер уытты газ, өртке шақыру және түтін маркерлері снарядтарын атудың бастапқы мақсатына байланысты осылай аталды. Екінші дүниежүзілік соғыста химиялық снарядтар дайын күйде болды, егер жау химиялық қаруды бірінші болып қолданса, жазалау үшін пайдалануға дайын тұрды. 1942 жылы жоғары жарылғыш снарядтарды қолдануға рұқсат сұралып, берілгеннен кейін, жаңа M2 моделі күштірек оқпанмен шығарылды. Оның атыс жылдамдығы алғашқы екі минутта 40 оқ, алғашқы 20 минутта 100 оқ, содан кейін сағатына 80 оқ болды. Бұл өзгерістер оқпан мен ату механизмдеріне әртүрлі жағдайларда түсетін күш пен кернеудің әсерінен туындады. Кейіннен минометті ең аз мөлшердегі оқ-дәрімен оқ атуға дайындық деңгейіне жеткізді. Оқ-дәрілер ортасында тесігі бар шаршы дискілер түрінде жасалып, тізбектелді, патронға орнатылды және әртүрлі қалыңдықтағы бумаларға тігілді. Бұрандалы оқпан минометке ерекше дәлдік берді; ату жиі достық күштерден елу метрлік қашықтықтағы нысаналарға бағытталды. Төмен жылдамдықты снарядтар ұшу кезінде мүлдем дыбыссыз болды және олардың күшті жарылыстары туралы ескерту бермеді (M2 минометінің M3 жоғары жарылғыш снаряды жарылғыш заттардан тұрады, оның мөлшері 105 мм гаубицаның M1 снарядының мөлшерінен ( ) және 155 мм гаубицаның M102 снарядының мөлшерінен ( ) аралықта болды), бұл жау күштерінде үрей туғызып, күтпеген оққа ұшырауға бейімдік тудырды. Германия әскерлері минометті "шөп кескіш" деп атады, өйткені оның жарылғыш снаряды жер бетінен бірнеше сантиметр биіктікте жарылып, сынықтарға айналды. Минометтер жиі ақ фосфорлы (WP) снарядтарды атып, жаудың бақылауын түтінмен тоқтату үшін пайдаланды; ақ фосфор сонымен қатар зардап шектірді және өртке әкелді, әсіресе бекініп алған әскерлерге қарсы тиімді болды, өйткені жанып жатқан бөлшектер жоғары көтеріліп, тікелей түсіп, окоптарға түсті.

Батальон тарихы мен белсендірілуі

Химиялық миномет батальондарының бастауы соғыстар аралық кезеңде құрылған газ полктерінен шықты. 1929 жылы олар химиялық полктер деп қайта аталды. 1-ші және 2-ші газ полктері Тұрақты армияға бекітілді. 1-ші газ полкі Бірінші дүниежүзілік соғыста қызмет еткен. 1935 жылдың 15 сәуірінде ол таратылды және бірден Ұйымдастырылған резервтің жеке құрамымен Тұрақты армияның іс-қимылсыз бөлімі ретінде қайта құрылды. 1940 жылдың 9 қазанында Филадельфияда, Пенсильвания штатында, жеке құрамды 902-ші химиялық полкке беру арқылы іс-қимылсыз жағдайға келтірілді. 2-ші химиялық полк 1931 жылдың 1 сәуірінде Тұрақты армия құрамына енгізіліп, Ішкі аймаққа бекітілді және Төртінші корпус аймағына бөлінді. C ротасы, жалғыз белсенді бөлім, 1931 жылдың 1 сәуірінде Форт-Беннингте, Джорджия штатында, 1-ші химиялық полктің D ротасынан құрылды. Полктің қалған бөлігі 1932 жылдың маусымында Ұйымдастырылған резервтің жеке құрамымен Колумбуста, Джорджия штатында, Тұрақты армияның іс-қимылсыз бөлімі ретінде ұйымдастырылды. 1940 жылдың 25 тамызында Колумбуста жеке құрамды босату арқылы іс-қимылсыз жағдайға келтірілді. Тұрақты армияда екі химиялық батальон болды, біреуі жануарлармен тартылатын, екіншісі моторландырылған. Таулы жергіліктілігіне байланысты жануарлармен тартылатын 1-ші химиялық батальон Гавайиде орналасқан. А ротасы, жалғыз белсенді бөлім, 1931 жылдың 4 наурызында 2-ші жеке химиялық ротадан Скофилд казармасында құрылды. 1942 жылдың 12 наурызында таратылды. 2-ші химиялық батальон 1935 жылдың 16 сәуірінде Мэриленд штатының Эджвуд арсеналында B және C роталарын алып тастап, Химиялық соғыс мектебінің қолдау бөлімі ретінде құрылды. B және C роталары Үшінші корпус аймағына іс-қимылсыз бөлімдер ретінде бөлінді және Ұйымдастырылған резервтің жеке құрамымен ұйымдастырылды. 1931 жылы Ұлттық гвардияға төрт химиялық полк (101-ші және 104-ші) бөлінді, бірақ олар ешқашан ұйымдастырылмады және 1934 жылы Ұлттық гвардиядан алынып, Ұйымдастырылған резервке 307-ші және 310-шы химиялық полктер ретінде бекітілді. 307-ші, 308-ші және 310-шы химиялық полктердің штабтары 1937 жылы құрыла бастады, бірақ 309-шы химиялық полк ешқашан құрылмады. Барлық полктер 1943 жылдың 18 қазанында таратылды. 301-ші және 302-ші газ полктері 1923 жылы Ұйымдастырылған резервте құрылып, бастау алды, ал 303-ші және 306-шы химиялық полктер 1931 жылы бастау алды. Барлық полктер 1943 жылдың 18 қазанында таратылды. 902-ші және 904-ші химиялық полктер 1940 жылы Ұйымдастырылған резервте құрылып, Химиялық соғыс мектебінің қолдау бөлімдері ретінде пайдалануға арналған, бірақ олар 1941 жылдың 7 тамызында жеке құрамды босату арқылы іс-қимылсыз жағдайға келтірілді.