Кіріспе

Американдық бөлшек физигі, регби ойыншысы

Джеймс Уотсон Кронин (1931 жылдың 29 қыркүйегі – 2016 жылдың 25 тамызы) – американдық бөлшек физигі. Кронин және оның әріптесі Вал Логсдон Фитч 1964 жылы өткізген, кейбір субатомдық реакциялар негізгі симметрия принциптеріне бағынбайтынын дәлелдеген тәжірибесі үшін 1980 жылы физика саласындағы Нобель сыйлығымен марапатталды. Олар каондардың ыдырауын зерттеу арқылы, кері жүргізілген реакция бастапқы реакцияның жолын қайтадан өткезбейтінін көрсетті, бұл субатомдық бөлшектердің өзара әрекеттесуі уақыттың өзгеруіне қатысты өзгермейтін емес екенін анықтады. Осылайша CP бұзушылығы құбылысы ашылды. Кронин 1976 жылы бөлшек физикасына қосқан маңызды экспериментальдық үлесі үшін, соның ішінде әлсіз өзара әрекеттесулерге қатысты негізгі жұмыстары, нәтижесінде уақыттың өзгеруіне қатысты асимметрияның табылуы үшін Эрнест Орландо Лоренс сыйлығын алды. 1999 жылы ол Ұлттық ғылым медалімен марапатталды. Кронин Чикаго университетінің құрметті профессоры, беделді Квантрелл сыйлығының иегері және Аугер жобасының құрметті өкілі болды. Ол "Атом ғалымдарының бюллетені" журналының басқару кеңесінің мүшесі болды.

Білім және ерте өмір

Джеймс Кронин 1931 жылғы 29 қыркүйекте Чикаго қаласында дүниеге келген. Оның әкесі, Джеймс Фарли Кронин, Чикаго университетінде классикалық тілдер мамандығы бойынша аспирантурада оқыған. Әкесі докторлық дәрежесін алғаннан кейін отбасы алдымен Алабама штатына, ал 1939 жылы Техас штатының Даллас қаласына көшіп барды, онда әкесі Оңтүстік Методист университетінде латын және грек тілдерінің профессоры болды. Орта мектепті бітірген соң Кронин Далласта қалып, 1951 жылы SMU-да физика және математика бойынша бакалавр дәрежесін алды. Ол ирландтық текті, оның ирланд ата-бабалары Ирландияның Корк графтығынан көшіп келген. Жоғары білім алу үшін Кронин Иллинойс штатына, Чикаго университетіне оқуға оралды. Оның оқытушыларының арасында Нобель сыйлығының лауреаттары Энрико Ферми, Мария Майер, Мюррей Гелл-Манн және Субрахманян Чандрасекар болды. Ол Сэмюэл К. Эллисонның жетекшілігімен эксперименталдық ядролық физика бойынша диссертация қорғады.

Зерттеу және мансап

1955 жылы докторлық дәрежесін алғаннан кейін Кронин Брукхейвен ұлттық зертханасындағы Родни Л. Кул және Оресте Пиччони тобына қосылды, онда жаңа Космотрон бөлшектер үдеуіші құрылысын аяқтаған еді. Ол гиперон бөлшектерінің ыдырауындағы паритет бұзылуын зерттеуге кірісті. Сол кезде ол Вал Фитчпен танысты, ол 1958 жылдың күзінде оны Принстон университетіне шақырды. Космотронның магниттік жүйесі бұзылғаннан кейін Кронин мен Брукхейвен тобы 1958 жылдың бірінші жартысында Берклидегі Калифорния университетінің Беватронына көшті. Кронин мен Фитч бейтарап K-мезондарының ыдырауын зерттеді, осы зерттеулер барысында 1964 жылы CP бұзылуын ашты. Бұл жаңалық екеуіне 1980 жылы физика саласындағы Нобель сыйлығын әкелді. Оның қызмет мерзімі бес жылға белгіленген еді, бірақ ол бір жыл өткен соң Алан Уотсонмен бірге обсерваторияға халықаралық қолдау жинау мақсатымен кетіп қалды. Кронин – 2008 жылдың мамыр айында президент Джордж Бушқа жолданған, 2008 жылғы қаржы жылына арналған жалпы қаражат бөлу туралы заң жобасының негізгі ғылым зерттеулеріне келтірген зиянын жоюға шақыратын хатқа қол қойған 20 американдық Нобель сыйлығының иегерінің бірі.

Жарияланымдар

Баннер, М.; Кронин, Дж. В.; Лю, Дж. К.; & Дж. Е. Пилчер. "K{sub L} → γ γ / K{sub L} → 3π{sup 0} тармақталу қатынасын өлшеу", Палмер физикалық зертханасы, Принстон университеті, АҚШ Энергетика министрлігі (алдын ала агенттік арқылы Атом энергиясы жөніндегі комиссия), (12 тамыз 1968 ж.). Баннер, М.; Кронин, Дж. В.; Лю, Дж. К.; & Дж. Е. Пилчер. "K{sub L} → 2π{sup 0} / K{sub L} → 3π{sup 0} тармақталу қатынасын өлшеу", Палмер физикалық зертханасы, Принстон университеті, АҚШ Энергетика министрлігі (алдын ала агенттік арқылы Атом энергиясы жөніндегі комиссия), (14 тамыз 1968 ж.). Кронин, Дж. В.; Фриш, Х. Дж.; Шоше, М. Дж.; Боймонд, Дж. П.; Мермод, Р.; Пируэ, П. А.; және Р. Л. Самнер. "300 ГеВ протон-ядролық соқтығысулардағы үлкен көлденең импульстегі адрон өндірісінің атомдық санға тәуелділігі", Энрико Ферми институты, Чикаго университеті, Джозеф Генри зертханалары, Принстон университеті, АҚШ Энергетика департаменті (алдын ала агенттік арқылы Атом энергиясы жөніндегі комиссия), Ұлттық ғылым қоры, (1974 жылдың 15 шілдесі). Брун, Т. О.; Карпентер, Дж. М.; Крон, В. Е.; Ринго, Г. Р.; Кронин, Дж. В.; Домбек, Т. В.; Линн, Дж. В.; және С. А. Вернер. "Доплер эффектісіне ие Брагг рефлексиясын пайдаланып импульстік нейтрон көзінде алынған ультрасуық нейтрондарды өлшеу", Аргонн ұлттық зертханасы, Чикаго университеті, Мэриленд университеті, Колледж Парк, Миссури университеті, АҚШ Энергетика департаменті, (1979). Кронин, Дж. В.; Дешпанде, Н. Г.; Кейн, Г. Л.; Лут, В. К.; Одиан, А. К.; Мачачек, М. Е.; Пейдж, Ф.; Шмидт, М. П.; Слэтер, Дж.; & Г. Х. Триллинг. "CP бұзылуы және сирек ыдыраулар жөніндегі жұмыс тобының есебі", Чикаго университеті, Орегон университеті, Мичиган университеті, Стэнфорд желілік үдеткіш орталығы (SLAC), Солтүстік-шығыс университеті, Брукхейвен ұлттық зертханасы (BNL), АҚШ Энергетика департаменті, (1984 жылдың қазаны). Абрахам Дж., Кронин Дж. В. және басқалар, 4x10**19 eV жоғары энергиялы космос сәулелері ағынының әлсіреуін байқау, Phys Rev Letters vol 101, p 061101, (2008).

Жеке өмір

Жоғары оқу орнында оқып жүргенде ол әйелі Аннет Мартинмен танысты, олар 1954 жылы үйленді. Олардың үш баласы бар: екі қызы – Кэтрин (1955 ж.т.) және Эмили (1959 ж.т.), және ұлы – Дэниел (1971 ж.т.).