Кіріспе
Баспа әдісі. Ротациялық баспа машинасы – басылатын кескіндер цилиндрдің бетіне иілген баспа машинасы. Баспаға қағаз, картон және пластик сияқты алуан түрлі материалдарды қолдануға болады. Материалдар жеке-жеке табақтар түрінде немесе үзіліссіз рулонмен беріліп, басылып, қажет болған жағдайда қосымша өңделуі мүмкін (мысалы, формасы кесілуі, лакталған, рельефті әдіспен өңделуі). Үзіліссіз рулонды пайдаланатын баспа машиналары кейде "рулондық баспа машиналары" деп аталады.
A rotary printing press is a printing press in which the images to be printed are curved around a cylinder. Printing can be done on various substrates, including paper, cardboard, and plastic. Substrates can be sheet feed or unwound on a continuous roll through the press to be printed and further modified if required (e. g. die cut, overprint varnished, embossed). Printing presses that use continuous rolls are sometimes referred to as "web presses".
Даму тарихы
1790 жылы Уильям Николсон ротациялық преске патент алды. Ротациялық престің өзі цилиндрлі престің дамуы болып табылады, оны Уильям Николсон да патенттеген, ал 1780 жылдары Франциядан Бошер және 19-ғасырдың басында Фридрих Кениг ойлап тапқан. Ротациялық барабанды басып шығаруды 1832 жылы Джозиа Уоррен ойлап тапты, оның дизайнын кейіннен 1843 жылы Ричард Марч Хой үлгі алды. 1844 жылғы патент бұрынғы жобаларда қолданылған итермелі платформаларды, айналмалы барабандармен қызмет көрсететін тұрақты платформамен алмастырды. 1846 жылы бірқатар жетістіктер арқылы толыққанды ротациялық баспа машинасы жетілдіріліп, 1847 жылы патенттелді. Ол 1851 жылы Эдинбургте пайда болды, содан кейін Лондонға жеткізілді, онда 1853 жылы «Таймс» газеті оны пайдаланды, кейін 1866 жылы Францияға, ал 1873 жылы Германияға барды. 1885 жылы Испанияға жеткенде ол кеңінен қолданылатын болды. Кейбір дереккөздерде париждік Гиполит Огюст Маринони ротациялық баспаны ойлап тапқан деп көрсетіледі, бірақ бұл Хойдің пайдасына шешілген патенттік даудың нысаны болды. Балтимор Сан газетінің А. С. Абель ротациялық престі алғаш қолданған американдық болды.
Ротациялық баспа машиналарының түрлері
Бүгінде ротациялық баспа машиналарының төрт негізгі түрі бар: қалыпты баспа, офсеттік (оның ішінде рулондық офсеттік), ротогравюра және флексография. Барлық түрлері басып шығару үшін цилиндрлерді қолданса да, олардың әдістері әртүрлі. Ротациялық қалыпты баспа цилиндр пішіндес металл пластиналарды пайдаланады. Стереотиптер деп аталатын пластиналар сиямен жабылып, қағаздың үздіріліссіз рулонына басылады. Ротациялық қалыпты баспа ХХ ғасырдың ортасында көптеген ірі газеттерді басып шығару үшін қолданылды. Офсеттік литографияда сурет пластинаға химиялық түрде, әдетте пластина материалындағы жарық сезімтал қабаттарды әшкерелеу арқылы түсіріледі. Литография су мен майдың араласпауы қағидасына негізделген, бұл планографиялық процестің жұмыс істеуіне мүмкіндік береді. Баспа тақташасының жағдайында, суға бойына сіңіретін бет (сурет емес бөлігі) гидрофильді, ал суға сіңбейтін бет (сурет бөлігі) гидрофобты деп те аталуы мүмкін. Гравюра – мыс цилиндрге кішкентай ұялар немесе тесіктер ойылып, олар сиямен толтырылатын процесс. Барлық түстер әртүрлі бұрыштармен ойылады, сондықтан басып шығару кезінде әрбір түс дұрыс орналасып, қажетті суретті береді. Флексография – полимерлік негіздегі пластинада көтеріңкі сурет жасалатын рельефтік жүйе. Марка коллекциясында ротациялық баспамен басылған маркалар кейде жазық тақтамен басылған маркалардан өзгеше өлшемде болады. Бұл марка суреттері ротациялық баспа машинасынан шыққанда бір-бірінен қашықта орналасқандықтан, жеке маркалардың (әдетте) көлемі үлкейеді.