Cessna Citation X: Американдық бизнес-джетінің даму тарихы
Cessna Citation X
Cessna Citation X: Американдық бизнес-джет туралы толық ақпарат. Техникалық сипаттамалары, жылдамдығы, қабаттағы ұшу қашықтығы, және жаңартулары туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық бизнес-джет
American business jet
өз мақалалары бар түрлері = Cessna Citation III-тен дамыған
variants with their own articles =
developed from= Cessna Citation III
Cessna Citation X – Cessna компаниясы өндіретін және Citation отбасының бір бөлігі болып табылатын американдық орта бизнес-ұшақ. 1990 жылғы қазан айында өткен NBAA конвенциясында жарияланған 750 модельі 1993 жылғы 21 желтоқсанда алғашқы ұшуын жасады, 1996 жылғы 3 маусымда типтік сертификатын алды және 1996 жылғы шілдеде алғаш рет тапсырылды. Жаңартылған Citation X+ 2012 жылдан бастап кабинасын кеңейту және жүйелерді жаңартумен ұсынылды. Citation III фюзеляжының қимасын сақтай отырып, оның 37° бұрышпен жасалған, 527 фут² (49 м²) ауданы бар жаңа қанаты бар, бұл Mach 0.935 MMO жылдамдығына және 36 600 фунт (16.6 т) MTOW-қа, 3460 теңіздік миль (6408 км) қашықтыққа мүмкіндік береді, сондай-ақ T тәрізді құйрығы және екі 7034 фунт (31.29 кН) AE3007 турбокөпіршігі бар. 338 дана жеткізілгеннен кейін, 2018 жылы өндіріс тоқтатылды.
The Cessna Citation X is an American mid size business jet produced by Cessna and part of the Citation family. Announced at the October 1990 NBAA convention, the Model 750 made its maiden flight on December 21, 1993, received its type certification on June 3, 1996, and was first delivered in July 1996. The updated Citation X+ was offered from 2012 with a cabin stretch and upgraded systems. Keeping the Citation III fuselage cross section, it has a new 37° swept wing with an area of 527 ft² (49 m2) for a fast Mach 0.935 MMO and a 36,600 lb (16.6 t) MTOW for a 3,460 nmi (6,408 km) range, a T tail and two 7,034 lbf (31.29 kN) AE3007 turbofans. After 338 deliveries, production ended in 2018.
Даму
Citation X жарияланған кезде, өнім желісінің ең жоғары деңгейіндегі "отбасы" – Citation 650 сериясы, сондай-ақ Citation III, VI және VII модельдері сегіз жылдық тарихқа ие болды. 1990 жылы Cessna компаниясы өз клиенттер кеңесіне 650 модельін жаңарту туралы ұсыныс жасады. Кеңес мүшелері жылдамдықты арттыру және қысыммен жабдықталған жүк бөлімі сияқты жаңа мүмкіндіктерге қызығушылық танытты. Бұл Cessna компаниясын Citation X бағдарламасына баулыды, ол жаңа 750 сериясы атанды. Cessna Citation отбасының беделін жақсартуды мақсат етті. 1970 жылдары пайда болған Citation модельдері бастапқыда практикалық және басқаруға ыңғайлы болу үшін жасалған. Осының салдарынан, олар бәсекелес Learjet ұшақтарынан әлдеқайда баяу болды. Cessna Citation ұшағының баяу ұшақ ретіндегі беделін түсіруге қиындықтар тап болды, тіпті олардың ұшақтары ақырында бәсекелестермен бірдей жылдамдыққа жеткеніне қарамастан. Citation X әзірлемесі алғаш рет 1990 жылдың қазан айында Нью-Орлеанда өткен Ұлттық іскерлік авиация қауымдастығының конвенциясында таныстырылды, ал алғашқы прототипі 1993 жылдың 21 желтоқсанында бірінші рейсін жасады. Алғашқы Citation X 1996 жылдың шілде айында гольфшы және Cessna компаниясының көп жылдық тұтынушысы Арнольд Палмерге тапсырылды.
When the Citation X was announced, the Citation 650 series, the "family" at the top of the product line, the Citations III, VI, and VII, was eight years old. In 1990, Cessna made a proposition for an improved 650 model to their Customer Advisory Council. The council was interested in some new elements such as increased speed and a pressurized baggage compartment. This pushed Cessna toward the Citation X program, which became the new 750 series. Cessna wanted to improve the image of the Citation family. The Citation models that emerged in the 1970s were originally intended to be practical and with good handling qualities. Consequently, they turned out to be much slower than the competing Learjets. Cessna had difficulties in shedding the popular image of the Citation as a slow airplane, even though their jets had eventually become as fast as the competition. The development of the Citation X was first announced at the National Business Aviation Association Convention in New Orleans in October 1990, with the first prototype making its maiden flight on December 21, 1993.<! The first Citation X was delivered in July 1996 to golfer and long time Cessna customer Arnold Palmer.<!
Дизайн
Citation X жаңа қанатты, құйрықты, құйрық конусын, қону шассиін және жүйелерді пайдаланады, олар бастапқыдан жасалған және бұрынғы Citation үлгілеріне негізделмеген. Бөлшектердің ортақтығы пилот кабинасының кейбір басқару элементтері, жел әйнегі және құйрық шамдарымен ғана шектеледі. Қысымды бөлігі де бұрынғы жобаларға ұқсас. Citation X, Citation III, VI және VII үлгілерімен бірдей фюзеляж қимасына ие; алайда, қанаттың фюзеляжға бекітілуі бұрынғы Citation үлгілерінен өзгеше. Citation X – Rolls Royce қозғалтқышын және толық интеграцияланған авиациялық жүйелерді қолданған Cessna компаниясының алғашқы ұшағы. Ұшақ бірнеше инновациялық дизайндық ерекшеліктерге ие. Көбінесе бірінші болып байқалатын қасиет – қозғалтқыш кіреберістерінің үлкен диаметрі. Бұл ерекшелік жоғары айналма коэффициенті бар турбовентилятормен байланысты, қозғалтқыштардың шуын азайтады және отын тиімділігін жақсартады. Тағы бір айқын сипаттама – жоғары жылдамдықты арттыру үшін қолданылатын суперкритикалық профильге ие, жоғары сыпырылған қанат. Citation X қанатының 37 градусқа дейін артқа сыпырылуы бар, бұл кез келген басқа бизнес-джеттен артық, ал азаматтық авиацияда Боинг 747 ұшағының 37,5 градусынан кейін екінші орында. Көлденең және тік стабилизаторлар да жоғары сыпырылған және T-тұдырлым конфигурациясында орналасқан.
The Citation X uses a new wing, tail, tail cone, landing gear, and systems, designed from scratch and not based on prior Citations. Part commonality is limited to some cockpit controls, the windshield, and the tail light bulb. The pressure bulkhead is also similar to previous designs. The Citation X has the same fuselage cross section as the Citations III, VI and VII; however, the wing attachment to the fuselage is different from the attachment in previous Citation. The Citation X was the first aircraft from Cessna to use a Rolls Royce engine and fully integrated avionics. The aircraft incorporates a number of innovative design features. One attribute that is often first noticed is the large diameter of the engine intakes. This feature, related to the high bypass ratio turbofan, reduces the noise from the engines and improves fuel efficiency. Another obvious characteristic is the highly swept wing with a supercritical airfoil, used in order to increase the critical Mach number and therefore the top speed. The Citation X has 37 degrees of sweepback at the quarter chord, more than any other business jet and, among civil aircraft, second only to the Boeing 747's 37.5 degrees. The horizontal and vertical stabilizers are also highly swept and are arranged in a T tail configuration.
Ұшақ корпусы
Жобалау процесі бойында Citation X ұшағының жалпы кедергісін азайтуға көп күш салынды. Соның нәтижесінде, тиімді трансоникалық ұшу үшін аудандық басқарылатын фюзеляж және өте кең бұрышты суперкритикалық қанат пайда болды. Citation X ұшағының қанаты фюзеляж арқылы емес, оның астынан өткізілген. Бұл фюзеляж көлемін арттыруға, бір бөліктен тұратын қанатты жасауға және қанат-фюзеляж байланыстарын жеңілдетуге мүмкіндік береді.
A significant amount of effort throughout the design process was directed towards reducing the Citation X's total drag. The resulting design includes an area ruled fuselage for efficient transonic flight and a highly swept supercritical wing. The Citation X's wing is slung below the fuselage rather than passing through it. This allows increased volume in the fuselage, a one piece wing, and simplified wing fuselage connections.
Қозғалтқыштар
Citation X екі Rolls Royce AE 3007C (S/N 750 172 дейін) немесе AE 3007C1 (S/N 750 173 және одан кейінгі) қозғалтқыштарымен жабдықталады, олардың әрқайсысы тиісінше 6442 фунт (28.66 кН) немесе 6764 фунт (30.09 кН) тартым күшіне ие. Олар артқы фюзеляждың екі жағына орнатылған. Бұл Rolls Royce қозғалтқышымен жұмыс істейтін алғашқы Cessna ұшағы. Қозғалтқышта қатты титандық пернелер және үш сатылы төмен қысымды турбина бар. Қозғалтқыштың желдеткішінің айналма коэффициенті шамамен 5:1-ге тең, бұл отын тиімділігін жақсартады және шу деңгейін төмендетеді. Бұдан басқа, құрылғыда Honeywell GTCP36 150CX қосалқы қуат блогы (APU) орнатылған.
The Citation X is powered by two Rolls Royce AE 3007C (up to S/N 750 172) or AE 3007C1 engines (S/N 750 173 and subsequent), each with 6442 lbs (28.66 kN) or 6764 lbs (30.09 kN) of thrust, respectively. They are pod mounted on the sides of the rear fuselage. It is the first Cessna aircraft to be powered by a Rolls Royce engine. The engine has solid titanium blades and a three stage low pressure turbine. The engine's fan has approximately a 5 to 1 bypass ratio for improved fuel efficiency and low acoustic signature. The unit also incorporates the Honeywell GTCP36 150CX Auxiliary Power Unit (APU).
Қозғалтқышты басқару элементтері
Cessna үшін тағы бір алғашқы жаңалық – Citation X ұшағында қуатпен басқарылатын элементтердің енгізілуі. Басқару элементтері екі еселенген гидравликалық жүйелермен қамтамасыз етілген. Екі лифт бар, ал стабилизатор толығымен жылғалы. Руль екі бөліктен тұрады: төменгі бөлігі гидравликалық түрде, ал жоғарғы бөлігі электрлік түрде басқарылады. Әрбір қанатта бес спойлер панелі бар, олар рульді басқару үшін (эйлеронға қоса) және жылдамдық бөлгіштері ретінде қолданылады. Citation X ұшағының жобасындағы басты қиындықтардың бірі – қанаттың ішінде қажетті гидравликалық құбырларды орнатуға жеткілікті орын табу болды. Citation X бағдарламасының бас инженері Пол Кальберер түсіндіргендей, Citation X ұшағына үлкен авиалайнердей көптеген гидравликалық сорғылар мен механизмдер қажет, бірақ қанаттың ішінде орын шектеулі.
Another first for Cessna is the inclusion of powered controls in the Citation X. The controls are powered by dual hydraulic systems for redundancy. There are two elevators and the tailplane is all moving for trim. The rudder is in two pieces: the lower portion is hydraulically powered and the upper portion is electrically powered. Each wing has five spoiler panels, to be used both for roll control (in addition to the ailerons) and as speed brakes. One of the major challenges of the Citation X design was finding enough space in the wing to run all the necessary hydraulic lines. As Paul Kalberer, the chief engineer of the Citation X program, explained, the Citation X needs just as many hydraulic pumps and actuators as a large airliner, but has much less space inside the wings.
Авионика
Honeywell компаниясы шыны пилот кабинасы үшін авиациялық жүйені қамтамасыз етеді. Honeywell Primus 2000 EFIS ұшу режиссері жүйесі бес 7 дюйм × 8 дюйм CRT экрандарынан тұрады. GPS-пен жабдықталған екі ұшуды басқару жүйесі стандартты. Citation X+ ұшағында авиациялық жүйе Garmin G5000 жүйесіне ауыстырылды. Биіктіктегі круиздік жылдамдық 15 түйінге, ал максималды ұшып көтерілу салмағы 545 кг-ға артуы күтілуде. Орнату шығындарын есептемегенде, жиынтықтың болжамды құны 395 000 долларды құрайды. Эллипстік қанат ұштары Citation X+ ұшағында стандартты жабдық ретінде қолданылады.
Honeywell provides the avionics system for the glass cockpit. The Honeywell Primus 2000 EFIS flight director system is composed of five 7 inch × 8 inch CRT screens. Dual flight management systems with GPS are standard. In the Citation X+ the avionics were changed to the Garmin G5000 system. Cruise speed at altitude is expected to increase by 15 knots, and maximum takeoff weight will increase by 1200 lbs (545 kg). Excluding installation, the kit's projected cost is $395,000. Elliptical winglets were made standard on Citation X+.
Сипаттамалар
Variant Citation X Citation X+ Экипаж 2 Жолаушы 12 дейін Ұзындығы 72.53 ft (22.04 м) 22.25 м Қанат көлденеңі 63.6 ft (19.39 м) 21.03 м Биіктігі 19.2 ft (5.85 м) 5.79 м Қанаттың ауданы 527 ft² (48.96 м²) Бос салмағы Максималды ұшу салмағы 35,700 – 36,100 фунт (16,193 – 16,375 кг) Отын сыйымдылығы 13,000 фунт (5,897 кг) Турбожетекшілер 2 × AE3007C/C1 2 × AE3007C2 Тартым күші 2 × 6442 – 6764 фунт (28.66 – 30.09 кН) Максималды жылдамдық Мах 0.92 Круиздік жылдамдық Минималды басқару жылдамдығы Ұшу қашықтығы Жоғарғы шегі 51,000 фут (15,545 м) 470 ұшу деңгейіне жету уақыты 24 минут.
Variant Citation X Citation X+ Crew 2 Passengers Up to 12 Length 72.53 ft (22.04 m) 22.25 m Span 63.6 ft (19.39 m) 21.03 m Height 19.2 ft (5.85 m) 5.79 m Wing area 527ft² (48.96 m2) Empty weight Max. takeoff weight 35,700 36,100 lb (16,193 16,375 kg) Fuel capacity 13,000 lb (5,897 kg) Turbofans 2 × AE3007C/C1 2 × AE3007C2 Thrust 2 × 6442 6764 lbf (28.66 30.09 kN) 2 × Max speedMach .92 Cruise speed Minimum control speed Range Ceiling 51,000 ft (15,545 m) Time to altitude24 min to Flight level 470