Кіріспе

Жобаны басқаруда жобаның аясының үздіксіз немесе бақыланбай өсуі, жоба басталғаннан кейін кез келген сәтте пайда болуы мүмкін. Аяның кеңеюі (талаптардың ағып кетуі немесе "ас үй раковинасы синдромы" деп те аталады) жобаны басқаруда кездеседі. Бұл жобаның көлемі дұрыс анықталмаған, құжатталмаған немесе бақыланбаған жағдайларда орын алады. Бұл көбінесе зиянды саналады. Аяның кеңеюі мүмкіндіктердің кеңеюімен байланысты, бірақ олардан ерекшеленеді, себебі мүмкіндіктердің кеңеюі жобаның мүмкіндіктеріне, ал аяның кеңеюі – жобаның толық көлеміне қатысты.

Жобаның дұрыс анықталмаған ауқымы

Жоба менеджері мен клиент арасындағы тиімсіз жобалық басқару коммуникациясы жоба ауқымының кеңеюіне (немесе шектен шығуына) себеп болатын басты факторлардың бірі болып табылады. Дұрыс түсінілмеген тапсырма клиенттің көз алдындағы жобадан мүлдем басқа болып шығуы мүмкін. Алайда, клиенттердің өзі де кінәлі болуы мүмкін, себебі олардың өзіне не қалатыны туралы нақты көзқарасы болмауы ғажап емес. Сенімсіз дереккөз: 2022 жылғы қаңтар.

Барлық талаптарды қамтымау

Жобаның ауқымын дұрыс анықтау үшін жоба жетекшісі жобаның бастапқы жоспарлау кезеңінде жан-жақты зерттеу жүргізуі қажет. Барлық тиісті тараптардан барлық ақпаратты жинамау жиі кездесетін мәселе, бұл толық емес ауқымды сипаттамалар мен талаптардың жетіспеуіне алып келеді, соның салдарынан жоба барысында ауқымның кеңеюіне оңай болады. Жобаның барлық талаптарын команда мүшелерінің толыққанды түсінуі және жобаны іске асыруды бастамас бұрын жобаның демеушісі мен тиісті тараптардың осы талаптарды бекітуі өте маңызды.

Жобаларды басқарудың жоқтығы

Жобаларды басқару тәжірибесі мен жобаларды басқару процестерін қабылдау және сақтау жобаны құлдыратудан ауқымын кеңейтудің алдын алудың тиімді әдістері болып саналады.

Қажетті емес элементтерді қосу

Кейде жобалық топтар клиентті әсерлендіру үшін қосымша мүмкіндіктерді қосуға тырысады. Бұл нәтиже бермеуі мүмкін және осы жобаға артық жұмыс жүктеуге, сондай-ақ жобаның мақсатын шатыстыруға себеп болуы мүмкін.

Жобаның мүдделі тараптары арасындағы байланыс алшақтығы

Ауқымның кеңеюінің тағы бір маңызды себебі – мүдделі тараптар арасындағы байланыс үзілісі. Клиенттер жоба менеджерлеріне уақтылы жауап бермеуі жобаның дамуын тоқтата түсуіне әкелуі мүмкін. Мұндай жайттар компаниялардың жұмыс тиімділігіне әсер етеді, әсіресе ұзақ мерзімді серіктестікте болған кезде. Ауқымның кеңеюі – көптеген жобалардағы тәуекел. Көптеген ірі жобалар ауқымның кеңеюінен зардап шегеді (Megaprojects and Risk қараңыз). Ауқымның кеңеюі көбінесе бюджеттен шығып кетуге алып келеді. "Тегін құндылық" стратегиясына тойтарыс беру қиын, тіпті ең тәжірибелі жоба менеджерлері үшін де бұл үлкен қиындық болып табылады.