Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мэн аралында адам қоныстануы
Human settlement in the Isle of Man
1800 жылдардың соңында ауыл арқылы Мэн электр темір жолы салынды, бұл оны туристерге ашты. Сол кезде Снейфелл тау темір жолы және Лакси Глен саябағы сияқты басқа да көңіл көтеру орындары салынды. Лаксей ауылы қазір негізінен тұрғын және туристік аймақ. Негізінен Лакси Глен саябағы сияқты бірнеше қоғамдық бақтар бар. Өз өнімдерін және тағы басқа көптеген тауарларын сататын қолмен тоқу фабрикасы да бар. Ауылда бес паб және "Олд Лакси" сыра қайнату компаниясы бар. Ауыл орманды шатқалдың төңірегінде салынған, онда бірнеше тік, иірім көшелер мен шатқалдың түбіне жететін жолдар бар. Одан Лакси өзенінің жағасымен, оның теңізге құятын жеріне, кішкентай портына, жағажайға және серуендеу жолына дейін жүруге болады. Сондай-ақ, "La Mona Lisa Restaurant" ресторанының қарсы жағынан жағалаудың солтүстігіндегі жартастарды аралап жүруге болады. Бұл серуен кейрн (керн) арқылы өтеді, онда Лакси шығанағы мен оңтүстікке қарай Клей-Хедтің көрінісі ашылады. Лаксиде туып өскен адам: "Мен кернге серуендеуге барамын" дейді. Лаксидің көптеген ғимараттары дәстүрлі Манкс стиліндегі кеншілер үйлері ретінде салынған. Ауыл орталығынан оңтүстік-шығысқа қарай, Лакси өзенінің сол жағалауынан жоғарырақ орналасқан Минорка ауданы бар. Ескі Лаксейдің порты төңірегінде иірім көшелері бар. Ауыл орталығы – салыстырмалы түрде жаңа, Виктория дәуірінің соңғы кезеңіне жататын бөлім, ал теміржол станциясының маңында дүкендер мен қызметтер орналасқан.
In the late 1800s the Manx Electric Railway line was built through the village, opening it up to tourists. Other attractions were built at that time, including Snaefell Mountain Railway and the Laxey Glen Pleasure Gardens. Laxey village is now a mainly residential and tourist area. There are several public gardens, primarily Laxey Glen Gardens. There is also a handweaving mill which sells its own products and many others. The village has five pubs and a microbrewery, The Old Laxey Brewing Company. The village is built around a wooded glen with a number of steep winding streets and paths leading to the floor of the glen, from where one can walk by the side of Laxey River to its outflow to the sea at the small harbour, and onto the beach and promenade. One can also walk around the cliffs to the north of the beach from opposite the "La Mona Lisa Restaurant". This walk goes over the cairn (kern), from where there are views of Laxey Bay and Clay Head to the south. A Laxey born and bred person would say, "I'm going over the kern for a walk". Many of Laxey's buildings were built as mining cottages in the traditional Manx style. To the southeast of the village centre, above the left bank of the Laxey River, is the Minorca area. Old Laxey has winding streets around the harbour. The village centre is a newer, late Victorian section further inland is the area of shops and services around the railway station.
Тау-кен өндірісі
Ұлы Лакси кеніші күміс, қорғасын және мырыш кендерін өндіру орны болды. Кен орны 2200 футтан (670 метрден) аса тереңдікке жетті және негізінен үш шахтадан тұрды: Уэльс шахтасы, Дэмбелл шахтасы және Қозғалтқыш шахтасы. Бұл шахталардың әрқайсысы бірнеше деңгейлермен байланысты болды. Лаксидегі кен өндірісінің қашан басталғаны нақты белгісіз, бірақ 1782 жылға қарай жұмыстар ашыла бастады. Кен орнынан мырыш, күміс кені, мыс пириті және гематит темірі көп мөлшерде өндірілді. 1830 жылдары кен орындарында 200-ден астам адам жұмыс істеді. Кен орнының төменгі бөліктерінде судың жиі көтерілуі және ескірген сорғы жабдықтары Лаксидегі және Мэн аралындағы кен өндірісінің тоқтауына себеп болды. Дегенмен, қалдықтардың бір бөлігі жуу алаңдарына тасылып, олардан қалған құнды заттарды алу үшін өңделді. Бұл 1934 жылға дейін жалғасты, содан кейін барлық жұмыстар толық аяқталды.
The Great Laxey Mine was a silver, lead ore and zinc mine. The mine reached a depth in excess of 2,200 ft (670 m) and consisted primarily of three shafts: the Welsh Shaft, the Dumbell's Shaft and the Engine Shaft, each of these shafts being connected by a series of levels. There is no exact date for the start of mining at Laxey, but by 1782 workings were being opened. The mine yielded zinc, silver ore, copper pyrites and hematite iron in significant quantities; and by the 1830s over 200 men were employed in the mines, Continued flooding in the lower reaches of the mine combined with antiquated pumping machinery finally led to the end of mining operations at Laxey, and on the Isle of Man. However some of the spoil residue was brought to the washing floors to extract any remaining worth from it. It is thought that this continued until 1934, when all working finally ceased.
Басқару
Тарихи тұрғыдан алғанда, Лакси Гарф шеңберіндегі Лонан приходының құрамында болды. 2016 жылға дейін Лакси өз комиссарлары бар ауылдық округ болды. 2016 жылдың 1 мамырынан бастап ол Лонан және Могольд приходтарымен бірігіп, Гарф жаңа приходтық округін құрады, оның ішінде ол бөлімше болып табылады. Лакси сондай-ақ Гарфтың Кис сайлау округінің бір бөлігі, оның өкілдігі 2016 жылы бір мүшеден екі мүшеге дейін артты.
Historically, Laxey was in the parish of Lonan within the sheading of Garff. Until 2016, Laxey was a village district with its own commissioners. From 1 May 2016, it merged with the parishes of Lonan and Maughold to form the new parish district of Garff, within which it is a ward. Laxey is also part of the Keys constituency of Garff, whose representation increased in 2016 from one to two members.
Лакси дөңгелегі
Лейкси Уил, сондай-ақ Леди Изабелла деп те аталады, ол Хон. Чарльз Хоуптың, сол кездегі Мэн аралының вице-губернаторының әйелінің құрметіне аталған. 1854 жылы Лакси кенінен су шығару үшін салынған. Қазір туристер арасында танымал орынға айналған, және әлемдегі ең үлкен, жұмыс істеп тұрған су дөңгелегі деп есептеледі. Роберт Касмент жобалаған дөңгелектің диаметрі 22 метр, ені 2 метр. Ол минутына шамамен 3 айналым жасайды. 1939 жылдан 1965 жылға дейін дөңгелек Эдвин Книлге тиесілі болды; ол оны бөлшектеуден сақтап алып, туристік орталық ретінде басқарды, содан кейін Мэн халқына тапсырды, оның шарты бойынша дөңгелек Мэн аралының халқы үшін үздірімсіз жұмыс істеуі тиіс болды. 1965 жылы Мэн аралының үкіметі дөңгелек пен оның орналасқан жерін сатып алды. Қалпына келтіру жұмыстары басталды, ал 1989 жылы ол Манс ұлттық мұрасының басқаруына берілді. 2004 жылдың қыркүйегінде Ұлы Лакси кен тас жолы екі кішкентай бу локомотивімен қайта ашылды, ол қалпына келтірілген маршрут бойынша жолаушыларды тасымалдады.
Laxey Wheel, also known as Lady Isabella after the wife of The Hon. Charles Hope, then Lieutenant Governor of the Isle of Man, was built in 1854 to pump water from the Laxey mine shafts. Now a tourist attraction, it is claimed to be the largest working waterwheel in the world. Designed by Robert Casement, it is 72 feet (22 m) in diameter and 6 feet (2 m) wide. It revolves at about 3 rpm. The wheel was owned by Edwin Kneale from 1939 to 1965; he saved it from being dismantled and ran it as a tourist attraction, before passing it on to the Manx nation, with the agreement that it should be kept in perpetual running order for the people of the Isle of Man. In 1965 the Isle of Man Government bought the wheel and the site. Restoration work began, and in 1989 it was put under the control of Manx National Heritage. The Great Laxey Mine Railway re opened with two small steam engines in September 2004 to carry passengers along the restored route.
Лакси жүнді зауыттары
Лакси жүн зауыттары 1881 жылы Джон Раскиннің қолдауымен Эгберт Райдингс құрған, ал бастапқыда су энергиясымен жұмыс істеді. Зауыттар Манкс тартанын өндіруімен белгілі, ол түрлі-түрлі заттар жасауға қолданылады: бас киімдер, шарфтар, килт юбкалары, плащтар мен кілемдер. Матаның өзі құнды Манкс Лоагтан жұнынан жасалып, дәстүрлі үлгідегі тоқыма станоктарында тоқылады. Бір станок велосипед күшімен жұмыс істейді. Қазір зауыттар көбінесе жұмыс істейтін шеберхана болып табылады, бірақ Манкс тартаны мен басқа маталарды тоқуды жалғастырады. Лакси жүн зауыттарында сонымен қатар белсенді қолөнер дүкені, шайхана және Ходжсон тоқыма галереясы орналасқан, онда ай сайын өнер мен қолөнер көрмелері өткізіледі.
The Laxey Woollen Mills were founded in 1881 by Egbert Rydings, supported by John Ruskin, and were originally water powered. The mills are known for producing Manx tartan which is used to make a variety of items from hats, scarfs and kilt skirts to capes and rugs. The cloth is made of fine Manx Loaghtan wool and woven on traditional style looms. One loom operates by bicycle power. The mills are now mainly a working shop, but still weave the Manx tartan and other cloth. The Laxey Woollen Mills also contain a busy craft shop, a tea room, and the Hodgson Loom Gallery, which holds monthly arts and crafts exhibitions.
Лейкси порты мен шығанағы
Ауылдың өзен сағасында 1850 жылдары кен өнеркәсібіне қызмет ету үшін салынған шағын порт орналасқан. Қазір ол Лакси шығанағын және одан тыс теңізді пайдаланатын демалыс қайықтары мен жағалау балық аулау кемелеріне тиесілі. Лакси шығанағы – қорғалатын теңіз табиғи қорығы.
The village has a small harbour at the river mouth which was built in the 1850s to service the mining industry. It is now used by leisure craft and inshore fishing vessels that utilise Laxey Bay and further offshore. Laxey Bay is a protected Marine Nature Reserve.
Ежелгі ескерткіш
Лаксиде Король Оридің қабірі орналасқан.
Laxey is the site of King Orry's Grave.
Конвенциялар
Мэн аралы конвенциялар үшін танымал орын. Мысалы, 2016 жылы Лакси қаласы Linux Bier Wanderung іс-шарасын қабылдады.
The Isle of Man is a popular venue for conventions. As an example, Laxey was the venue for the Linux Bier Wanderung in 2016.
Көлік
Лакси Манкс электр темір жолының бойында орналасқан, бұл Дуглас пен Рамзи арасында жағалау бойымен 17 мильге созылған көне темір жол. Лакси станциясы ауылдың солтүстігінде орналасқан және Снейфелл тауына дейін 5 мильдік қашықтықты қамтитын Снейфелл тау теміржолының оңтүстік терминалы болып табылады. Лакси сонымен қатар Дуглас пен Рамзи арасындағы көптеген автобус бағыттарында да жатыр.
Laxey lies on the Manx Electric Railway line, a vintage line which runs for 17 miles along the coast, between Douglas and Ramsey. Laxey station is in the north of the village and is also the southern terminus of the Snaefell Mountain Railway which runs for five miles between Laxey and the top of Snaefell mountain. Laxey is also on the route of most buses between Douglas and Ramsey.
Дін
Лексиде бірнеше методист шіркеулері болды. Шор Роудтағы примитивті методист шіркеуі 1825 жылы салынды және 1870 жылы жабылды. Глен Роудтағы веслиан методист шіркеуі 1850 жылы ашылды. Ол 1966 жылы жабылды. Минорка примитивті методист шіркеуі 1870 жылы ашылды, ал жексенбілік мектеп 1898 жылы жолдың арғы жағындағы жерге салынды; шіркеу 1966 жылы Глен Роуд пен Минорка біріккен кезде жабылды. 1970 жылы Минорканың жексенбілік мектеп ғимараты Лекси үшін жаңа методист шіркеуіне айналды. Англия шіркеуінің қалыпты шіркеуі, Христ шіркеуі, Эван Кристианның жобасы бойынша салынды және тау-кен компаниясы оны салуға 950 фунт стерлинг жұмсады. Ол 1856 жылдың 27 мамырында Содор және Мэн епископы Лорд Оклендпен қасиеттендірілді.
Laxey had a number of Methodist chapels. Shore Road Primitive Methodist Chapel was built in 1825, and closed in 1870. Glen Road Wesleyan Methodist Chapel was opened in 1850. It closed in 1966. Minorca Primitive Methodist Chapel was opened in 1870 and Sunday School was built in 1898 in land across the road; the chapel closed in 1966 when Glen Road and Minorca combined. In 1970 Minorca's Sunday School building became the new Methodist chapel for Laxey. Christ Church, the Church of England parish church, was built to a design of Ewan Christian and constructed by the mining company at a cost of £950. It was consecrated by the Bishop of Sodor and Man, Lord Auckland, on 27 May 1856.
Білім
Лейкси мектебі Кварри-роуд көшесінде орналасқан бастауыш мектеп.
Laxey School is a primary school located on Quarry Road.
Туғандық
Лакси Солтүстік Уэльстегі Багилт қаласымен бауырласып, байланыс орнатып отыр.
Laxey is twinned with Bagillt, North Wales.
Спорт
Лейси ФК Глен Роудта орналасқан және Мэн аралы футбол лигасынан өнер көрсетеді.
Laxey F. C., based at Glen Road, play in the Isle of Man Football League.