Кіріспе

Канадалық бизнесмен және алаяқ (1941–2020)

Бернард Джон Эбберс (27 тамыз 1941 – 2 ақпан 2020) – канадалық бизнесмен және WorldCom компаниясының негізін қалаушы және бас директоры. Оның басшылығымен WorldCom жылдам өсті, бірақ 2002 жылы есептесудегі бұрмалаушылықтар анықталғаннан кейін құлдырады, сол кезде АҚШ-тағы ең ірі есептесу скандалдарының біріне айналды. Эбберс өзінің қызметкерлерін кінәлады, бірақ ол алаяқтық пен құлық жасауда айыпты деп танылды. 2019 жылдың желтоқсанында Эбберс денсаулығының нашарлауына байланысты Форт-Уорт қаласындағы Федералды медициналық орталықтан босатылды, 25 жылдық мерзімінен 13 жыл өтеген соң, және бір айдан астам соң қайтыс болды. 2013 жылы Portfolio.com және CNBC Эбберсті американ тарихындағы ең нашар 5-CEO деп атады. 2009 жылы Time журналы оны барлық уақыттағы ең сыбайлас 10-CEO деп тізімдеді. "Телеком-каубой" деп аталған Эбберс көбінесе костюм мен галстук орнына ботинка мен көк джинс киетін. Ол сондай-ақ фермада тұрып, трактор жүргізуді ұнататын.

Ерте өмір және білім

Эбберс Альберта штатының Эдмонтон қаласында Кэтлин мен Джон Эбберстің бес баласының екіншісі болып дүниеге келді. Эбберс кішкентай кезінде отбасы Калифорнияға көшті, кейін Нью-Мексикодағы Навахо тайпасының үнді резерватындағы миссионерлік бекетте біраз уақыт тұрды, содан кейін Эбберс жасөспірім шағында Канадаға қайтып келді. 1967 жылы ол Миссисипи колледжінде дене шынықтыру мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды, сонымен қатар орта білім беру саласында ғылыми мамандық бойынша білім алды. 1996 жылы WorldCom MFS Communications (бұрынғы Metropolitan Fiber Systems) компаниясын сатып алды, ал 1998 жылдың қыркүйегінде MCI Communications компаниясын сатып алды. 2000 жылдың шілдесінде АҚШ және Еуропалық Одақтың монополияға қарсы реттеуші органдары наразылық білдіргеннен кейін 115 миллиард долларлық Sprint Corporation компаниясын сатып алу жоспарынан бас тартты. 2000 жылдың қыркүйегінен 2002 жылдың сәуіріне дейін Worldcom директорлар кеңесі Эбберске бірнеше несиелер мен несие кепілдіктерін берді, осылайша ол dot com көпіршігінің жарылуы кезінде акциялар құны төмендегенде маржалық талаптарды орындау үшін Worldcom акцияларын сатуға мәжбүр болмайды. 2002 жылдың сәуір айына қарай Эбберс осы несиелерге байланысты директорлар кеңесінде айтарлықтай қолдауын жоғалтты. Сонымен қатар, бірқатар директорлар Эбберс Sprint компаниясымен бірігу жобасы сәтсіз аяқталғаннан кейін алға бағытты анықтамағанын сенеді. 26 сәуірде Worldcom басқармасы бірауыздан Эбберстің отставкаға кетуін талап етті, ол 2002 жылдың 30 сәуірінде ресми түрде отставкаға кетті. Оның кеткеніне байланысты оның қарыздары 408,2 миллион долларлық бірлік вексельге біріктірілді. 2003 жылы Эбберс вексель бойынша төлемді орындамады, ал Worldcom оның көптеген мүлкін иелігіне алды.

Қалпына келтіру

2002 жылдың 25 маусымында WorldCom компаниясы шамамен 3,9 миллиард долларлық есептеу қателіктерін мойындады және 2002 жылдың 22 шілдесінде банкроттыққа өтініш берді. Бұл көрсеткіш кейін 11 миллиард долларға дейін өсті. Осы оқиға WorldCom-ның бұрынғы бас директоры Эбберске қатысты бірнеше тергеу мен сот процесін бастады. Эбберс есептеудегі бұрмашылықты өзінің төменгі лауазымдағы қызметкерлеріне, соның ішінде WorldCom қаржы директоры Скотт Салливанға жапты.

Конгресс тыңдауы

Еберс сотқа шақыруға жауап ретінде 2002 жылдың 8 шілдесінде АҚШ Өкілдер палатасының Қаржылық қызметтер комитеті алдында пайда болды. Осы тыңдауларда Эбберс: "Менің жасыратыным жоқ деп санаймын, ешкім мені қылмыстық немесе алаяқтық қызметке қатысқан деп қорытынды шығармайды деп ойлаймын" деді.

Қылмыстық айыптау және үкім

2003 жылдың 27 тамызында Оклахома штатының бас прокуроры Дрю Эдмондсон Эбберске қарсы 15 тармақты айыптама қойды. Айыптамада ол 2001 жылдың қаңтары мен 2002 жылдың наурызы аралығында бірнеше рет инвесторларды алдау арқылы бағалы қағаздар заңнамасын бұзды деген айып тағылды. 2003 жылдың 20 қарашасында Оклахома штатының айыптамалары қайта қарау құқығы сақталған күйде тоқтатылды, себебі федералдық айыптамаларға басымдық берілді. 2004 жылдың 2 наурызында федералдық органдар Эбберсті бағалы қағаздармен алаяқтық және құпия келісім жасау қылмыстары бойынша айыптады. 2004 жылдың 25 мамырында федералдық прокурорлар айыптама тізімін 9 қылмыстық іске дейін кеңейтті: 1 құпия келісім жасау және бағалы қағаздармен алаяқтық, сондай-ақ бағалы қағаздарды реттеуші органдарына 7 жалған мәлімдеме беру. 2005 жылдың 15 наурызында Эбберс барлық айыптаулар бойынша кінәлі деп танылды. 2005 жылдың 30 наурызында Оклахома штатының айыптамалары бойынша мерзімді ұзарту туралы келісімге қол қойылды, бұл Оклахома прокурорларына федералдық сот шешімінің нәтижелерін күтуге мүмкіндік берді.

Үкім және түрмеде отырған уақыты

2005 жылдың 13 шілдесінде Нью-Йорк штатының оңтүстік округінің федералды сотының судьясы Барбара С. Джонс Эбберсті Луизиана штатындағы федералды түрмеге 25 жылға соттады. Эбберс өзінің шағымы қарастырылып жатқан кезде тағы бір жыл бостандықта қалуға рұқсат алды. 2006 жылдың шілдесінде АҚШ-тың екінші апелляциялық соты оның үкімін күшінде қалдырды. 2006 жылдың 6 қыркүйегінде судья оған 26 қыркүйекте түрмеге барып, 25 жылдық жазасын өтеуге бұйырды. Эбберс 2006 жылдың 26 қыркүйегінде Луизиана штатының Оукдейл қаласындағы Оукдейл федералдық түзеу мекемесіне өзінің "Мерседес Бенц" көлігімен келді. Эбберс кешеннің ең төменгі қауіпсіздік деңгейіндегі бөлімінде жазасын өтеді, онда көбінесе зорлық-зомбылық жасамайтын қылмыскерлер орналасқан және ол мектеп жатақханасы сияқты құрылған. Денсаулығының нашарлауына байланысты 2019 жылдың желтоқсан айында 12 жыл өтегеннен кейін мерзімінен бұрын босатылды.

Азаматтық іс

2002 жылдың 11 қазанында WorldCom инвесторлары Ebbers-тің бағалы қағаздармен жасаған алаяқтығы салдарынан келген зиянды өтеу мақсатында Ebbers-ке және басқа да айыпталушыларға қарсы топтық азаматтық сот ісін қозғады. Нью-Йорк оңтүстік округінің округтік сотының судьясы Денис Коут тараптарға келіссөздер жүргізуді бұйырды. Тараптар келісімге келді, соған сәйкес Ebbers және оның серіктестері WorldCom құлдыраған кезде акциялары мен облигацияларын ұстаған 830 000-нан астам жеке тұлға мен мекемеге 6,13 миллиард доллардан астам соманы, үстеме пайызымен қоса, бөліп беруге міндеттелді. Ebbers өзінің барлық мүлкін, соның ішінде Миссисипи штатындағы үйін, ағаш өңдеу компаниясындағы үлесін, теңіз портын, гольф алаңын, қонақүйін және мыңдаған гектар орманды жерді беруге келісті. Келісімге қол қойылғаннан кейін Ebbers-тің әйелінің белгілі активтері шамамен 50 000 доллар көлемінде қалды. 2005 жылдың 21 қыркүйегінде судья Коут келісімді бекітті және Ebbers-ке қарсы сот ісін тоқтатып қойды.

Некелер

1968 жылы Эбберс Линда Пиготқа үйленді және олар үш қызды тәрбиеледі. Эбберс 1997 жылдың шілде айында ажырасуға өтініш берді және 1999 жылдың көктемінде екінші әйелі Кристи Уэббке үйленді. Ол 2008 жылдың 16 сәуірінде ажырасуға өтініш берді, ол түрмеге кіргеннен кейін екі жыл өтпеген.

Жеке меншік шаруашылықтар

1999 жылдың басында Эбберстің байлығы 1,4 миллиард долларға бағаланып, Forbes 400 тізімінде 174-ші орынды иеленді. Оның жеке меншігіне кіретіндер:
Даглас-Лейк – Канаданың ең ірі ранчосы, Британдық Колумбияда 500 000 акр (2000 км²) жерді құрайды. Бас серіктес/президент. 1998 жылы шамамен 65 миллион долларға сатып алынған. 2003 жылдың 30 мамырында MCI компаниясы E. Stanley Kroenke компаниясына сатты.
Анжелина плантациясы – Луизиана штатының Монтерей қаласындағы 21 000 акр (85 км²) жерді қамтитын ферма. Ағасы Джон Эберспен бірлесе иеленген. 1998 жылы сатып алынған.
Джошуа Холдингс – Джошуа Тимберлендс және Джошуа Тимбер компанияларымен біріктіріліп, Миссисипи, Теннесси, Луизиана және Алабама штаттарында 540 000 акр (2200 км²) ормандық жерді құрайды. Басым үлесіне ие. 1999 жылы шамамен 600 миллион долларға сатып алынған.
Пайн Ридж фермасы – Миссисипи штатындағы мал және егін шаруашылығымен айналысатын ферма. Иесі. 1997 жылы құрылған ЖШС.
Колумбус Lumber – Миссисипи штатының Брукхейвен қаласындағы жоғары технологиялық ағаш өңдеу зауыты. Кем дегенде 1996 жылдан бері басым үлесіне ие.
Яхталар – BCT Holdings, Грузиядағы яхта жасау және жөндеу компаниясы Intermarine-нің иесі. Басты иесі. Intermarine 1998 жылы шамамен 14 миллион долларға сатып алынған.
Мейрамханалар – Миссисипи және Теннесси штаттарындағы тоғыз мейрамхана: бірлескен иесі немесе толық иесі. Көп жылдар бойы сатып алынған.
Жүк тасымалдау – KLLM, Миссисипи штатындағы жүк тасымалдау компаниясы. Директор. 2000 жылы серіктесімен бірге шамамен 30 миллион долларға сатып алынған. Бір кезде WorldCom компаниясының бас директоры болған К. Уильям Гроуте басшылық еткен.
Спорт – Миссисипи жабық спорт орталығы/Джексон Бандитс, екінші лигадағы хоккей командасы. 50% үлесіне ие. 1999 жылы сатып алынған. 2003 жылдың қыркүйегінде үлесі сатылды.

Басқа қызмет түрлері

1993 жылдан 1995 жылға дейін Эбберс Конкуренттік телекоммуникациялар қауымдастығының директорлар кеңесінің төрағасы қызметін атқарды, онда ол АҚШ Конгресіне үстем телекоммуникация компанияларымен бәсекелестікті күшейтуге шақыру жасады. 1997 жылы ол Миссисипи колледжінің «Жаңа таң» қайырымдалық науқанының төрағасы болды, бұл науқан кампустың инфрақұрылымын жақсарту үшін 100 миллион доллар жинауға бағытталған. 2001 жылдың шілдесінде Джордж Буш Эбберсті Президенттің Ұлттық қауіпсіздік телекоммуникациялары жөніндегі кеңесші комитетінің төрағасы лауазымына ұсынды.

Діндік сенім

WorldCom компаниясының бас директоры болған кезде, Эбберс Миссисипи штатының Брукхейвен қаласындағы Истхейвен баптистік шіркеуінің мүшесі болды. Қауымның белгілі бір мүшесі ретінде, Эбберс жексенбілік мектепте сабақ беріп, отбасымен бірге таңертеңгі құлшылыққа қатысты. Ол өзінің дінін жасырмады және корпоративтік жиналыстарды жиі дұғамен бастады. 2002 жылы құлық-сұмдық және алаяқтық туралы айыптаулар жарияланғанда, Эбберс қауым алдында сөйлеп, өзінің кінәсіз екенін мәлімдеді. "Сіздермен бірге шіркеуге келетін қылмыскер емес екенімді білгіңіз келеді", - деді ол. "Ешкім мені әдейілеп алаяқтық жасаған деп таба алмайды".

Өлім

Эбберс 2020 жылдың 2 ақпанында Миссисипи штатының Брукхейвен қаласындағы үйінде 78 жасында қайтыс болды. Денсаулығына байланысты түрмеден босатылғанынан бір айдан астам соң қайтыс болды. Оның адвокаттары ол қайтыс болған кезде заң жүзінде көзі нашар көріп, деменция, анемия және айтарлықтай салмақ жоғалтудан зардап шеккенін хабарлады.