Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пруссиялық кавалерия генералы (1721–1773)
Prussian cavalry general (1721–1773)
Фридрих Вильгельм Фрайхерр фон Сейдлиц (3 ақпан 1721 – 8 қараша 1773) – пруссиялық офицер, генерал-лейтенант және пруссия кавалериясының ең көрнекті генералдарының бірі. Ол Ұлы Фридрихтің армиясындағы алғашқы гусар эскадрильяларының біріне қолбасшылық етті және жеті жылдық соғыста пруссиялық кавалерияны тиімді деңгейге жеткізуге үлкен үлес қосты. Оның әкесі, кавалерия офицері, зейнетке шығып, Сейдлиц әлі жас болғанда қайтыс болды. Кейіннен оған Бранденбург-Шведт маркграфы Фридрих Вильгельм тәрбиелеуші болды. Сейдлицтің тамаша атқа міну шеберлігі мен батыл мінезі оны ерекше субальтер етіп көрсетті, ол Австрия мұрагерлік соғысында (1740–1748), Бірінші және Екінші Силезия соғыстары кезінде көзге түсетін ритмейстер (кавалерия капитаны) болды. Сейдлиц өзінің басшылық қабілетімен және ерен батылдығымен пруссия армиясында аңызға айналды. Жеті жылдық соғыс кезінде ол кавалерия генералы ретінде танылды, оның ең бағалы қасиеттері – жағдайды бірден бағалай білуі, майданды толық көріп тұрып, не істеу керектігін сезінуі және корольдің директиваларын икемді тактикаға айналдыру шеберлігі болды. Россбах шайқасында оның кавалериясы француз және император әскерлерін жеңуде шешуші рөл атқарды. Кейіннен оның кавалериясы Лейтен шайқасында Габсбург және император әскерлерінің сол жақ флангын талқандауда маңызды рөл атқарды. Сейдлиц шайқаста бірнеше рет жарақаттанды. 1759 жылғы тамыздағы Кунерсдорф шайқасынан кейін ол жараларын емдеу үшін жартылай зейнетке шығып, Берлин қаласын қорғау міндетін алды. 1761 жылға дейін ол қайтадан наурызға қатыса алмады. Фридрих Россбах шайқасынан кейін оны "Қара бұркіт" орденімен марапаттады, ал бұрын Колин шайқасындағы ерлігі үшін "Pour le Mérite" орденін алған еді. Фридрихпен бірнеше жыл бойы қарым-қатынасы уақытша тоқтап тұрса да, Сейдлицтің соңғы ауруы кезінде олар татуласты. Сейдлиц 1773 жылы қайтыс болды, ал Фридрихтің мұрагерлері оның есімін Берлиндегі Ұлы Фридрихтің атты ескерткішіне жазып, құрмет көрсетті.
Friedrich Wilhelm Freiherr von Seydlitz (3 February 1721 – 8 November 1773) was a Prussian officer, lieutenant general, and among the greatest of the Prussian cavalry generals. He commanded one of the first Hussar squadrons of Frederick the Great's army and is credited with the development of the Prussian cavalry to its efficient level of performance in the Seven Years' War. His cavalryman father retired and then died while Seydlitz was still young. Subsequently, he was mentored by Margrave Frederick William of Brandenburg Schwedt. Seydlitz's superb horsemanship and his recklessness combined to make him a stand out subaltern, and he emerged as a redoubtable Rittmeister (cavalry captain) in the War of Austrian Succession (1740–1748) during the First and Second Silesian wars. Seydlitz became legendary throughout the Prussian Army both for his leadership and for his reckless courage. During the Seven Years' War, he came into his own as a cavalry general, known for his coup d'œil, his ability to assess at a glance the entire battlefield situation and to understand intuitively what needed to be done: he excelled at converting the King's directives into flexible tactics. At the Battle of Rossbach, his cavalry was instrumental in routing the French and Imperial armies. His cavalry subsequently played an important role in crushing the Habsburg and Imperial left flank at the Battle of Leuthen. Seydlitz was wounded in battle several times. After the Battle of Kunersdorf in August 1759, he semi retired to recover from his wounds, charged with the protection of the city of Berlin. He was not healthy enough to campaign again until 1761. Frederick rewarded him with Order of the Black Eagle on the field after the Battle of Rossbach; he had already received the Pour le Mérite for his action at the Battle of Kolin. Although estranged from Frederick for several years, the two were reconciled during Seydlitz's final illness. Seydlitz died in 1773, and Frederick's heirs included his name on the equestrian statue of Frederick the Great in Berlin, in a place of honor.
Ерте өмір
Сейдлиц 1721 жылғы 3 ақпанда Клевес герцогтығындағы Калкар қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Даниэль Флориан фон Сейдлиц, Бранденбург-Шведт №5 атты пруссиялық кавалерия полкінің майоры болған. 1726 жылы әкесі әскери қызметтен кетіп, отбасын Шветке көшірді, онда ол Шығыс Пруссиядағы орман шаруашылығының басшысы болды. Аға Сейдлиц 1728 жылы қайтыс болды, соның салдарынан әйелі мен балалары шектеулі қаржылық жағдайда қалды. Жас Сейдлиц үшін білім алу мүмкіндігі шектеулі болды. Көздер Фредерик Ұлының сарайындағы лингва франка – француз тілін білген-білмегені туралы әртүрлі мәліметтер келтіреді. Бернхард фон Потен есімді биограф оның неміс тілін жақсы білгенін, ал француз тілін білсе, неміс тілін артық көретінін, оны «жақсы, берік қолмен, ерекше дұрыс, жақсы құрылған сөйлемдермен және тиімді сөздермен» жазатынын, сондай-ақ латын тілін жеткілікті біліп, өзін жақсы жеткізе алатынын айтқан. Оның болашақ патшасы Фридрих оған әрқашан неміс тілінде сөйлеген. Сейдлиц жеті жасқа келгенде, ол жақсы атқа мінуге үйренген, үлкен балалармен жарысқан, және көптегендердің айтуынша, ол жабайы және көңілді бала болған. Он төрт жасында ол әкесінің полковнигі болған Бранденбург-Шведт маркграфы Фредерик Вильгельмнің сарайына паж болып келді. Марграф Ұлы Сайлаушының немересі, Пруссияның Фридрих I және Анхальт-Дессаудың Леопольдінің туысы болған. Өзі де абайсыз болған «Жабайы» марграф жас Сейдлицте батыл атқа мінуге деген құштарлықты оятып, оны қауіпті трюктар жасауға шақырған. Сейдлиц бұл құмарлықты тек жылқымен шектемеді: Марграф бірде оны жабайы елікке мінуге шақырды, ол да мінген. Сейдлиц шебер аттегенге айналды, оның ерліктері туралы көптеген әңгімелер айтылады, ең танымалдарының бірі – желді тірменнің қанаттары арасында атқа міну. Сейдлиц Марграфтың пажигі қызметінде болды, дейін Фредерик Вильгельм оны 1740 жылғы 13 ақпанда Марграфтың кавалериялық полкінің №5 (әкесінің бұрынғы полкі) корнетіне тағайындады.
Seydlitz was born on 3 February 1721, in Kalkar in the Duchy of Cleves, where his father, Daniel Florian von Seydlitz, was a major of Prussian cavalry with the Cuirassier Regiment Markgraf Friedrich Wilhelm of Brandenburg Schwedt No. 5. In 1726, his father left military service and moved the family to Schwedt, where he became a forestry master in East Prussia; the senior Seydlitz died in 1728, leaving a widow and children in restricted financial circumstances. Limited schooling was available to young Seydlitz; sources differ whether he knew how to speak and write in French, the lingua franca of Frederick the Great's Court. One biographer, Bernhard von Poten, maintained that his German was good, and if he knew French, he preferred German and wrote it with a "fine, firm hand, unusually correct, in well formed sentences and with apt expression," and he knew enough Latin to express himself well. His future sovereign, Frederick, always addressed him in German. By Seydlitz's seventh year, he could ride a horse well, raced with older boys, and he was, by most accounts, a wild and high spirited child. At the age of fourteen he went as a page to the court of the Margrave Frederick Wilhelm of Brandenburg Schwedt, who had been his father's colonel. The Margrave was a grandson of the Great Elector, and a nephew to both Frederick I of Prussia and Leopold of Anhalt Dessau. Himself a reckless man, the "Mad" Margrave inspired in young Seydlitz a passion for feats of daredevil horsemanship. Seydlitz did not limit this passion to horses: the Margrave once dared him to ride a wild stag, which he did. Seydlitz became a skilled horseman, and many stories tell of his feats, the best known of which involved riding between the sails of a windmill in full swing. Seydlitz remained in his position as a page to the Margrave until King Frederick William appointed him as cornet in the Margrave's Cuirassier Regiment No. 5 (his father's old regiment) on 13 February 1740.
Ат әскерінің тактикасын дамыту
Фредерик 1748 жылғы 25 желтоқсанда бейбітшілік шартын жасасқаннан кейін, Сейдлиц эскадрильясымен Требницке қайтып келді. Бейбіт жылдары Сейдлиц жайлы атты әскер тактикасын жетілдірді. Ол пруссиялық атты әскерге арналған тактикалық және жаттығу жоспарын жасап, оны патшаға ұсынды. Фредерик процедураларды бекітті, ал Сейдлиц қатаң оқу бағдарламасын енгізді. Ол өзінің қожалығынан қақпадан секіріп өтіп, ат мінезу шеберлігін көрсетті; ол барлық әскерлерінен – курассирлер, гусарлар немесе драгундар болсын – сондай шеберлік күтті. Олар қиыр далаларда шапқындап, түзу қатарға тұрып, жақын арада шайқасуға дайын болуы керек еді. Сонымен қатар, жаяу әскердің кез келген қимылын қолдауға немесе жаудың кез келген әрекетіне тез ден қоюға дайын болулары қажет еді. Сейдлиц басшылығымен, мүмкін Фредерик Сиртэма ван Гровестиннің идеяларының ықпалымен, пруссиялық атты әскер тек қылышпен шайқасуға үйренді, себебі тапаншалар мен карабиндерді дәл ату мүмкін емес еді және оларды қайта зарядтау қажет болды. Фредерик сарбаздарына оқ ату үшін сабаннан жасалған манекендерді орнатты; олардың атулары өте дәл болмады, бірақ Сейдлицтің тактикасы сарбаздардың қылышпен әрқашан нысананы тигізе алатынын көрсетті. Әдетте, атты әскердің жылқылары Фридриктің Шығыс Пруссиядағы Тракенхендегі тұқымдық шаруашылығынан шыққан, мықты, жылы қанды Тракеннерлер еді. 1752 жылғы 21 қыркүйекте, түрлі атты әскерлер өздерінің шеберлігін көрсеткен сәтті тексеруден кейін, патша Сейдлицті подполковник және атты әскердің бас қолбасшысы етіп тағайындады, ал сол жылдың 13 қазанында Вюртемберг No. 12 драгун полкінің командирі етіп тағайындады, оның штабы Трептоуда орналасқан еді. Фредерик полктің жұмысына қанағаттанбады және Сейдлицке «оны тәртіпке келтіруді» бұйырды. 1753 жылы Фридрих Сейдлицті 8-ші курассирлер полкінің қолбасшысы етіп тағайындады. Сейдлиц басшылығымен бұл полк пруссиялық армияның қалған атты әскеріне үлгі болды. 1755 жылы Фредерик оны полковник шеніне көтерді. Жеті жылдық соғыс басталғанда, Сейдлицтің жаңартқан атты әскері Фредериктің мақтанышы мен қуанышына айналды: оның теңдесі жоқ жаттығуы және Фредериктің оның қатарындағыларға деген сенімімен, сондай-ақ олардың Сейдлицке деген сенімімен нығайтылған рухы болды. Патша пруссиялық атты әскердің біреуіне қарсы шабуыл жасалғанда жауапсыз қалмауын, әйтпесе қызметтен шығарылатынын бұйырды; нәтижесінде пруссиялық атты әскер белсенді, құлшыныспен және шабуылға бейім болды. Патша үшін Сейдлицтің атты әскері мемлекеттік армияның динамикалық күшіне айналды және Фредерик империяларға қарсы күресуге болатын құрал бола алады. 1756 жылы Сейдлицтің атты әскері Фредериктің таңдаған қаруына айналды.
After Frederick concluded the peace on 25 December 1748, Seydlitz returned with his squadron to Trebnitz. In the subsequent years of peace, Seydlitz developed flexible cavalry tactics. He assembled a plan on tactical form and training for the Prussian cavalry and presented it to the King. Frederick approved the procedures and Seydlitz established a rigorous training program. He would leave his own estate by jumping the gate; he required similar horsemanship from all his men, regardless of whether they were cuirassiers, hussars or dragoons. They had to be capable of galloping across broken fields, wheeling in formation, and riding in close action. Furthermore, they had to be prepared to support any movement of infantry, or to react to any action from the enemy. Under Seydlitz's direction, possibly influenced by the ideas of Frederik Sirtema van Grovestins, Prussian cavalry learned to use only their swords, as pistols or carbines could not be fired with accuracy and had to be reloaded. Frederick set up straw dummies for his troopers to shoot; their shots were woefully inaccurate, but Seydlitz's tactics demonstrated that the troopers could hit their target with a sword every time. Generally, cavalry horses were the sturdy warm blood Trakehners, from Frederick's stud farm in Trakenhen, East Prussia. On 21 September 1752, after a successful review in which the different cavalry forms demonstrated their competencies, the King promoted Seydlitz to lieutenant colonel and the commander in chief of cavalry and, on 13 October of the same year, to the commander of the Dragoon Regiment Württemberg No. 12, whose staff was at Treptow. Frederick was not satisfied with the regiment's performance, and instructed Seydlitz to "put it back into order". In 1753 Frederick appointed Seydlitz to the command of the 8th Cuirassiers. In Seydlitz's hands, this regiment soon became a model for the rest of the Prussian Army's mounted force. In 1755 Frederick promoted him to colonel. By the start of the Seven Years' War, Seydlitz's transformed cavalry had become Frederick's pride and joy: it had unrivaled training and an esprit de corps bolstered by Frederick's confidence in its members, and by their confidence in Seydlitz. The King had issued orders that no Prussian cavalryman would allow himself to be attacked without a commensurate response, under penalty of being cashiered; consequently, Prussian cavalrymen were active, impetuous and aggressive. For the King, Seydlitz's cavalry became the dynamic factor in the army of the state, and would be the tool by which Frederick could challenge empires. In 1756, Seydlitz's cavalry became Frederick's weapon of choice.
Жеті жылдық соғыс
1757 жылдың мамыр айында ауыр атты әскерді резервте ұстау салтын елемей, Сейдлиц өзінің полкін Прага шайқасында алдыңғы қатарға қосылу үшін алға жылжытты. Сол жерде ол батпақты көлден өтуге тырысқанда жартылай қаза болды; оның аты батпаққа сіңіп қалды, ал сарбаздары оны құтқарып алды. 1757 жылдың маусымында Колин шайқасында пруссиялықтар жеңілген кезде ол атты әскер бригадасымен бірге австриялықтардың қуғынын керемет шабуылмен тоқтатты. Екі күннен кейін король оны генерал-майор шеніне көтерді және «Pour le Mérite» орденімен марапаттады. Сейдлиц бұл жоғарылатуды көптен бері лайықты деп санады, себебі Ханс Йоахим фон Зитеннің құттықтауына: «Егер олар менен көп жұмыс күтсе, бұл уақыт келді, құрметті аға. Мен қазірдің өзінде отыз алтыдамын», – деді. Оның басшылық қабілетінің және бірден нені істеу керектігін көре білу дағдысының тағы бір мысалы Колин шайқасынан кейін орын алды. Колиндегі жеңіліс корольді Прагадағы қоршауды көтеруге мәжбүр етті. Корольдің інісі Август Вильгельм әскерге қолбасшылық етіп, Прагадан шегінуге бұйрық берді. Сейдлиц Карл Кристоф фон Шметаудың алдыңғы корпусына он эскадрильядан тұратын бригадаға қосылды. Сейдлицтің жасағы Зиттау қаласына жақын жердегі Лузатияға кіргенде, австриялықтар көп күшпен болды, және Сейдлиц эскадрильяларымен бірге қалада қоршалып қалды. Австриялықтарды өзінің жасағы азық-түлік іздеп жүрген топ деп алдап, оның атты әскері австриялық атты әскеріне олар міне алмай тұрып шабуыл жасады. Сейдлиц атты әскерін тығыз қатарда қашып, тез арада көзден жоғалды.
In May 1757, in defiance of the custom of holding the heavy cavalry in reserve, Seydlitz brought his regiment forward to join the advance guard at the Battle of Prague. Here he nearly lost his life attempting to ride through a marshy pool; his horse became stuck in quicksand and his troopers pulled him away. At the Prussian loss at Kolin in June 1757, he and a cavalry brigade checked the Austrian pursuit by a brilliant charge. Two days later, the King promoted him to major general and awarded him the Pour le Mérite. Seydlitz felt he had deserved the promotion for a long time, for he responded to Hans Joachim von Zieten's congratulations by saying, "It was high time, Excellency, if they wanted more work out of me. I am already thirty six." Another example of his leadership and his coup d'œil, the ability to see at a glance what needed to be done, occurred after the Battle of Kolin. The loss at Kolin forced the King to lift the siege at Prague. The King's brother, Augustus William, took command of the army and ordered the retreat from Prague. Seydlitz was attached to the advanced corps of Karl Christoph von Schmettau in a brigade of ten squadrons. As Seydlitz's wing entered Lusatia, near the town of Zittau, the Austrians were present in force, and Seydlitz with his squadrons were trapped in the town. Tricking the Austrians into thinking his troop was a foraging party, his cavalry burst on the Austrian cavalry before they could climb into their saddles. Seydlitz led his cavalry in an escape, in close column, and was quickly out of sight.
Россбах шайқасы
Россбах шайқасының таңында Фридрих екі жоғары шенді генералді ескермей, Сейдлицті барлық атты әскерге қолбасшы етіп тағайындады, бұл олардың наразылығын және Сейдлицтің қуанышын тудырды. Россбахта Сейдлицтің жылдамдығы мен корольдің мақсаттарын түсінуі шайқаста жеңіске алып келді. Атты әскерді екі қатарға орналастырғаннан кейін, ол француз армиясының бірнеше минут бойы қозғалысын мұқият бақылады, сонымен бірге түтінін тартып жатты; оның әскерлері одан көздерін алмады. Ол түтінін лақтырғанда, бұл олар күткен сигнал болды: эскадрильялардың бірінші қатары қарқынмен алға жылжып, дайындықсыз француздың қанатына күшті соққы берді. Әдетте, XVIII ғасырдың ортасында атты әскердің әрекеті бір шабуылмен шектелетін; атты әскердің қалған уақыты қашқан әскерді қуумен өтетін. Бірақ Россбахта Сейдлиц осы бір шабуылға қанағаттанбай, екінші эскадрильясын да шабуылға шақырды; содан кейін ол барлық 38 эскадрильяны ағаштардың арасына жинап, қайта құрды. Корольден жаңа бұйрық күтпей, Сейдлиц пруссиялық атты әскерді үшінші рет шайқасқа жіберді; бұл шайқастың шешуші факторы болды. Оқу бойынша, Сейдлицтің эскадрильялары француз колонналарына тікелей шабуыл жасады: жылдамдықпен шауып келе жатқан, қанаттары қабысқан аттардың алып қабырғасы, олардың салт аттылары қылыштарды жарқырата шапқыра маневр жасады. Шайқас аяқталғанда, Фридрихтің әскерінен барлық жеті жаяу әскер батальоны ғана оқ атқан; жеңістің қалған бөлігі Сейдлицтің 38 эскадрильясы мен Карл Фридрих фон Моллердің артиллериясының еңбегімен жеңілді. Сол күні пруссиялықтар 72 зеңбірек (француз және императорлық артиллерияның 62 пайызы), жеті ту және 21 штандартты олжалады. 3500 атты әскер, 20 зеңбірек және ханзада Генрихтің жаяу әскер полкінің бір бөлігімен пруссиялық армия Франция мен Киелі Рим империясының біріккен әскерлерін жеңді. Россбахтағы тактика әскери өнер тарихындағы маңызды оқиғаға айналды. Сол түні, шайқас алаңында король Сейдлицке "Қара бүркіт" орденін табыс етіп, генерал-лейтенант шеніне көтерді. Сейдлиц шайқаста жарақат алғандықтан, төрт ай бойы әрекетке қатыспады, оны Лейпцигтегі бір әйел күтімге алды.
On the morning of the Battle of Rossbach, Frederick passed over two senior generals and placed Seydlitz in command of the whole of the cavalry, much to those men's annoyance and to Seydlitz's satisfaction. At Rossbach, Seydlitz's coup d'œil and his understanding of the King's objectives led to battlefield success. After positioning the cavalry in two ranked lines, he watched the French army move for several minutes, while puffing on his pipe; his troopers never took their eyes off him. When he threw his pipe away, this was the signal they had waited for: the first line of massed squadrons surged forward, smashing the unprepared French in the flank. Typically, cavalry action in the mid eighteenth century meant a single cavalry charge; the cavalry would spend the rest of the action pursuing fleeing troops. At Rossbach, though, not content with this single attack, Seydlitz called his second formation of squadrons in another charge; he then withdrew all 38 squadrons into a copse, where they regrouped under cover of the trees. Without waiting for new orders from the King, Seydlitz deployed the Prussian cavalry a third time; this proved a critical factor in the battle. As trained, Seydlitz's squadrons charged headlong into the French columns: a massive wall of horses galloping flank to flank, their riders flashing swords and maneuvering at full speed. By the end of the battle, only seven infantry battalions of Frederick's army had fired a shot; the rest of the victory had been the work of Seydlitz's 38 squadrons and Karl Friedrich von Moller's artillery. That day, the Prussians took as trophies 72 cannons (62 percent of the French/Imperial artillery), seven flags, and 21 standards. With some 3,500 horsemen and 20 cannons, plus a portion of Prince Henry's regiment of infantry, the Prussian army had defeated the combined armies of two European powers, France and the Holy Roman Empire. The tactics at Rossbach became a landmark in the history of military art. The same night, on the field, the King awarded Seydlitz the Order of the Black Eagle, and promoted him to lieutenant general. Seydlitz had been wounded during the melée and he remained out of action for four months, nursed by a lady in Leipzig.
175859 жылғы науқан
Сейдлиц 1758 жылы патшаға қайта қосылды және 25 тамызда Зорндорф шайқасында Сейдлицтің ат әскері тағы да жеңіске жеткізді. Ол 36 эскадрильяны жаяу әскермен араласқан орыс атты әскеріне қарсы шабуылға бастады. Бұл шабуыл орыс әскерінің оң жақ қанатын бұзып, оларды орманға қашуға мәжбүр етті. 1758 жылы 14 қазанда Хоккирхте пруссиялықтардың жеңіліске ұшырауы кезінде ол пруссиялықтардың 108 эскадрильямен шегінуін қамтамасыз етті, ал 1759 жылы 12 тамызда Кунерсдорфтағы апатта орыстар ұстап тұрған төбеге шабуыл жасауға тырысқанда қайтадан ауыр жарақат алды. Оның 8-ші куирсариер полкі шайқастың соңында толық сақталып қалған азазды полктердің бірі болды. Берлинде жазылғанда, ол 1760 жылғы қазан айындағы австриялық-орыс шабуылы кезінде қаланың қорғанысын ұйымдастыруға көмектесті. Ол орыстардың қалаға уақытша басып кіруіне тосқауыл қоя алмаса да, Фридрих кейіннен Сейдлицтің іс-әрекетін жоғары бағалады. Сейдлицтің денсаулығы оны жиі шайқас алаңынан алдырып тастады және ол 1761 жылға дейін майданға оралмады. Содан кейін ол ханзада Генрихтің әскерінің, барлық түрдегі әскерлерден құралған қанатының басшылығын алды, көптеген офицерлер оның бұл қызметке лайықтылығына күмән келтірді, өйткені ол әскери қызметін тек атты әскерде өткен. Бірақ, кейіннен, 1762 жылғы 29 қазанда Фрайбергте оның жаяу және атты әскерін басқаруы шайқастың нәтижесін шешті.
Seydlitz rejoined the King in 1758 and on 25 August, at the Battle of Zorndorf, Seydlitz's cavalry again secured the victory. He led thirty six squadrons into a mass of Russian cavalry mingled with infantry. This charge broke the Russian right wing and sent them running for the woods. At the Prussian debacle at Hochkirch, on 14 October 1758, he covered the Prussian retreat with 108 squadrons, and in the disaster of Kunersdorf, on 12 August 1759, he received another severe wound in a hopeless attempt to storm a hill held by the Russians; his 8th Cuirassiers was one of the few intact regiments at the end of the battle. While recuperating in Berlin, he helped organize a defense of the city during the Austro Russian raid (October 1760). Although he was unable to prevent the Russians from briefly occupying the city, Frederick later praised Seydlitz for his conduct. Seydlitz's health frequently kept him off the battlefield, and he did not reappear at the front until 1761. Then, he received command of a wing of Prince Henry's army, composed of troops of all arms, and many of his fellow officers expressed doubts as to his fitness for this command, as his service had been with the cavalry exclusively. Subsequently, though, at Freiberg on 29 October 1762, his direction of both his infantry and his cavalry in turn decided the outcome of the battle.
Кейінгі өмірі
Жеті жылдық соғыс Хьюбертусбург шартымен (1763) аяқталғаннан кейін, Сейдлиц Силезиядағы кавалерияның бас инспекторы болды, онда он бір полк тұрақты орналасқан еді және Фредерик өзінің ең жақсы офицерлерін оқытуға жіберді. 1767 жылы Фредерик Сейдлицті кавалерия генералы етіп тағайындады. Сейдлицтің соңғы жылдары отбасылық бақытсыздықпен қиын өтті. 1761 жылдың 18 сәуірінде Берлинде сауығып жатқанда Ханс Кристоф Фридрих графы фон Хаккенің қызы Сусанна Йоханна Альбертина Хаккеге үйленді, бірақ ол соңынан оған адал болмады, бұл оның ондаған жылдар бойы ауырған сифилисінен болған деп есептеледі. Антон Кёнігтің ерте өмірбаянына сәйкес, оның кем дегенде бір қызы болған, ал Роберт Лоули екі қызы болғанын айтады. Ұлы қызы Бреслаудан келген бір шенеунікке тұрмысқа шығып, кейін ажырасып кетті. Одан кейін ол поляк графына тұрмысқа шығып, көп ұзамай қайта ажырасып кетті. Соңында ол католицизмге көшті, бірақ Бригтегі психиатриялық ауруханада қайтыс болды. Кіші қызы қарттыққа жетіп, Лаузицке жақын жерде кедейлікте қайтыс болды. Онжылдықтың соңында туындаған кейбір түсініспеушіліктер оның бұрынғы патшаменғы жақын достығына нүкте қойды. Сейдлицтің денсаулығы жылдар бойы нашарлап, сифилис қайта-қайта шабуылдады; 1772 жылы инсульттан кейін ол Карлсбадтағы шипажайға бірнеше рет барып, минералды сумен емделді. Бұл оған біршама көмектессе де, оның басқа да әрекеттері шексіздікпен және денсаулығына зиян келтіретін болып жалғасты. Оның бірі, оған екі сау-сәлемді, әдемі черкес қызын әкелді, олардың серігін ол ұнатып жүрді, бірақ олар оның нашарлаған денсаулығына күш түсірді. 1773 жылдың тамызында, соңғы ауруында Фредерик пен Сейдлиц Олауға (қазіргі Олава, Польша) жақын Минковскийдегі Сейдлицтің үйінде қайта кездесті. Патша оның төсегінің жанына отырып, Сейдлицтің жағдайынан қорқып, тіпті оны бірнеше дәрі-дәрмектерін қабылдауға көндірді, бірақ Сейдлиц оған қараған жоқ; ауру оның бетін өзгерткен еді. Соңында, тағы бір инсульттан немесе жасырын сифилистен парализге ұшыраған Сейдлиц 1773 жылдың қарашасында Силезиядағы Олауда қайтыс болды.
After the Seven Years' War concluded with the Treaty of Hubertusburg (1763), Seydlitz became inspector general of the cavalry in Silesia, where eleven regiments were permanently stationed and where Frederick sent all his most promising officers to be trained. In 1767, Frederick promoted Seydlitz to general of cavalry. Seydlitz's later years were marred by domestic unhappiness. During his convalescence in Berlin, on 18 April 1761, he had married Susannah Johanna Albertine Hacke, daughter of Hans Christoph Friedrich Graf von Hacke, and she was eventually unfaithful to him, reportedly due to the syphilis from which he had suffered for decades. He had at least one daughter, according to an early biographer, Anton König, and two according to another biographer, Robert Lawley. The oldest daughter married first to an official from Breslau, and was divorced. She married second to a Polish count, and divorced soon after. She eventually converted to Catholicism, but died in a madhouse in Brieg. The youngest lived to old age and died in poverty near Lausitz. By the end of the decade, some misunderstanding brought an end to his formerly close friendship with the King. Seydlitz's health had been declining for years and he suffered from recurrent bouts of syphilis; in 1772, after an attack of apoplexy, he completed a couple of stays at the spa at Carlsbad to take the mineral waters. While these helped somewhat, his other activities continued without moderation, and to his detriment. A subordinate brought him two healthy Circassian beauties, whose company he enjoyed but who undoubtedly stressed his tenuous health. In August 1773, in his last illness, Frederick and Seydlitz met again at Seydlitz's home at Minkovsky near Ohlau (now Oława, Poland). The King sat beside his sickbed, horrified at Seydlitz's condition, and even persuaded him to take some of his medications, but Seydlitz would not look at him; the illness had already deformed his face. Eventually paralyzed, whether from another stroke or the underlying tertiary syphilis, Seydlitz died at Ohlau in Silesia in November 1773.
Кейіпкер
Сейдлицтің ат әскерін толыққанды пайдалануға мүмкіндік берген ерекше көзге түсетін қабілеті үшін көпке сыйлы болды. Оның 19 ғасырлық өмірбаянын жазған К. А. Варнхаген фон Энзе Сейдлицтің ең бастысы қызметке арналған өмір сүргенін және барлық нәрседен бұрын гусарларды даярлауға ұмтылғанын айтады. 1780-1790 жылдары жазған Антон Балтасар Кёнигтің мәліметтеріне сәйкес, Сейдлиц мейрамханаларда өте жақсы көрінетін және әзіл-қалжыңға шебер болған: оның мас, салғыш және қатыгез адам болғаны айтылады, бірақ оның тағы бір өмірбаянының авторы Бернхард фон Потен, Сейдлицтің замандастары, әсіресе Уорнердің берген қарама-қайшы сипаттамаларын одан да дұрыс деп есептеді. Дегенмен, Кёнигтің айтқандарына, кем дегенде Сейдлицтің шектен шығуына қатысты бірнеше дәлелдер бар: Сейдлиц, әрине, темекіге тәуелді болған және жас кезінен бастап, көптеген офицерлер сияқты, иіссіз темекі емес, құрыш тартқан; оның мансабы көрсеткендей, ол шынымен де бейхабар болған; ол әйелдердің қоғамынан ләззат алған; және Сейдлиц қайта-қайта ауруға шалдыққан.
Seydlitz was generally admired for the superb coup d'œil that allowed him to utilize the cavalry to its full potential. His 19th century biographer, K. A. Varnhagen von Ense, related that Seydlitz lived above all for the service, and promoted the training of his hussars before all else. According to Anton Balthasar König, who wrote in 1780–1790, Seydlitz performed best at taverns and excelled in practical jokes: one would gather that Seydlitz was a drunkard, a rake, and a savage, but another of his biographers, Bernhard von Poten, cited conflicting descriptions offered by Seydlitz's contemporaries, particularly Warnery, as more accurate. Nevertheless, there is some evidence to support König's assertion, at least of Seydlitz's excesses: Seydlitz was no doubt dependent upon his tobacco and had been since his teenage years, although he smoked a pipe rather than using snuff, as many officers did; he was indeed reckless, as his career testified; he enjoyed the company of women; and Seydlitz indeed suffered from recurring illness.
Ескерткіштер
1851 жылы Фредерик IV, Фредерик Ұлының шөбересінің немересі, Берлиндегі Фредерик Ұлының ат мүсініне Сейдлицтің есімін жазды, бұл Пруссия мемлекетін құруға көмектескендерді құрметтеу мақсатында жасалды. Сейдлиц төрт толық мөлшерлі атты фигураның бірі ретінде құрметті орынға ие, ол тұғырдың бірінші қабатын патшаның інісі, туысы және Ханс Йоахим фон Зитенмен бөліседі. Берлиндегі Вильгельм-плац алаңында орнатылған қола мүсінді Гамбургтен келген мыс шебері Антон Лулвес жасаған. Бірінші буындық крейсерлер 1910 жылы тапсырыс беріліп, 1913 жылдың мамыр айында қолданысқа берілді, бұл Императорлық неміс флотының Ашық теңіз флоты үшін салынған төртінші кеме болды. Ауыр крейсер неміс крейсері «Сейдлиц» 1939 жылы суға түсірілді, бірақ аяқталған жоқ.
In 1851, Frederick William IV, Frederick's great great nephew, included Seydlitz's name on the Equestrian statue of Frederick the Great in Berlin, honoring those who had helped to build the Prussian state. Seydlitz holds a position of honor as one of the four full sized mounted figures, sharing the first tier of the plinth with the King's brother, his cousin, and Hans Joachim von Zieten. A bronze sculpture installed at Wilhelmplatz, in Berlin, was created by Anton Lulvès, a copper worker from Hamburg. , representing the first generation of battlecruisers, was ordered in 1910 and commissioned in May 1913, the fourth such vessel built for the Imperial German Navy's High Seas Fleet. The heavy cruiser German cruiser Seydlitz, of the , was launched in 1939, but never completed.