Кіріспе

Плимут колониясының алғашқы қоныстанушысы (1583–1663)

Фрэнсис Кук (шамамен 1583 – 7 сәуір 1663) – Лейдендік сепаратист, 1620 жылы «Мейфлауэр» кемесімен Америкаға барған. Бұл кеме Массачусетс штатындағы Плимут қаласына жеткен. Ол Массачусетс шығанағы колониясын құрушылардың бірі және «Мейфлауэр келісіміне» қол қойған.

Ерте өмір

Куктің шежіресі белгісіз, оның дүниеге келгені туралы нақты мәліметтер жоқ. 1643 жылы Плимут колониясында Куктің есімі "Қару-жарақ ұстауға қабілетті" деп тізілгендердің арасында кездеседі. Бұл оның тізімде болу үшін алпыстан кіші болғанын және шамамен 1583 жылдан бұрын тумағанын көрсетеді. Куктің тарихи жазбаларда алғашқы рет 1603 жылдың 25 сәуірінде Голландияның Лейден қаласында, Рафаэль Роландтың құда түсу кезінде куәгер ретінде аталғаны белгілі. Кук 1609 жылы пастор Джон Робинсон басқарған ағылшын сепаратистерінің қауымы келгенге дейін Лейденде шамамен алты жыл өмір сүрді. Кук Лейдендегі француз валлон шіркеуінде, Врувекеркте ("Біздің ханым шіркеуі") Хестер Махиеге құда түсті. Ол шіркеуге бір ай бұрын қосылған еді. Оның отбасы протестант (валлон) босқындары болды, олар діни қақтығыстар мен қуғын-сүргіннен қашып, Испаниялық Нидерландының Лилль қаласынан Англияға кетті. Тарихшы Чарльз Эдвард Бэнкстің сөзіне сәйкес, Лейдендегі жазбалар Фрэнсис Куктің 1603 жылдың 9 маусымында құда түскенін көрсетеді. Лейден шіркеуінің құда түсу кітабында Кук "Франсуа Кук" деп, ал оның болашақ әйелі Хестер Махие деп жазылған, ал некеге куәгерлік еткендер екі валлондық болды. 1606 жылдың тамызында Кук әйелімен Лейденнен Англияның Норвич қаласына сапарлады. Лейден қауымында Норвичтен қашып келген сепаратистер болды. Куктер Норвичте ұзақ тұрмады, себебі олардың ұлы Джон 1607 жылдың қаңтар және наурыз айлары аралығында Лейдендегі валлон шіркеуінде крещение алды, содан кейін Лейден жазбаларында "Franchoys Cooke et Esther sa femme" деп көрсетілген жұбайлар 1608 жылдың 1 қаңтарында қауымға қатысты. 1609 жылдың ақпан айында Робинсон шіркеуінің мүшелері Лейденге келді. Куктер бірден қауымға қосылмады, бірақ қызы Елизавета 1611 жылдың 26 желтоқсанында крещение алғаннан кейін Лейден қауымына қосылды. 1620 жылы қауым Америкаға баруды шешкенде, Кук және оның он үш жасар ұлы Джон сапарға міндеттенді, бірақ оның әйелі Хестер және кіші балалары колония толыққанды құрылғанша Лейденде күтіп қалды.

"Мейфлауэр" кемесі

"Мейфлауэр" кемесі 1620 жылы Англияның Плимут қаласынан жолға шықты. Шағын, 100 футтық кемеде өте тар жағдайда 102 жолаушы және 30-40 шамасында экипаж болды. Теңіздегі екінші айда кеме батыстан соққан күшті дауылдардың әсеріне түсіп, кеменің ағаш конструкциясы қатты зардап шекті. Жел өткізбейтін материал бұзылып, теңіз суы ішке кіріп, жолаушылар тіпті төсек орындарында да суланып, ауырып жатты. Бұл, дұрыс тамақтандырудың жетіспеуімен және нашар санитарлық жағдаймен қосылып, бір экипаж мүшесі мен жолаушының қазасына әкеп соқты. Тоғыз аптадан кейін олар Кейп-Код-Хук (қазіргі Провинстаун порты) жерін көрді. Кеме екі күн бойы қысқы күшті толқындармен күресіп, жоспарланған Вирджиния колониясына оңтүстікке қарай баруға тырысты. Бірақ олар бұл әрекеттен бас тартып, Кейп-Код-Хук портына қайтуға мәжбүр болды. Сол күні "Мейфлауэр" шартына қол қойылды. Алдағы суық, қатал және бейтаныс Жаңа Англия қысында жолаушылардың шамамен жартысы бірнеше айдың ішінде қайтыс болды.

Отбасы

Кук 1603 жылғы 20 шілдеде немесе одан кейін көп ұзамай Голландияның Лейден қаласында Хестер Махиеге үйленді. Олардың жеті баласы болды. Кук балаларының дүниеге келген реті белгісіз. Джон 1607 жылдың қаңтар және наурыз айлары аралығында Лейденде крещениеден өтті және 1695 жылғы 23 қарашада Дартмут қаласында қайтыс болды. 1634 жылғы 28 наурызда Плимут қаласында Сара Уорренге үйленді және бес балаға ие болды. Ол 1696 жылғы 15 шілдеден кейін қайтыс болды. 1608 жылғы 20 мамырда Лейденде бір бала жерленді. Жане шамамен 1609 жылы Лейден қаласында дүниеге келді. Ол 1627 жылғы 22 мамырдан кейін Плимут қаласында Экспериенс Митчеллға үйленді. Оның қайтыс болған күні және екінші некесінің күні белгісіз. Бірақ оның алғашқы үш баласы оның балалары деп есептеледі. Елизавета 1611 жылғы 26 желтоқсанда Лейденде крещениеден өтті, кейін Дэниел Уилкоксқа үйленді (күні белгісіз). Мэри мен Джон екеуі де Массачусетс штатының Мидлборо қаласындағы Немаскет-Хилл зиратында жерленді.

Фрэнсис Куктың өсиеттері, өлімі және жерлеу рәсімі

Фрэнсис Кук 1663 жылдың 7 сәуірінде Плимут қаласында қайтыс болды және Плимут қаласындағы Burial Hill-де жерленді. Оның мүлкіне 1663 жылдың 1 мамырында түгендеу жасалды. Мүлік тізімінен оның қой және жүнмен айналысқандығы көрінеді, себебі оның он алты қойы және бес қозысы, "жүн иіру дөңгелегі мен таразысы", үш жұп қой қырқу қайшысы және жиырма фунт жүн болған.