Генри Бокс Браун: Құтылу және еркіндік жолындағы күрес

Кіріспе

Америкалық құл, кейіннен құлдықты жоюшы спикер және шоумен Генри Бокс Браун (шамамен 1815 – 15 маусым 1897) – 19 ғасырдағы Вирджиния құлы. Ол 1849 жылы Филадельфиядағы құлдықты жоюшыларға ағаш жәшікте жіберуге арандатып, 33 жасында бостандыққа қашып құтылды. Ұзақ емес уақыт ішінде Браун АҚШ-тың солтүстік-шығысында аболиционист спикер ретінде танылды. Қоғамдық тұлға және қашқан құл ретінде Браун 1850 жылғы қашқан құлдар туралы заңның қабылдануынан қатты қорқыныш сезінді, бұл заң қашқан құлдарды ұстауға жасалған қысымды күшейтті. Ол Англияға көшіп, 25 жыл өмір сүрді, құлдыққа қарсы панорамамен гастрольдеп, сонымен қатар сиқыршы және шоумен болды. Браун ағылшын әйелі Джейн Флойдқа үйленіп, отбасын құрды. Браунның бірінші әйелі Нэнси құлдықта қалды. Браун 1875 жылы ағылшын отбасымен бірге АҚШ-қа оралды, онда ол ойын-сауық арқылы күнкөріс жасады. Ол 1889 жылға дейін сиқыршы, спикер және гипнотизер ретінде гастрольдеп, өнер көрсетті. Өмірінің соңғы он жылы (1886–97) Торонто қаласында өтті, ол 1897 жылы сол жерде қайтыс болды. 15 жасында Ричмонд қаласындағы темекі фабрикасына жұмысқа жіберілді. Ол өзінің өмірбаянында, «Генри Бокс Браунның өмірі», өзі жазған кітабында, иесін былай деп сипаттайды: «Біздің қожайынымыз ерекше мейірімді болды (өйткені тіпті құл иесі де мейірімді бола алады), және ол өзінің қадір-қасиетімен жүргенде бізге құдай сияқты көрінетін, бірақ оның мейірімділігіне қарамастан, ол біздің одан қандай ырым-сенімдер жасағанымызды жақсы білгенімен, біздің қате түсінігімізді түзетуге ешқандай тырысқан жоқ, керісінше, оған деген құрметті сезімімізге қуанды».

Мұра

Сэмюэл Александр Смит Ричмондтан Филадельфияға құлдыққа түскендерді босатуға тырысты, бірақ ол табылды және тұтқындалды. Джеймс С. А. Смит де құлдарды тасымалдауға тырысқаны үшін тұтқындалды. Генри "Box" Браунға арналған ескерткіш Вирджиния штатының Ричмонд қаласының орталығындағы Canal Walk бойында орналасқан; ол Браун қашып кеткен қораптың металл көшірмесі. Аквиа-Лэндингте, Вирджиния штатының Стаффорд округінде, Потомак өзенінің жағасында және Ричмондтан 19 ғасырлық теміржол желісінде Браунның саяхаты туралы тақта орнатылған. Аквиада жәшік теміржол вагонынан бу кемесіне, содан кейін Вашингтонға ауыстырылды, онда тасымалдау процесі кері қайтарылды. 2012 жылы Луиза округы Генри Бокс Браун мен оның құлдықтан қашуын еске алу үшін тарихи тақта орнатты. Джеффри Рагглс 2003 жылы «Генри Браунның қораптан шығуы» атты өмірбаянын жазды. Элен Левин Браунның өміріне негізделген «Генридің бостандық қорабы» (2007) атты балаларға арналған сурет кітабын жазды. Оны Кадир Нельсон суреттеді және Кальдекотт сыйлығымен марапатталды. Тони Кушнер «Генри Бокс Браун» атты пьеса жазды, оның премьерасы 2010 жылы өтті. Даг Питерсон Генри Браунға арналған «Жоғалып бара жатқан адам» (2011) атты тарихи роман жазды. Салли М. Уокер Шон Куаллстың суреттерімен «Азаттық әні: Генри "Бокс" Браунның тарихы» (2012) атты балалар кітабын жазды. Браун режиссер Роб Андерхиллдің 2012 жылы түсірген «Бокс Браун» фильмінің кейіпкері болды. Драматург Майк Уайли Генри Бокс Браунның өмірі туралы «Бір ғажайып саяхат» атты бір актерлік шоу жазды. 2014 жылы суретші және тарихшы Джоэл Кристиан Гилл Браунның оқиғасын қамтыған «Strange Fruit, I том: Қара тарихтан белгісіз әңгімелер» атты комикс романын жариялады. 2015 жылы XFactor альбомында шыққан профессор A.L.I. «Diasporal Histories» әнінде Генри "Box" Браун, Соломон Нортхап, Фредерик Дуглас, Харриет Табман мен құлдықтан мұзды өзен арқылы қашқан Элизаның ойдан шығарылған оқиғаларын біріктірді. Ол Браун туралы: «Генри Браун Бостонға қораппен өзінің жолын жасады! (солтүстікке сілтеме)» деді. Браун Тьехимба Джессдің «Олио» (2016) атты поэмаларының бір бөлігі болды. Өлеңдер Джон Беррименнің «Арман әндері» кітабынан алынған. Браун мен оның оқиғасы 2019 жылы Кевин Харттың Netflix Original «Кевин Харттың қара тарихке нұсқаулығында» көрсетілді. Браунды Дикинсонның «Forbidden Fruit a Flavor Has» атты эпизодында Аде Отукоя сомдады. Джаррет Кинг «Қорап» атты пьеса жазды, оның премьерасы 23 маусымда 2023 жылы Остиндегі Пенфолд театрында өтті. Қара тарих айының мерекесі аясында 2024 жылдың 1 ақпанында Торонтодағы бір көшеге Браунның есімі берілді. «Генри Бокс Браун Лейн» Торонтоның Корктаун ауданында, Брайт және Сент-Пол көшелерінің арасында орналасқан.

Samuel Alexander Smith attempted to ship more enslaved from Richmond to liberty in Philadelphia, but was discovered and arrested. As for James C. A. Smith, he too was arrested for attempting another shipment of slaves. A monument to Henry "Box" Brown is located along the Canal Walk in downtown Richmond, Virginia; it is a metal reproduction of the box in which Brown escaped. At Aquia Landing, on the Potomac River in Stafford Co., Virginia, and the 19th Century rail head from Richmond, there is a marker about the journey of Brown. At Aquia, the crate would have been transferred from a railroad car to a steamboat, then on to Washington, where the shipping process would be reversed. In 2012, Louisa County set a historical marker honoring Henry Box Brown and his escape from slavery. The Unboxing of Henry Brown (2003) is a biography by Jeffrey Ruggles. Ellen Levine wrote a children's picture book entitled Henry's Freedom Box (2007) based upon Brown's life. It was illustrated by Kadir Nelson and was awarded the Caldecott Honor. Tony Kushner wrote a play entitled Henry Box Brown, which premiered in 2010. Doug Peterson wrote a historical novel based on Henry Brown called The Disappearing Man (2011). Sally M. Walker wrote a children's book, Freedom Song: The Story of Henry "Box" Brown (2012), illustrated by Sean Qualls. Brown is the subject of a 2012 film, Box Brown, by director Rob Underhill. Playwright Mike Wiley wrote a one man show about the life of Henry Box Brown entitled One Noble Journey. In 2014, Illustrator and historian Joel Christian Gill published a comic novel called Strange Fruit, Volume I: Uncelebrated Narratives from Black History, which included Brown's story. On the song "Diasporal Histories" by Professor A. L. I. released on the XFactor album in 2015, he interweaves the slave narratives of Henry "Box" Brown, Solomon Northup, Frederick Douglass, Harriet Tubman and the fictionalized narrative of Eliza who escapes slavery through an icy river. He says of Brown, "Henry Brown, boxed himself up to Boston! (a reference to the north)". Brown is the subject of a sequence of poems in Olio (2016) by Tyehimba Jess. The poems are adapted from John Berryman's The Dream Songs. Brown and his story is featured on the 2019 Kevin Hart Netflix Original “Kevin Hart’s Guide To Black History”. Brown was portrayed by Ade Otukoya in the Dickinson episode "Forbidden Fruit a Flavor Has." Jarrett King wrote a play entitled Box, which premiered on June 23, 2023, at Penfold Theatre in Austin Texas. As part of Black History Month celebrations, a Lane in Toronto was named after Brown on February 1, 2024 “Henry Box Brown Lane” is situated in the Corktown area of Toronto between Bright Street and St. Paul Street.