Аврам Дэвидсон: Фантаст, жазушы және өмірінің тарихы

Кіріспе

Американдық жазушы (1923-1993)

Аврам Дэвидсон (23 сәуір 1923 – 8 мамыр 1993) – фантастика, ғылыми фантастика және детектив жанрында жазған американдық жазушы, сонымен қатар ешқандай жанрға жатпайтын көптеген әңгімелердің авторы. Ол ғылыми фантастика мен фантастика жанрында Хьюго сыйлығы мен үш Дүниежүзілік фантастика сыйлығын, Дүниежүзілік фантастика өмірлік жетістіктері сыйлығын, Ellery Queen's Mystery Magazine журналының қысқа әңгімелер сыйлығын және детектив жанрында Эдгар сыйлығын жеңіп алды. Дэвидсон 1962-1964 жылдары «Фантазия және ғылыми фантастика журналының» бас редакторы болды. Оның соңғы романы «Қабырғадағы басшы: үй шайтаны туралы зерттеме» Грания Дэвиспен аяқталды және 1998 жылы «Небула» сыйлығының финалисі атанды. «Ғылыми фантастика энциклопедиясында» «ол, бәлкім, ғылыми фантастиканың ең көркем жазушысы» делінген.

Өмірбаян

Дэвидсон 1923 жылы Йонкерсте (Нью-Йорк) еврей ата-анасының отбасында дүниеге келді. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тынық мұхитындағы теңіз жаяу әскерлерімен бірге әскери-теңіз флотының госпитальдық фельдшеры (дәрігері) болып қызмет етті, ал 1950 жылдар шамасында Талмуд ғалымы ретінде жазушылық жолын бастады. 1962 жылғы 20 ақпандағы «Herald Statesman» газетінде хабарланғандай, раввин Арнольд Вайнбергер Дэймон Найттың үйінде Граниа Кайманға үйлену тойын өткізді. Оның 1970-ші жылдары Тенриkyo дініне өтуі көпті таң қалдырды. Дэвидсон оңай ашуланатын адам ретінде танымал болғанымен, достары арасында жомарттығымен есімдері шықты. Оның шарлап-шулап өмір сүруі мен мансабының дамуы, ісін аяқтап қоймауға бейімділігінен туындаған болуы мүмкін. Оның ғылыми фантастика мен фэнтези оқырмандары арасындағы даңқы 1960-шы жылдары ең жоғары деңгейге жетті, содан кейін оның адал жанкүйерлері (Р.А. Лафферти сияқты) оның есімін сақтап, әсіресе оның қайтысынан кейін де танымал етіп ұстады. Ол 1960-шы жылдары құрылған «Қаһармандық фэнтези» авторларының еркін біріккен тобы – Американың «Қылышкерлер мен сиқыршылар» гильдиясының (SAGA) мүшесі болды, олардың кейбір туындылары Лин Картердің «Жарқын қылыштар!» антологияларында жарияланды. «The Magazine of Fantasy and Science Fiction» журналын басқарған кезде ол Мексикада, кейін Британдық Гондураста (қазір Белиз) тұрды. 1970 жылы Калифорния штатының солтүстік Марин округіне қарасты Новато ауданында тұрған, бірақ кейін Сан-Францискоға жақындап көшті. 1971 және 1972 жылдары Сан-Францисконың жанындағы Марин округінің оңтүстік шетіндегі Саусалитодағы шағын үйінде тұрды, онда жанкүйерлер мен достары құрметпен қабылданды. 1970-ші жылдардың соңында Техас университетінде қысқа мерзімге шығармашылық жазу пәнінің оқытушысы болып жұмыс істеді. Өмірінің соңғы жылдарында Вашингтон штатында тұрды, тіпті Бремертондағы ардагерлер үйінде де қысқа уақыт болды. Ол 1993 жылғы 8 мамырда Бремертондағы шағын пәтерінде 70 жасында дүние салды. Оның есімін арнап Сейтл қаласындағы Газзауыттар саябағында қоштасу рәсімі өтті. Одан соң ұлы Итан мен бұрынғы әйелі Грания Дэвис оның жарық көре алмаған туындыларын редакциялап, жариялауды жалғастырды.

Davidson was born in 1923 in Yonkers, New York, to Jewish parents. He served as a Navy hospital corpsman (medic) with the Marine Corps in the Pacific during World War II, and began his writing career as a Talmudic scholar around 1950. As reported at the time in the February 20, 1962, Yonkers daily, the Herald Statesman, Rabbi Arnold Weinberger officiated at his wedding to Miss Grania Kaiman, which took place at the home of Damon Knight. This made his conversion to Tenrikyo in the 1970s unexpected. Although he had a reputation for being quick to anger, Davidson was known among his friends for his generosity. His peripatetic life and career may have been due to a disinclination to finish what he began. His reputation among science fiction and fantasy readers peaked in the 1960s, after which he had a coterie of fans who (as with R. A. Lafferty) kept his reputation alive, especially after his death. He was a member of the Swordsmen and Sorcerers' Guild of America (SAGA), a loose knit group of Heroic Fantasy authors founded in the 1960s, some of whose works were anthologized in Lin Carter's Flashing Swords! anthologies. While editing The Magazine of Fantasy and Science Fiction he lived in Mexico, and later in British Honduras (now renamed Belize). He lived in a rural district of Novato, in northern Marin County, California, in 1970, but later moved closer to San Francisco. He lived in a small house in Sausalito, at the southern end of Marin County next to San Francisco in 1971 and 1972, and it was there fans and friends were welcomed. He worked for a short time in the late 1970s as a creative writing instructor at the University of Texas at El Paso. In his later years, he lived in Washington state, including a brief stay in the Veterans' Home in Bremerton. He died in his tiny apartment in Bremerton on May 8, 1993, aged 70. A memorial service was held in Gasworks Park in Seattle. He was survived by his son Ethan and his ex wife Grania Davis, who continued to edit and release his unpublished works until her own death.

Көркем әдебиет және мақалалар

Дэвидсон 1950 жылдары басталған көркем әдебиет журналдарына көптеген әңгімелер жазды, алғашқы көркем шығармасын Commentary және басқа да еврей зиялылық журналдарында жариялағаннан кейін. Дэвидсон жасөспірім кезінен ғылыми-фантастика әлемінде белсенді болды. Оның ең танымал туындылары – Вергилий Магус туралы романдар, ортағасырлық аңыздарда римдік ақын Вергилийден жасалған сиқыршы; Римнің құлауынан кейін Еуропаның комикалық бейнесін көрсететін Перегрин романдары; 1960 жылдары Белиз үлгісіндегі Орталық Америка елінде тұратын канадалық Джек Лимекиллер туралы әңгімелер; және мифтік Скифия Паннония Трансбальканияда өмір сүрген, Шерлок Холмс есебіндегі одан да білімді тұлға доктор Эстерхази туралы әңгімелер, бұл Еуропадағы төртінші ірі империя. Өмірінде көп танылмаған және жинақталмаған оның детективтік әңгімелері, оның өлімінен кейін «Аврам Дэвидсонның тергеулері» деген атпен жинақталды. Бұл детективтік әңгімелер көбінесе тарихи оқиғаларға негізделген және күрделі сюжетке ие. Сонымен қатар, Дэвидсон Ellery Queen-нің екі детективтік романын – «Сегізінші күні» және «Үшбұрыштың төртінші жағын», сондай-ақ нағыз қылмыс туралы жинақты – «Қылмыстар мен хаос» жазды. Оның тағы бір еңбегі – бірлесіп жазылған туындылары. Уорд Мурмен бірлесіп жазылған «Joyleg, A Folly» романында Америка Тәуелсіздік соғысының (және виски бүлігінің) ардагері Теннессинің шұрасында тірі және сау табылады, ол ғасырлар бойы өзі жасаған вискиге күнделікті шомылып, 1960 жылдар әлемімен күлкілі түрде бетпе-бет келеді. Грания Дэвиспен бірлесіп жазылған «Марко Поло және ұйықтаған сұлулық» кітабында Марко Полоның Моңғол империясындағы саяхаттарының аясында түпнұсқалық оқиға жазылған. Дэвидсонның өлімінен кейін Грания Дэвис «Қабырғадағы бос орын» романын аяқтады, бұл кез келген басқа автордың туындысына ұқсамайтын клаустрофобиялық қорқыныш роман. Дэвидсон сонымен қатар жіктеуге келмейтін ондаған қысқа әңгімелер жазды, сондай-ақ «Тарихқа қарсы оқиғалар» эсселерін жазды, онда Престер Джонның кім екендігі сияқты жұмбақтарды зерттеп, оларға шешімдер ұсынады. Оның ертедегі тарихи эсселері, тіпті журналдар ойдан шығарылғанды шындық ретінде ұсынуға дайын болған кезде де, мұқият зерттелді. Кейінгі эсселері Дэвидсонның интернетке дейінгі дәуірде өмір сүрген шағын қалалардың кітапханаларындағы ресурстардың жетіспеушілігімен шектелді, бірақ стиль және батыл болжамдармен жанданды. Дэвидсонның туындылары тарихқа деген қызығушылығымен ерекшеленеді, оның сюжеттері көбінесе бастапқыда маңызды емес сияқты көрінетін оқиғаларға толы. Оның кейіпкерлерін сипаттау фантастика үшін ерекше терең, және оның ерекше акценттерді сезу қабілетімен байытылған. Дэвидсонның ең айқын ерекшеліктері – оның сюжеттік шешімдері мен стилі. Дэвидсонның әңгімесінде өте аз нәрсе болуы мүмкін, бірақ ол оны егжей-тегжейлі сипаттайды. Егжей-тегжейлі сипаттаулардың арасында кейін оқиғаның нәтижесіне әсер ететін фактілер немесе олардың жоқтығы жасырылған. Әсіресе, оның кейінгі туындыларында Дэвидсон жаңадан бастаған жазушылардың аулақ болуға кеңес беретін элементтерді, мысалы, жарты ондық пен жартылай ондықтармен толы ұзақ сөйлемдер немесе әңгіменің алғашқы беттеріндегі мағынасыз ойыстарды енгізді. Ол оқырмандарынан көп нәрсе күтеді, бірақ оларға көп нәрсе сыйлайды.

Davidson wrote many stories for fiction magazines beginning in the 1950s, after publishing his first fiction in Commentary and other Jewish intellectual magazines. Davidson was active in science fiction fandom from his teens. His best known works are his novels about Vergil Magus, the magician that medieval legend made out of the Roman poet Virgil; the Peregrine novels, a comic view of Europe shortly after the fall of Rome; the Jack Limekiller stories, about a Canadian living in an imaginary Central American country modelled after Belize during the 1960s; and the stories of Dr. Eszterhazy, a sort of even more erudite Sherlock Holmesian figure living in the mythical Scythia Pannonia Transbalkania, the waning fourth largest empire in Europe. Lesser known and uncollected during his lifetime are his mystery stories, which were assembled after his death as The Investigations of Avram Davidson. These mystery stories frequently have a historical setting, and are intricately plotted. In addition, Davidson ghosted two Ellery Queen mysteries, And on the Eighth Day and The Fourth Side of the Triangle, and a true crime collection, Crimes and Chaos. Other noteworthy works are his collaborations. In Joyleg, A Folly, written in collaboration with Ward Moore, a veteran of the American Revolutionary War (and of the Whiskey Rebellion) is found alive and very well in the Tennessee backwoods, having survived over the centuries by daily soaks in whisky of his own making to hilariously face the world of the 1960s. In Marco Polo and the Sleeping Beauty, co written with Grania Davis, the background of Marco Polo's travels in the Mongol Empire is borrowed for an original story. After Davidson's death, Grania Davis also finished The Boss in the Wall, a claustrophobic horror novel that bears little resemblance to the work of any other writer. Davidson also wrote dozens of short stories that defy classification, and the Adventures in Unhistory essays, which delve into puzzles such as the identity of Prester John and suggest solutions to them. His earlier historical essays were scrupulously researched, even when published by magazines just as happy to offer fiction as fact. Later essays were handicapped by a lack of resources in the libraries of the small towns where Davidson lived in the pre Internet era, but are enlivened by the style and bold speculation. Davidson's work is marked by a strong interest in history, with his plots often turning on what at first might seem like minor events. His characterization is also unusually in depth for fantasy, and is often enriched by his ear for unusual accents. Davidson's most obvious characteristics are his plotting and style. Very little may happen in a Davidson story, but he described it in detail. Hidden among the detail are facts or omissions that later become important to the outcome of the story. Especially in his later works, Davidson included elements that beginning writers are told to avoid, such as page long sentences with half a dozen colons and semi colons, or an apparently irrelevant digression in the opening pages of a story. He expects much from his readers, but delivers much to them.