Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Ақбас қызғылт қарлы торғай (Leucosticte tephrocotis) – Аляска, Батыс Канада және Солтүстік-Батыс АҚШ-қа тән Fringillidae тұқымдасына жататын өте ұсақ құс. Оның қашық және тасты альпілік мекендеу ортасынан туындап, сирек кездеседі. Қазіргі уақытта алты мойындалған түршесі бар. Бұл – қызғылт қарлы торғайдың төрт түрінің бірі.
The gray crowned rosy finch or gray crowned rosy finch (Leucosticte tephrocotis) is a species of passerine bird in the family Fringillidae native to Alaska, western Canada, and the north western United States. Due to its remote and rocky alpine habitat it is rarely seen. There are currently six recognized subspecies. It is one of four species of rosy finches.
Таксономия
1832 жылы ағылшын орнитологы Уильям Джон Суэйнсон бұл сұр басқан қызыл финкты алғаш рет жіктеді. Бұл құстың басқа үш қызыл финкпен (сонымен қатар тау финктері деп те аталады) бірге супертүр құрайтыны ойластырылған: қара қызыл финк (L. atrata) және қоңыр қапталды қызыл финк (L. australis). Олардың барлығы 1983 жылдан 1993 жылға дейін Азия қызыл финкінің (L. arctoa) бір түрі ретінде жіктелген. Жақындағы митохондриялық ДНК деректері қызыл финктердің бәрінің өте жақын туыс екенін және оларды бір-бірімен шатастырудың оңай екенін көрсетеді. Азиялық бір қызыл финк пен екі Азиялық тау финктерімен бірге Солтүстік Америкадағы үш қызыл финк тау финктері туысын (Leucosticte) құрайды. Басқаша атаулары: Roselin à tête grise (француз тілінде), Schwarzstirn Schneegimpel (неміс тілінде) және Pinzón Montano Nuquigrís (испан тілінде).
The gray crowned rosy finch was first classified by English ornithologist William John Swainson in 1832. This bird has been thought to form a superspecies with three other rosy finches (also known as mountain finch): black rosy finch (L. atrata) and the brown capped rosy finch (L. australis), all of which were classified as the same species as the Asian rosy finch (L. arctoa) from 1983 to 1993. Recent mitochondrial DNA evidence shows the rosy finches are all indeed very closely related and can be easily confused with one another. Along with one Asian rosy finch and two Asian mountain finches, the three North American rosy finches form the mountain finch genus Leucosticte. Alternative common names include: Roselin à tête grise (in French), Schwarzstirn Schneegimpel (in German), and Pinzón Montano Nuquigrís (in Spanish).
Кіші түрлер
Қазір сұр тәжді қызғылт қызыл құсқұстың алты түрі танылған, бірақ қосымша түрлерді ұсыну туралы ұсыныстар да болған. L. t. griseonucha (J. F. Brandt, 1842) Командер аралы және Алеут аралдарында (Шумагин және Семиди аралдары қоса алғанда) шығысқа қарай Аляска түбегіне дейін таралған; көбеймейтін маусымда оңтүстікке Кодиак аралына дейін ұшып кетеді. L. t. umbrina (O. Murie, 1944) Беринг теңізіндегі Холл аралы, Сент-Мэтью аралы және Прибилоф аралдарында кездеседі. L. t. littoralis (S. F. Baird, 1869) «Хепберннің қызғылт қызыл құсы», «сұр басты қызғылт қызыл құс», «сұр жақты қызғылт қызыл құс» деп те аталады. Ол Алясканың оңтүстік-орталық бөлігінде шығыстан Канаданың батысына дейін (Оңтүстік-батыс Юкон, Солтүстік-батыс Британдық Колумбия) және АҚШ-тың батысында Вашингтон мен Орегоннан (Каскад таулары бойымен) Калифорнияның солтүстік бөлігіне дейін (Шаста тауы) көбейеді; көбею аймағының оңтүстік бөлігінде шығысқа қарай Монтананың орталық бөлігіне, батысқа қарай Невадаға, солтүстік Ютаға және орталық Нью-Мексикоға дейін қыстайды. L. t. tephrocotis (Swainson, 1832) «қоңыр жақты қызғылт финк» деп те аталады, солтүстік және орталық Алясканың шығысынан солтүстік-батыс Канадаға (орталық Юкон, Британдық Колумбия, Батыс Альберта) және АҚШ-тың солтүстік-батысына (Солтүстік-батыс Монтана) дейін көбейеді; қыста Солтүстік Британдық Колумбиядан шығысқа қарай Оңтүстік-батыс Саскачеван және Оңтүстік Дакотаға дейін, оңтүстікке қарай Солтүстік-шығыс Калифорния, Невада, Юта, батыс Колорадо және солтүстік Нью-Мексикоға дейін ұшып кетеді. L. t. wallowa (A. H. Miller, 1939) солтүстік-шығыс Орегонда (Wallowa таулары) көбейеді; L. t. dawsoni (J. Grinnell, 1913) шығыс Калифорнияда (Сьерра-Невада және Уайт тауларында) таралған.
Six subspecies of the gray crowned rosy finch are now recognized, though proposals for additional subspecies have been recognized. L. t. griseonucha (J. F. Brandt, 1842) Commander Island, and Aleutian Islands (including Shumagin Island and Semidi Island) east to Alaskan Peninsula; non breeding south to Kodiak Island. L. t. umbrina (O. Murie, 1944) Hall Island, St. Matthew Island and Pribilof Islands, in Bering Sea. L. t. littoralis (S. F. Baird, 1869) also known as "Hepburn’s rosy finch", "gray headed rosy finch", "gray cheeked rosy finch", breeds in south central Alaska east to western Canada (SW Yukon, NW British Columbia) and western United States from Washington and Oregon (along Cascade Mountains) to northern California (Mt Shasta); winters in southern section of breeding range East to central Montana, western Nevada, northern Utah and central New Mexico. L. t. tephrocotis (Swainson, 1832) also known as "brown cheeked rosy finch", breeds northern & central Alaska east to northwest Canada (central Yukon, British Columbia, western Alberta) and northwest United States (northwest Montana); winters from southern British Columbia east to southwest Saskatchewan and South Dakota, south to northeast California, Nevada, Utah, western Colorado and northern New Mexico. L. t. wallowa (A. H. Miller, 1939) breeds northeast Oregon (Wallowa Mts); winters South to west central Nevada and central east California. L. t. dawsoni (J. Grinnell, 1913) eastern California (Sierra Nevada and White Mts).
Сипаттама
Сырғанақтар тұқымына жататын сұр басты қызғылт сырғанақ – салыстырмалы түрде ұзын, тілімделген құйрығы мен қанаты бар орташа-ірі құс. Ересектерінің арқасы мен кеудесі қоңыр, ал денесінің қалған бөліктері мен қанаттары негізінен қызғылт түсті. Маңдайы мен тамағы қара, басының артқы жағы сұр. Олардың аяқтары қысқа, қара түсті және құйрығы екіге бөлінген. Басындағы сұр түстің мөлшері әртүрлі болуы мүмкін. Ересек аналықтары мен жас құстар сыртқы түрі жағынан ұқсас. Жалпы ұзындығы , қанаттарының ені , ал салмағы . L. t. wallowa түрiнiң басы толығымен сұр. Прибилов және Алеут түрлерінің ұзындығы және салмағы , бұл басқа түрлерге қарағанда шамамен екі есе үлкен. Қара қызғылт сырғанақтың денесі қоңырдың орнына қара, ал қоңыр қапталды қызғылт сырғанақ ашық қоңыр түсті және сұр беттік бөлігі жоқ.
Within the finch family, the gray crowned rosy finch is medium large with a comparatively long notched tail and wing. Adults are brown on the back and breast and mainly pink on the rest of the underparts and the wings. The forehead and throat are black; the back of the head is grey. They have short black legs and a long forked tail. There is some variability in the amount of grey on the head. Adult females and juveniles are similar. Overall length is , wingspan , and weight L. t. wallowa has an almost entirely gray head. The Pribilof and Aleutian subspecies have a length of and weight of , about twice the size of the other subspecies. The black rosy finch has a black instead of brown body and the brown capped rosy finch is a lighter brown and lacks the gray face patch.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Солтүстік Американың үш түрі қызғылт қарлы құсының атасы Азиядан келген. Барлық қызғылт қарлы құстар альпілік немесе тундралық жағдайда тіршілік етеді. Сұр басты қызғылт қарлы құстың таралу аймағы кең.
The ancestor of the three species of North American rosy finches migrated from Asia. All rosy finches live in an alpine or tundra environment. The gray crowned rosy finch has a wide range
Кітап
Макдугалл Шеклтон, С. А., Р. Э. Джонсон және Т. П. Хан. 2000 жыл. Сұр тәжді қызыл финик (Leucosticte tephrocotis). «Солтүстік Американың құстары» жинағында, № 559 (А. Пул және Ф. Гилл редакторылықпен). «Солтүстік Американың құстары» Inc., Филадельфия, ПА.
MacDougall Shackleton, S. A., R. E. Johnson, and T. P. Hahn. 2000. Gray crowned Rosy Finch (Leucosticte tephrocotis). In The Birds of North America, No. 559 (A. Poole and F. Gill, eds.). The Birds of North America, Inc., Philadelphia, PA.