Ленор Кандель: Соқпақтар буынының ақыны

Кіріспе

Американдық ақын Ленор Кандел (14 қаңтар 1932 жылы Нью-Йорк қаласында дүниеге келген, 18 қазан 2009 жылы Сан-Францискода қайтыс болған) – американдық ақын, Бит буыны және хиппи қарсы мәдениетімен байланысты болған.

Өмірбаян

Кандел Нью-Йоркте туғанымен, балалық шағында оның отбасы Пенсильвания штатының Бакс округіне көшіп орналасты. Кейін ол әкесі, сценарист Абен Канделмен бірге тұру үшін Лос-Анджелеске көшті. Оның ағасы – болашақ сценарист Стивен Кандел. Ол үш жарым жыл бойы стипендия алып, Әлеуметтік зерттеулер жөніндегі жаңа мектепке оқуға қайта оралды, бірақ соңынан оқуын тастады. 1960 жылы Сан-Францискоға көшіп келді. Ол Шығыс-Батыс үйі кооперативінде тұра бастады, онда ол Джек Керуакпен танысты, ол кейін оны өзінің «Big Sur» (1962) романында «Ұлы румындық сұлулық» – Романа Шварц ретінде бейнеледі. Романда ол Лью Уэлчтің прототипі болған Дейв Уэйннің қарындасы ретінде суреттеледі. «Дэйв» оның «Зен Шығыс үйі» (Шығыс-Батыс үйі) ішінде тек қызғылт түсті трусы киіп жүргенін айтады. Керуак оны «ақылды, көп оқыған, өлең жазатын, дзенді зерттейтін, барлығын білетін» деп сипаттады («Big Sur», 75-бет). Оның алғашқы поэзиялық туындылары 1959 жылы жарық көрген «Тамаша кіндік», «Көшпендік аждаха» және «Көшпендік аждаха қайтадан көрінді» атты кітапшалары болды. Оның бірнеше өлеңдері 1959 жылы «Beat and Beatific II» жинағында да жарияланды. Кандель қысқа уақытқа «Махаббат кітабы» атты өлеңдер жинағының авторы ретінде танымал болды. Төрт өлеңнен тұратын шағын кітапша, «Махаббат кітабы», үш бөлімнен тұратын «Махаббатпен құмарлану» өлеңімен цензураны тудырды. Полиция 1966 жылы «City Lights Books» және «Психоделикалық дүкеннен» мемлекеттік әдепсіздік кодексін бұзды деген айыппен оны тәркіледі. Содан кейін Кандель даулы тұлға мәртебесіне ие болды. Ол өзінің өлеңін «қасиетті эротика» деп қорғады. 1967 жылы сот кітапты әдепсіз деп таныды және оның әлеуметтік құндылығы жоқ деп шешті, сату көбейді; Кандель полицияға барлық табыстың бір пайызын Полиция зейнеткерлері қауымдастығына беру арқылы алғыс айтты. Кандель өзінің жалғыз толыққанды өлеңдер жинағын, «Сөз алхимиясын» 1967 жылы жариялады. Ол «Арман буынының дауыстары» (Little, Brown and Company, 1968) кітабында сұхбат берген 15 адамның бірі болды. 1976 жылы Кандель The Band тобының «Соңғы вальс» концертінде өлең оқыды (бірақ ол фильмге немесе саундтрекке енбеді). 1970 жылы Кандель күйеуі Билли «Sweet William» Фритшпен (ақын, портовый жұмысшы және Diggers (театр) және Hells Angels мүшесі) бірге мотоцикл апатына ұшырап, жұлынға ауыр жарақат алды. Өмірінің соңына дейін қатты ауыруға төзгеніне қарамастан, ол жазуын жалғастырып, әлеуметтік байланыстарын сақтап қалды. Ол 2009 жылдың 18 қазанында өкпе қатерлі ісігінен туындаған асқынулар салдарынан үйде қайтыс болды, бұл ауру бірнеше апта бұрын анықталған еді. 2012 жылы Ленор Кандельдің жинақталған өлеңдері жарық көрді. Онда оның 80 өлеңі бар, олардың көп бөлігі бұрын жарияланбаған.

Although Kandel was born in New York, her family lived in Bucks County, Pennsylvania during her childhood. Afterward, she moved to Los Angeles to live with her father, screenwriter Aben Kandel. Her brother was future screenwriter Stephen Kandel. She returned to New York to attend The New School for Social Research on scholarship for three and a half years before she dropped out. She moved to San Francisco in 1960. She began living in the East West House co op, where she met Jack Kerouac, who later immortalized her as Romana Swartz, "a big Rumanian monster beauty", in his novel Big Sur (1962). In the novel, she is described as being the girlfriend of Dave Wain, who was based on Lew Welch. "Dave" describes how she walked around the "Zen East House" (East West House) wearing only purple panties. Kerouac described her as "intelligent, well read, writes poetry, is a Zen student, knows everything [ ]" (Big Sur, p. 75). Her first works of poetry were the chapbooks An Exquisite Navel, A Passing Dragon, and A Passing Dragon Seen Again, published in 1959. Several of her poems also appeared in Beat and Beatific II in 1959. Kandel was briefly notorious as the author of a short book of poetry, The Love Book. A small pamphlet consisting of four poems, The Love Book provoked censorship with its three part poem, "To Fuck with Love." Police seized the work as being in violation of state obscenity codes, from both City Lights Books and "The Psychedelic Shop" in 1966. Subsequently, Kandel gained cause célèbre status. She herself defended her verse as "holy erotica." A jury declared the book obscene and lacking in any redeeming social value in 1967 and sales increased; Kandel thanked the police by giving one percent of all profits to the Police Retirement Association. Kandel published her only full length book of poems, Word Alchemy, in 1967. She was one of 15 people interviewed in Voices from the Love Generation (Little, Brown and Company, 1968). In 1976, Kandel recited a poem at the iconic concert The Last Waltz performed by The Band (but was not included in the film or soundtrack). In 1970, Kandel suffered massive spinal injuries in a motorcycle crash with her then husband Billy "Sweet Wiliam" Fritsch (poet, stevedore, and member of the Diggers (theater) and Hells Angels). Despite having to cope with excruciating pain for the remainder of her life, she continued to write and maintain social ties. She died at home on October 18, 2009, of complications from lung cancer, with which she had been diagnosed several weeks earlier. In 2012, Collected Poems of Lenore Kandel was published. It features 80 of her poems, many of which had never before been published.

Кино және музыка

Кандел 1968 жылғы «Nowsreal» атты Digger фильмінде Уильям Фричтің күртешесіне Hells Angel таңбасын тігеді. 1969 жылғы Кеннет Ангердің «Менің жын ағама арналған шақыру» фильмінде Уильям Фричпен бірге, миниатюралық бас сүйек ішінде марихуана темекісін шегеді. 2013 жылғы «Биг Сур» фильмінде Кандел рөлін Стана Катич сомдайды.