Кіріспе
Сан (Ϻ) – грек әліпбиінің ежелгі әрпі. Оның пішіні қазіргі М немесе Мү әрпіне, немесе бүгінгі грек Сигмасына (Σ) бүйірден қарағанда ұқсас болатын. Ол Сигмаға балама ретінде қолданылып, сол дыбысты білдірген. Сигма әліпбиде Ро мен Таудың арасында орналасса, Сан әрпі Пи мен Қоппаның арасында келген. Бұл ерекше ежелгі таңбаны көрсетуден өзге, Сан аталымы стандартты Сигма әрпін атау үшін де қолданылған.
San (Ϻ) was an archaic letter of the Greek alphabet. Its shape was similar to modern M or Mu, or to a modern Greek Sigma (Σ) turned sideways, and it was used as an alternative to Sigma to denote the sound Unlike Sigma, whose position in the alphabet is between Rho and Tau, San appeared between Pi and Qoppa in alphabetic order. In addition to denoting this separate archaic character, the name San was also used as an alternative name to denote the standard letter Sigma.
Аркадиялық "сан"
Қазіргі кириллицадағы И әрпіне ұқсас, бірақ сәл солға қарай иілген бірегей әріп түрі Акадиядағы Мантинеяның Акадо-Кипр диалектіндегі, б.з.д. 5 ғасырындағы Афина Алаяға арналған бір жазуда ғана табылған (Inscriptiones Graecae V. ii.262). Бұл Сан әрпіне негізделген жергілікті жаңалық деп кеңінен есептеледі, алайда Джеффри (1961) оны Сигма әрпінің нұсқасы деп санайды. Ол белгілі бір дыбысты білдірген болуы мүмкін, ал кейбір қазіргі заманғы авторлар оны "Цан" деп атаған.
Қазіргі заманғы қолданысы
Қазіргі заманғы басылымдар мен ежегі грек жазуының түсірілімдерінде сан әрпі жеке қолданылуы сирек. Ол әбекедариядан басқа Сигмамен жүйелі түрде ерекшеленбегендіктен, қазіргі редакциялық тәжірибеде көбінесе Сигмаға айналдырылады. Электрондық кодтау стандарты Юникодта әріптің үлкен және кіші әріптерінің жұбы 4.0 (2003) нұсқасында енгізілді. Бұл үшін бұрын типографиялық дәстүрі болмаған қазіргі типографияға арналған жаңа кіші әріп формаларын жасау қажет болды. Көптеген қаріптер үлкен Санды Мү әрпінен ажырату үшін орталық V тәрізді бөлігін негіз сызығынан жартылай төмен түсіріп, кіші Санға негіз сызығынан төмен түсетін сол жақ тіреуін қосуды қабылдады. (Айта кетейік, тарихи эпиграфикалық тәжірибеде бұл керісінше болған, Сан симметриялы, ал Му әрпінің сол жақ тіреуі ұзын болған.)
Таңба кодтамасы
Сан Юникодта кодталған, ал Аркадиялық "Цан" түрі 5.1 нұсқасынан бастап бірдей көрінетін Памфилиялық Дигаммамен біріктірілген.