Джордж Монтагю: Ұлыбритания құстарының алғашқы зерттеушісі
George Montagu (naturalist)
Джордж Монтагю (1753-1815) – ағылшын натуралисі, орнитолог. 1802 ж. құстар сөздігін жазған, британдық құстар туралы білімге үлкен үлес қосып, Монтагю бүркітіне ат берген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын орнитологы (175?–1815) Джордж Монтагу
Pioneering English ornithologist (175?–1815)
other people named George Montagu
Джордж Монтагу (1753 – 20 маусым 1815) – ағылшын армиясының офицері және табиғатты зерттеуші. Ол 1802 жылы жарық көрген, Ұлыбритания құстарының статусын алғаш рет дәл анықтаған, новаторлық орнитологиялық сөздігімен әйгілі болды. Бүгінде ол Монтагудың сұңқары сияқты, оның атымен аталатын түрлер арқылы еске алынады.
George Montagu (1753 – 20 June 1815) was an English army officer and naturalist. He was known for his pioneering Ornithological Dictionary of 1802, which for the first time accurately defined the status of Britain's birds. He is remembered today for species such as the Montagu's harrier, named after him.
Өмір және жұмыс
Джордж Монтегю Джеймс Монтегюдің (1713–1790) ұлы болып дүниеге келді. Ол лорд Джеймс Монтегюдің (1665 жылы қайтыс болған) шөбересі, Манчестердің 1-ші графы Генри Монтегюдің кіші ұлы еді. Монтегю ең әйгілісі – оның 1802 жылғы «Орнитологиялық сөздігі» және британдық құстар туралы алғашқы білімге қосқан үлесі. Ол бұрын қабылданған көптеген түрлердің жарамсыз екенін көрсетті, себебі олар жазғы немесе қысқы түстес құстар немесе бір түрдің еркек және ұрғашылары болған. Оның сұңқарлар туралы зерттеулері Монтегю сұңқарының Англияның оңтүстігінде көбейетінін анықтауға әкелді. Ол сондай-ақ Англиядағы көбею ареалы Девондағы үйінің маңында орналасқан, цирл торғайының алғашқы британдық тіркелімдеріне, сондай-ақ мүйізді малдың құмырсқасы, кішкентай шаңқай және ұзын мүңкілді шаңқай, сонымен қатар қызғылт шаңқайдың ашылуы мен сипаттамасына қатысты болды. Ол Уилтширдегі Лакхэм үйінде, сол графтықтың солтүстік-батысындағы Чиппенхэмнен оңтүстікке қарай үш шақырым жерде дүниеге келді және 1753 жылдың 9 шілдесінде Лаккок шіркеуінде крещениеден өтті. 1770 жылы ол 15-ші жаяу әскер полкінің прапорщигі болып әскерге қатысты. 1777 жылы капитандық шенін тастады, бірақ ақырында Уилтшир милициясында подполковник шеніне жетті. 1773 жылы Джон Стюарттың немересі Энн Куртенэйге үйленді. Олар Уилтширдегі Альдертон үйіне қоныстанды. 1798 жылы Монтегю әйелінен ажырасып, Девондағы Кингсбриджге жақын орналасқан Проспект-хаусқа көшіп кетті. Дәл сол жерде ол екі томдық «Орнитологиялық сөздік» немесе «Британдық құстардың әліпбилік сипаттамасы» атты еңбегін жазды. Олардың төрт баласы болды. Ол Ноул үйінде шегеге басып, тетанусқа шалдығып қайтыс болды. Ол Кингсбридж шіркеуіне жерленді. Монтегюдің құстар жинағын Британдық мұражай сатып алды, олардың шамамен 200-і қазір Тринг мұражайында сақталады. Оның түсіндірмелі «Сөздік» және «Тестацея» көшірмелері Линней қоғамына сыйға берілді. Монтегюдің қабықшалар жинағы Эксетердегі Корольдік Альберт ескерткіш мұражайы мен көркемсурет галереясында және Лондондағы Табиғат тарихы мұражайында сақталады.
George Montagu was born to James Montagu (1713–1790), who was great great grandson of Lord James Montagu (d. 1665), who was younger son of Henry Montagu, 1st Earl of Manchester. Montagu is best known for his Ornithological Dictionary (1802) and his contributions to early knowledge of British birds. He showed that many previously accepted species were invalid, either because they were birds in summer or winter plumage or males and females of the same species. His study of harriers resulted in the discovery that the Montagu's harrier was breeding in southern England. He was also involved in the first British records of cirl bunting, whose breeding range in England is around his home in Devon, as well as of cattle egret, little gull and gull billed tern, and the discovery and description of the roseate tern. He was born at the family home of Lackham House in Wiltshire, some three miles south of Chippenham in the northwest of that county, and baptised at Lacock Church on 9 July 1753. In 1770 he joined the army as an Ensign in the 15th Regiment of Foot. He resigned his commission as a captain in 1777, but eventually rose to the rank of Lieutenant Colonel in the Wiltshire Militia. In 1773 he married Ann Courtenay, niece of John Stuart, 3rd Earl of Bute. They settled at Alderton House in Wiltshire. In 1798 Montagu left his wife and moved to Prospect House, near Kingsbridge in Devon. It was here that he wrote his two volume Ornithological Dictionary; or Alphabetical Synopsis of British Birds. They went on to have four children together. He died of tetanus after stepping on a nail at Knowle House. He was buried at Kingsbridge Parish Church. Montagu's collection of birds was bought by the British Museum, about 200 of which are now housed at the Tring Museum. His annotated copies of the Dictionary and Testacea were bequeathed to the Linnean Society. Montagu's shell collection is held by the Royal Albert Memorial Museum & Art Gallery in Exeter and the Natural History Museum in London.
Шығармалары
Орнитологиялық сөздік; немесе Британ құстарының әліпбилік шолуы, Дж. Уайт, 1802 жыл. Орнитологиялық сөздікке қосымша, немесе Британ құстарының тұжырымдамасы, С. Вулмер, 1813 жыл.
Ornithological Dictionary; or Alphabetical Synopsis of British Birds, J. White, 1802. Supplement to the Ornithological Dictionary, or, Synopsis of British birds, S. Woolmer, 1813.