Ұлыбританияның тажы – монархтың билігінің символы. 15 ғасырдан бері сақталған, 3170 құнды таспен әшекейленген. Коронация мен парламент ашылуында қолданылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұлыбританияның патшалық қазыналарының бірі
One of the Crown Jewels of the United Kingdom
Императорлық мемлекеттік тәж – Ұлыбританияның патшалық қазыналарының бірі және британ монархының билігін символдайды. Ол 15 ғасырдан бері әртүрлі нысандарда сақталған. 1937 жылғы үлгісі жаңа монарх тәж кигізу рәсімінен кейін (рәсім барысында Сент-Эдвард тәжін кигеннен соң) патшалық процессияда алғаш рет тағылады, содан кейін Парламенттің мемлекеттік ашылуында қолданылады. Тәж 3170 құнды таспен әсемделген, оның ішінде Куллинан II алмазы, Сент-Эдвард сапфирі, Стюарт сапфирі және Қара ханзаданың рубині (спинель) бар.
The Imperial State Crown is one of the Crown Jewels of the United Kingdom and symbolises the sovereignty of the British monarch. It has existed in various forms since the 15th century. The 1937 version is worn by a new monarch for the first time in the royal procession following their coronation (having been crowned with St Edward's Crown during the ceremony) and subsequently used at State Openings of Parliament. The crown is adorned with 3,170 precious stones, including the Cullinan II diamond, St Edward's Sapphire, the Stuart Sapphire, and the Black Prince's Ruby (a spinel).
Шығу тегі
Англия монархтарын тәжге кигізетін Сент-Эдвард тәжі қасиетті реликвия саналған, ол Вестминстер аббаттығындағы қасиетті орында сақталғандықтан, монархтар оны басқа уақытта кимеген. Оның орнына, кресттер мен лилия гүлдері бар "үлкен тәж", бірақ аркалары жоқ (ашық тәж), Генрих V-ге дейін мемлекеттік іс-шараларда патшаның әдеттегі бас киімі болды. Ол алтын аркалары бар (жабық тәж) императорлық мемлекеттік тәж киген күйінде бейнеленген. Аркалар – егемендіктің символы еді, және осы кезге қарай Англия королі өзінің иелігіндегі император ретінде мойындалды – ол тек Құдайға ғана бағынышты, кейбір континенттік билеушілерден айырмашылығы, олар күшті патшаларға немесе Киелі Рим императорына адалдық серт берді. Генрих VII немесе оның ұлы және мұрагері Генрих VIII 1521 жылы патшалық асыл тастардың тізімінде, сондай-ақ 1532, 1550, 1574 және 1597 жылдары егжей-тегжейлі сипатталған және 1631 жылы Дэниел Майтенс Чарльз I-нің суретіне енгізген мемлекеттік тәждің одан да әсем нұсқасын жасауға тапсырыс берген болуы мүмкін. Тюдор тәжі ортағасырлық алдыңғысына қарағанда көбірек інжу-маржан мен әшекей тастармен безендірілген, ал әр лилия гүлінің ортаңғы жапырақтарында Мәсіх, Әзіре Мәриям және Әулие Георгийдің бейнелері салынған. Оның салмағы 7 фунт 6 унция трой болды және 168 інжу-маржан, 58 рубин, 28 алмаз, 19 сапфир және 2 изумрудтан тұрды. 1649 жылы монархия жойылғаннан және Чарльз I-нің өлім жазасына кесілгеннен кейін, Тюдор тәжі Оливер Кромвельдің бұйрығымен бөлшектелді, ал оның құнды бөліктері 1,100 фунт стерлингке сатылды. 1660 жылы монархия қалпына келтірілгеннен кейін, сэр Роберт Вайнер Чарльз II үшін жаңа мемлекеттік тәж жасады. Қайта жаңғыртудан бері тәждің шамамен 10 нұсқасы болды. 1838 жылы королева Виктория үшін жасалған тәж бүгінгі тәждің негізі болып табылады. Ол Рунделл мен Бридж жасаған, ескі және жаңа зергерлік бұйымдарды пайдаланған, қызыл қынапты барқыт қалпақшасы ермінмен жиектелген және ақ жібекпен астарланған. Оның салмағы 1363 бриллиант кесінді, 1273 қызыл кесінді және 147 үстел кесінді алмаз, 277 інжу-маржан, 17 сапфир (оның ішінде Сент-Эдвард сапфирі, 1163 жылы Вестминстер аббаттығында денесі қайта жерленген кезде Конфессордың сақинасынан алынған деп есептеледі), 11 изумруд, 4 рубин және Қара ханзаданың рубині (кабошон қызыл шпинель) кірді. 1845 жылы Парламенттің ашылуында Аргилл герцогы королева Викторияның алдынан тәжді алып бара жатқанда, ол жастықтан құлап, сынды. Виктория күнделігіне "ол пудинг сияқты қирап, ұнтақталды" деп жазды. 1909 жылы тәжге Африканың екінші жұлдызы деп аталған Куллинан II алмасын орнату үшін өзгерістер енгізілді. 1937 жылы Гаррард & Co зергерлік фирмасы Джордж VI үшін Виктория тәжінің нашар күйге түскен дәл көшірмесін жасады. (Виктория тәжінің бос қаңқасы Корольдік коллекцияда сақталған, оның мунды мен айқасы қазіргі тәжге орнатылған) Императорлық мемлекеттік тәждің ішкі бас байрағы 1953 жылы королева Елизавета II үшін түзетілді және оның аркалары төмендетілді.
St Edward's Crown, used to crown English monarchs, was considered to be a holy relic, kept in the saint's shrine at Westminster Abbey and therefore not worn by monarchs at any other time. Instead, a "great crown" with crosses and fleurs de lis, but without arches (an open crown), was a king's usual headgear at state occasions until the time of Henry V, who is depicted wearing an imperial crown of state with gold arches (a closed crown). Arches were a symbol of sovereignty, and by this point in history, the king of England was being celebrated as rex in regno suo est imperator – an emperor of his own domain – subservient to no one but God, unlike some continental rulers, who owed fealty to more powerful kings or to the Holy Roman Emperor. Henry VII or his son and successor Henry VIII may have commissioned a more elaborate version of the state crown which is first described in detail in an inventory of royal jewels in 1521, and again in 1532, 1550, 1574, and 1597, and was included in a painting by Daniel Mytens of Charles I in 1631. The Tudor Crown had more pearls and jewels than its medieval predecessor, and the centre petals of each of the fleurs de lis had images of Christ, the Virgin Mary, and St George. The crown weighed (7 lb 6 oz troy) and was set with 168 pearls, 58 rubies, 28 diamonds, 19 sapphires, and 2 emeralds. Following the abolition of the monarchy and the execution of Charles I in 1649, the Tudor Crown was broken up by order of Oliver Cromwell during the Interregnum, and its valuable components were sold for £1,100.]] Upon the Restoration of the monarchy in 1660, a new state crown was made for Charles II by Sir Robert Vyner. About 10 versions of the crown have existed since the Restoration. The one made for Queen Victoria in 1838 is the basis for today's crown. Made by Rundell and Bridge using old and new jewels, it had a crimson velvet cap with ermine border and a lining of white silk. It weighed and was decorated with 1,363 brilliant cut, 1,273 rose cut and 147 table cut diamonds, 277 pearls, 17 sapphires (including St Edward's Sapphire, thought to have been taken from the Confessor's ring when his body was reinterred at Westminster Abbey in 1163), 11 emeralds, 4 rubies, and the Black Prince's Ruby (a cabochon red spinel). At the State Opening of Parliament in 1845, the Duke of Argyll was carrying the crown before Queen Victoria when it fell off the cushion and broke. Victoria wrote in her diary, "it was all crushed and squashed like a pudding that had sat down". In 1909, the crown was altered to accommodate the Cullinan II diamond, also known as the Second Star of Africa. A faithful copy of the Victorian crown, which had fallen into a poor state of repair, was made in 1937 by the jewellers Garrard & Co. for George VI. (The empty frame of Victoria's crown survives in the Royal Collection, its monde and cross now sit on the current crown) The Imperial State Crown's inner headband was adjusted and its arches lowered by in 1953 for Queen Elizabeth II.
Сипаттама
Императорлық мемлекеттік тәж 31,5 см (12,4 дюйм) биіктікте және 1,06 кг (2,3 фунт) салмақты. Онда төрт fleur-de-lis және төрт крест кезектесіп орналасқан, екі арканы тіреп тұрып, олардың үстінде monde және cross pattée орналасқан. Оның күлгін қылқанды барқыты зығырмен әшекейленген. Тәждің негізі алтын, күміс және платинадан жасалған, ал оған 2868 алмаз, 269 інжу-маржан, 17 сапфир, 11 изумруд және 5 рубин қойылған. Ерекше тастардың қатарында – жоғары крестке орнатылған Сент-Эдвард сапфирі, ол 1163 жылы Вестминстер аббаттығында қайта жерленген кезде Эдвард Исповедник сақинасынан алынған деп есептеледі, сондай-ақ алдыңғы крестке орнатылған Қара ханзаданың рубині (ірі шпинель) бар. 1909 жылы тәждің алдыңғы бөлігіне орнатылған 104 карат (21 г) салмақты Стюарт сапфирі артқа жылжытылып, 317 карат (63 г) салмақты Куллинан II алмасымен ауыстырылды. Monde-тің астынан төрт інжу-маржан ілінген, олардың үшеуі патшайым Елизавета I-ге тиесілі болған деген әңгіме бар, бірақ бұл байланыс, әдетте, қателік болып саналады.
The Imperial State Crown is 31.5 cm (12.4 in) tall and weighs 1.06 kg (2.3 lb), and has four fleurs de lis alternating with four crosses pattée, supporting two arches topped by a monde and cross pattée. Its purple velvet cap is trimmed with ermine. The frame is made of gold, silver and platinum, and decorated with 2,868 diamonds, 269 pearls, 17 sapphires, 11 emeralds, and 5 rubies. Notable stones are St Edward's Sapphire on the top cross, reputedly taken from the ring of Edward the Confessor when he was re interred at Westminster Abbey in 1163, and the Black Prince's Ruby (a large spinel) on the front cross. In 1909, the 104 carat (21 g) Stuart Sapphire, set in the front of the crown, was moved to the back and replaced by the 317 carat (63 g) Cullinan II. Below the monde hang four pearls, three of which are often said to have belonged to Queen Elizabeth I, but this association is almost certainly erroneous.
Қолданылуы
Тақты монарх өзінің таққа отырғызылуының соңында Вестминстер аббаттығынан шыққан кезде киеді. Ол әдетте Парламенттің мемлекеттік ашылу салтанатында киіледі, бірақ Елизавета II 1974 жылдың наурызында, 2017 жылдың маусымында және 2019 жылдың желтоқсанында мерзімінен тыс жалпы сайлаудан кейін, сондай-ақ 2021 жылдың мамырында бас киім киді; ал 2019 жылдың қазанында ол Мемлекеттік диадема киді, ал Императорлық Мемлекеттік тәж оның жанында әкелінді. Әдетте ол қарулы күзетпен Вестминстер сарайына жеке көлікпен жеткізіледі және монарх Парламентке сөз сөйлеу алдында Мемлекеттік киім киіп, тәж киетін Киім ауыстыру бөлмесіне орналастырылады. Егер Мемлекеттік ашылу таққа отырғызудан бұрын болса, тәж монархтың жанындағы жастыққа қойылады. 1689 жылы патша болып жарияланғанынан бір апта өткен соң, III Уильям 1689 жылғы Тақ пен Парламентті мойындау туралы заңды қабылдау үшін Парламентте тәжін киді. Қолданылмайтын кезде Императорлық Мемлекеттік тәж Лондон мұнарасындағы қымбат бұйымдар үйінде көпшілікке қойылған.
The crown is worn by the monarch on leaving Westminster Abbey at the end of his or her coronation. It is usually also worn at State Openings of Parliament, although Elizabeth II wore a hat in March 1974, June 2017 and December 2019 after snap general elections, and in May 2021; and, in October 2019 she wore the State Diadem, while the Imperial State Crown was carried beside her. Usually, it is taken to the Palace of Westminster under armed guard in its own carriage and placed in the Robing Room, where the monarch dons the Robe of State and puts on the crown before giving the speech to Parliament. If a State Opening occurs before a coronation, the crown is placed on a cushion beside the monarch. In 1689, one week after being proclaimed king, William III wore his crown in Parliament to pass the Crown and Parliament Recognition Act 1689. When not in use, the Imperial State Crown is on public display in the Jewel House at the Tower of London.