Кіріспе
Совет ұшқышы және Кеңес Одағының алғашқы Батырларының бірі Анатолий Васильевич Ляпидевский (Анатолий Васильевич Ляпидевский; 23 наурыз 1908 – 29 сәуір 1983) – совет ұшақ ұшқышы және 1934 жылғы маусымда Кеңес Одағының Батыры атағымен марапатталған алғашқы адамдардың бірі. Кеңес Әуе күштері академиясын бітірген ол 1946 жылы Кеңес Әуе күштері генерал-майоры шеніне жетті.
Anatoly Vasilyevich Lyapidevsky (Анатолий Васильевич Ляпидевский; 23 March 1908 – 29 April 1983) was a Soviet aircraft pilot and one of the first people to be awarded the title of Hero of the Soviet Union (in June 1934). A graduate of the Soviet Air Force Academy, he reached the rank of Major general of the Soviet Air Force at 1946.
Туу және жастық шағы
Анатолий Ляпидевский 1908 жылғы 23 (10) наурызда Ставрополь губерниясындағы (қазіргі Краснодар өлкесі) Белая Глина ауылында дін қызметкерінің отбасында дүниеге келген. Оның отбасы Тула губерниясынан тегін алатын дін қызметкерлері әулетінен шыққан. Бала кезінде Старощербиновская станицасында, кейін Ейск қаласында тұрған. Ол Чукчи теңізінің қалқып жүзген мұз жазығындағы уақытша аэродромнан қиын жағдайда қалған адамдарды Уэлен қаласына қауіпсіз жеткізді. Осы ерлігі үшін Ляпидевскийге 1934 жылғы 20 сәуірде Кеңес Одағының Батыры атағы берілді. Алтын Жұлдыз ордендері енгізілгеннен кейін, 1939 жылғы 4 қарашада оған №1 орден табыс етілді. "Челюскин" экспедициясын құтқару кезіндегі ұшқыштардың батырлығы үкіметті Кеңес Одағының Батыры атағын тағайындауға итермеледі. Бұл атақ кейіннен Кеңес Одағының ең жоғары әскери наградасына айналды.
Қимылдан кейін
1935 жылы Ляпидевский әскерге қайта оралды. 1939 жылы Жуковский атындағы Әскери-әуе күштері инженерлік академиясының инженерлік факультетін бітірді. 1939 жылдан бастап Авиация өнеркәсібі халық комиссариатының Бас инспекциясы басшысының орынбасары және №156 авиация зауытының бастығы (Мәскеу, 1941 жылдың қазанынан кейін – Омск) болды. Ляпидевский Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысты. 1942 жылдың мамыр айынан қыркүйек айына дейін Әуе күштері ғылыми-зерттеу институтының 4-ші бөлімінің бастығы, 1942 жылдың қыркүйегінен 1943 жылдың қыркүйегіне дейін 19-шы армияның Әуе күштері командирінің орынбасары, содан кейін 7-ші әуе армиясының (Карелия майданы) далалық жөндеу қызметінің бастығы қызметін атқарды. 1943 жылы Ляпидевский авиация зауытын басқаруға қайта оралды. Соғыс аяқталғаннан кейін ол Мемлекеттік бақылау министрлігінің бас инспекторы, Авиация өнеркәсібі министрінің орынбасары болып жұмыс істеді. 1949 жылдан 1954 жылға дейін Ляпидевский Авиация өнеркәсібі министрлігінің №25 зауытының бастығы болды. 1954 жылдың мамыр айында зауыт Орта машина жасау министрлігіне берілгеннен кейін, ол 25-ші жобалау бюросы басшысының бірінші орынбасары және №25 тәжірибелік зауытының (қазіргі Бүкілресейлік Автоматтандыру ғылыми-зерттеу институты) бастығы болды. 1962 жылдан 1983 жылға дейін Микоян жобалау бюросының бас инженерінің орынбасары, жетекші конструктор болып жұмыс істеді. Генерал-майор Ляпидевский 1961 жылы запасқа шығарылды. 1983 жылдың 29 сәуірінде Василий Молоковтың қосылу рәсімінде суық тиіп қайтыс болды. Ляпидевский Мәскеудегі Новодевичье бейіштесіне жерленген.
Жады
1935 жылы Ляпидевскийдің ерлігін еске алу үшін пошта маркасы шығарылды. Ресейдің көптеген қалаларында оның құрметіне көшелер аталды. Омск азаматтық авиациялық ұшу және техникалық колледжі Ляпидевскийдің есімімен аталады. Ресейде үш мектеп Анатолий Ляпидевскийдің есімімен аталған. Төтенше жағдайлар министрлігінің (ТЖМ) бір ұшағы оның атымен аталады.