Кіріспе

Мұладра – индуизм бойынша жеті негізгі чакраның бірі. (मूलधारा; IAST: Mūlādhāra, сөзбе-сөз "Экзистенцияның түбірі"). Мұла – тамыр, ал дара – ағын деген мағынаны білдіреді. Немесе тамыр чакрасы – индуизм тантризмі бойынша жеті негізгі чакраның бірі. Ол төрт жапырақты лотос түрінде және қызғылт немесе қызыл түспен бейнеленеді.

Сипаттама

Муладхараның сакраль астындағы кокцигеалдық тораптың жанында орналасқаны айтылады, ал оның кшетрамы, яғни беткі белсендіру нүктесі, перинеум мен кокцикс немесе шанақ сүйегінің арасында жатыр. Оның орналасуы және зәр шығару актісімен байланысы болғандықтан, ол қынаппен байланысты. Муладхара – үш негізгі психикалық канал немесе надилер басталатын орын: Ида, Пингала және Сушумна. Сондай-ақ, Муладхара индуизм құдайы Ганапатидің құпиялы мекені деп есептеледі. Ганапатиге арналған ең қадірлі дұға, Ганапати Атарваширшада, «Ганапати Иесіне табынған адам осы тұжырымды оңай ұғып, Брахманды сезіне алады» делінген.

Сыртқы келбеті

Бұл төрт жапырақшалы қызыл лотос, оның ортасында сары төртбұрыш. Әр жапырақшасында алтынмен жазылған санскрит тіліндегі वं vaṃ, शं śaṃ, षं ṣaṃ және सं saṃ әріптерінің бірі бар, бұл төрт vrittis-ті көрсетеді: ең жоғары қуаныш, табиғи ләззат, құштарлықты бақылаудан алатын қуаныш және шоғырланудағы шаттық. Балама ретінде, олар дхарманы (психо-рухани құштарлық), артханы (психикалық құштарлық), каманы (дене құштарлығы) және мокшаны (рухани босануға құштарлық) бейнелеуі мүмкін. Төртбұрыштың қабырғалары мен бұрыштарынан сегіз сүйір найза шығып тұрады. Муладхара Индра құдайымен байланысты. Бұл бейнелерде ол сары түсті, төрт қолды, қолында ваджра мен көк лотос ұстаған. Ол өмірді қамтамасыз ету үшін қажетті жеті элементті білдіретін жеті түбі бар ақ піл Айраватаға мінген. Кейде Ганеша да Муладхарамен байланысты. Бұл бейнелерде оның терісі апельсин түсті, сары дхоти киген, иығына жасыл жібек орамал оралған. Үш қолында ол ладду, лотос гүлі және шапақ ұстайды, ал төртінші қолы қорқыныштан арылу мудрасында көтерілген.

Тұқым мантрасы

Тұқым мантрасының әріптік дыбысы лаṃ (laṃ). Бинду ішінде, әріптің бір бөлігін құрайтын нүктеде – Брахма бар. Ол қызыл түсті, төрт беті мен төрт қолы бар, қолында таяқ, нектар құйылған ыдыс және жапа мала ұстап, қорқыныштан арылтатын ишарат жасайды. Балама ретінде, таяқ пен жапа маланың орнына лотос гүлін және киелі жазбаларды ұстауы мүмкін. Ол аққуға отырған. Оның шаққысы – Дакини де бірге бейнеленген. Ол үш көзі мен төрт қолы бар әдемі әйел. Дакини көбінесе қызыл немесе ақ терілі болып бейнеленеді, қолында үш тіс, бассүйектері бар таяқ, аққу және ішетін ыдыс бар, ал аққуға отырған. Кейде аққу мен ішетін ыдыстың орнына қылыш пен қалқан ұстайды.

Кундалини ордасы

Алаңның ортасында, тұқымдық сөздің астында, терең қызыл түсті кері үшбұрыш орналасқан. Кундалини Шакти осы жерде ұйықтап жатыр деп есептеледі, ояна күтіп, бастауы болған Брахманға қайта көтерілуге асығады. Ол түтінді сұр линганың айналасын үш жарым рет ораған жыланмен бейнеленген.

Функция

Муладхара "энергиялық дененің" негізі саналады. Йога жүйелері осы чакраны тұрақтандырудың маңыздылығын ерекше атап көрсетеді. Кундалини оянуы осы жерден басталады. Ол сондай-ақ "қызыл бинду" деп аталатын, немесе құпия тамшының орны ретінде танымал, ол басқа қарай "ақ биндуға" көтеріліп, әйел және еркек энергияларын, Шакти мен Шиваны біріктіреді. Ол жер элементімен, иіс сезу қабілетімен және шығару әрекетімен байланысты. "Осылайша Муладхара чакрасының ішінде он миллион күннің жарқыраған нұрымен сәулеленген Онымен медитация жасаған адам сөзді меңгеруші, адамдардың арасында патша, және барлық білімнің шебері болады. Ол барлық аурулардан құтылып, жан дүниесі ұлы қуанышқа толады. Ол терең және әуенді сөздерімен ең ұлы Деваларға қызмет етеді."

Әдебиет

Кундалини йогасында Муладхарадағы энергияны оятуға арналған түрлі йогалық тәжірибелер бар: асаналар (мысалы, Гарудасана, Шашанкасана (бала немесе қоян позасы деп те аталады) және Сиддхасана); мұрын ұшына назар аудару, яғни Насикагра Дришти; белгілі бір пранаямалар; және ең бастысы – Мула Бандха практикасы, ол кіндік астының жирылуын қамтиды, бұл кундалиниді оятады және шәуетті сақтау үшін маңызды. Бұл чакраны тұқымдық мантраны жаттап оқу арқылы да белсендіруге болады. Муладхара чакрасының тұқымдық мантрасын 100 миллионнан астам рет оқитын адам Муладхара чакрасының барлық сиддхилеріне қол жеткізеді. Мұладхара чакрасын оятуға арналған ерекше медитациялық тәжірибелер де бар.

Сиддхилер

Ол немесе ол Дардури-Сидди (әртүрлі деңгейде ауада секіру) тәжірибесін меңгереді. Ол өткенді, қазіргіні және болашақты біледі. Ол Жер элементтерін бақылай алады.

Басқа жүйелермен салыстыру

Тибеттегі Ваджраянаның басқа маңызды тантрикалық жүйесімен салыстырғанда, Муладхара чакрасы басқа алты чакрадан айырмашылығы, сол жерде тікелей баламасын таппайды. Керісінше, тибеттік жүйе жыныстық мүшеде екі чакраны орналастырады: ортадағы, ұшына жақын жердегі құнды дөңгелек және жыныстық мүше ұшының өзі. Бұл чакралар ұлы қуаныш тудыру үшін өте маңызды және жоғары тантрикалық жыныстық тәжірибелерде маңызды рөл атқарады. Ерекше ерекшелігі – қызыл тамшы, қызыл бодхичитта деп аталатын ол, осы жерде емес, көкпек дөңгелегінде орналасқан. Суфизмнің Латаиф жүйесінде екі «төменгі» Латаиф бар. Бірі – нәпс, ол көкпек астында орналасқан. Нәпстің құрамында адамның «төменгі жанының» барлық элементтері бар. Екінші ұқсас Латаиф – қалап, немесе форма, ол жеті Латаиф жүйесінде кездеседі және физикалық денеге сәйкес келеді, бірақ кейде бастың жоғарғы бөлігінде де орналасуы мүмкін. Қалап әдетте төрт элементке бөлінеді. Каббаладағы ең төменгі Сефирот – Малкут деп аталады және физикалық табиғаттың негізі ретінде ұқсас трансценденттік рөл атқарады. Ол жыныстық мүшемен байланысты және Есодпен тығыз байланыста болады. Астрологияда Марс көбінесе Жердің ұлы ретінде қарастырылады және Муладхараның жерлік табиғатымен байланысты, сондықтан көптеген қазіргі астрологтар оны Муладхараның басқарушы планетасы деп атайды. Жерге негізделген руханиятта Сегіз Бағыт көбінесе Жылдық Дөңгелекті бейнелеу үшін қолданылады. Сегіз Бағыт төрт маусымды (Солтүстік – Қыс, Оңтүстік – Жаз, Шығыс – Көктем және Батыс – Күз), сондай-ақ Қысқы және Жазғы күн тоқырауларын, Көктемгі және Күзгі теңдіктерін көрсетеді. Осы төрт мезгілдің арасындағы орта нүктелер төрт кіші бағытты құрайды. Бұл Сегіз Бағыт моделі түбір чакраның сегіз жебесімен толық сәйкес келеді. Чакраның төрт жапырағы да Жер (Солтүстік), Ауа (Шығыс), От (Оңтүстік) және Су (Батыс) төрт элементіне сәйкес келеді. Бұл чакра Жер элементімен тығыз байланысты болғандықтан, жер элементтерін де көрсетеді.