Ұлыбританияның императорлық тәжінің қара князь рубинінің тарихы
Black Prince's Ruby
Ұлыбританияның Императорлық тәжінің құрамындағы «Қара ханзаданың рубині» – 14 ғасырдан бері сақталған, Ауғанстан және Тажикстаннан шыққан құнды қызыл шпинель.💎👑
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұлыбританияның Императорлық мемлекеттік тәжіне орнатылған ірі, кесілмеген асыл тас – Қара ханзаданың рубині. Бұл Ұлыбританияның Императорлық мемлекеттік тәжісінің алдындағы Куллинан II алмасының үстіндегі крест-паттеге орнатылған үлкен, дөңгелек пішіндес қызыл шпинель. Шпинель – Ұлыбританияның Таж асылдарының ең көне бөліктерінің бірі, оның тарихы 14 ғасырдың ортасына дейін жетеді. Ол 1367 жылы Вудсток графы Эдуардқа ("Қара ханзада") сыйға берілгеннен бері Англия билеушілерінің меншігінде. Тас қазіргі Ауғанстан және Тәжікстан аумағындағы Бадахшан кен орындарынан шыққан деп саналады, ол Орта ғасырларда ірі шпинель асыл тастарының негізгі көзі болған.
Large uncut gemstone set in the UK's Imperial State Crown
The Black Prince's Ruby is a large, irregular cabochon red spinel weighing set in the cross pattée above the Cullinan II diamond at the front of the Imperial State Crown of the United Kingdom. The spinel is one of the oldest parts of the Crown Jewels of the United Kingdom, with a history dating back to the middle of the 14th century. It has been in the possession of England's rulers since it was given in 1367 to its namesake, Edward of Woodstock (the "Black Prince"). The stone is believed to have originated from the Badakhshan mines in present day Afghanistan and Tajikistan, the principal source of large spinel gems in the Middle Ages.
Спинел
Қызыл түсті барлық асыл тастар бұрын рубин немесе "балас рубин" деп аталатын. 1783 жылға дейін спинельдер рубиндерден химиялық тұрғыдан ерекшеленбеген. Екеуінде де алюминий мен оттегі кездеседі, түсінің себебі хром(III), бірақ спинель кристалдарында магний де бар, ал рубиндерде ол жоқ.
All red gemstones used to be referred to as rubies or "balas rubies". It was not until 1783 that spinels were chemically differentiated from rubies. They both contain aluminium and oxygen, and both derive their colour from chromium(III), but the spinel crystal also contains magnesium, which rubies lack.
Севильялық Дон Педро
Қара ханзаданың рубині 14 ғасырдың ортасына дейін Гранада әмірлігінің араб мұсылман ханзадасы Абу Саидқа тиесілі болған. Сол кезде Кастилия билігі Севильяға шоғырландырылып, Гранада мори әмірлігі жүйелі түрде шабуылға ұшырап, христиандардың Иберия түбегін қайта басып алуының бір бөлігі ретінде Кастилия билігіне қайта қарады. Абу Саид, әсіресе, Петрдің басқаруымен пайда болған, тарихқа қатыгез Дон Педро немесе әділ Дон Педро ретінде белгілі Кастилияның жаңадан пайда болған соғысқан күштерімен бетпе-бет келді. Тарихи мәліметтерге сәйкес, Абу Саид Дон Педроға бағынуға ниеттенген, бірақ ол ұсынған шарттар нақты болмады. Дон Педроның оның Севильяға келуін құптағаны белгілі. Ол Абу Саидтің байлығына қатты құмар болған. Абу Саид Дон Педромен кездескенде, король Абу Саидтің қызметшілерін өлтірді және тіпті Саидті өзі өлтірген болуы мүмкін. Саидтің денесі тексерілгенде, шпинель табылғаннан кейін Дон Педроның иелігіне қосылды. 1366 жылы Дон Педроның заңсыз ағасы, Трастамаралық Генрих, Дон Педроға қарсы көтеріліс ұйымдастырды. Көтерілісті өз күшімен басуға шамасы келмеген Дон Педро Англияның Эдуард III-тің ұлы, Қара ханзадамен одақ құрды. Көтеріліс сәтті басылды және Қара ханзада көрсеткен қызметтері үшін рубин талап етті. Кейін ол Педро патшаның екі қызы – Кастилияның дона Констанцасы мен дона Изабелмен бірге Англияға оралды, және олардың ханзаданың бауырларына үйленуіне келісім жасалды. Қара ханзада сол кезде рубинды Англияға алып кеткен деп есептеледі, бірақ ол 1415 жылға дейін тарихи жазбалардан жоғалып кетті.
The Black Prince's Ruby dates back to the middle of the 14th century as the possession of Abū Sa'īd, the Arab Muslim Prince of the Emirate of Granada. At that time, the rule of Castile was being centralized to Seville and the Moorish Emirate of Granada was being systematically attacked and reverted to Castilian rule as a part of the Christian Reconquest of the Iberian peninsula. Abū Sa'īd in particular was confronted by the belligerency of nascent Castile under the rule of Peter of Castile, also known to history as either Don Pedro the Cruel, or Don Pedro the Just. According to historical accounts, Abū Sa'īd wished to surrender to Don Pedro, but the conditions he offered were unclear. What is clear is that Don Pedro welcomed his coming to Seville. It is recorded that he greatly desired Abū Sa'īd's wealth. When Abū Sa'īd met with Don Pedro, the King had Abū Sa'īd's servants killed and may have personally stabbed Sa'īd to death himself. When Sa'īd's corpse was searched, the spinel was found and added to Don Pedro's possessions. In 1366, Don Pedro's illegitimate brother, Henry of Trastámara, led a revolt against Don Pedro. Lacking the power to put down the revolt unaided, Don Pedro made an alliance with the Black Prince, the son of Edward III of England. The revolt was successfully put down and the Black Prince demanded the ruby in exchange for the services he had rendered. He later returned to England with King Pedro's two daughters, Dona Constanza of Castile and Dona Isabel of Castile, and marriages were contracted for them to the Prince's brothers. It is assumed that the Black Prince took the Ruby back to England at that time, although it disappears from historical records until 1415.
Соғыс уақытындағы әшекей
Англияның Генрих V Франциядағы жорығы кезінде, ол Қара ханзаданың рубинімен әшекейленген қымбат тастармен қапталған дулыға киген. 1415 жылғы 25 қазандағы Агинкур шайқасында француз герцогы Аленсон Генрихтің басына айқас балтасымен соқты, және Генрих дулығасы мен өмірін жоғалтуға шамалы қалды. Шайқасты Генрихтің әскері жеңіп алды және Қара ханзаданың рубині сақталды. Ричард III 1485 жылғы Босворт шайқасында бұл қымбат тасты дулығасына орнатып киген деген болжам бар, сол шайқаста ол қаза тапты.
During his campaign in France, Henry V of England wore a gem encrusted helmet that included the Black Prince's Ruby. In the Battle of Agincourt on 25 October 1415, the French Duke of Alençon struck Henry on the head with a battleaxe, and Henry nearly lost both the helmet and his life. The battle was won by Henry's forces and the Black Prince's Ruby was saved. Richard III is supposed to have worn the gemstone in his helmet at the Battle of Bosworth in 1485, in which he was killed.
Тақ мұралары
Генрих VIII-дің 1521 жылғы тізімінде "Тюдор тәжіне орналасқан үлкен балас рубині" деп көрсетілген, ол Қара ханзаданың рубині деп саналады. Ол 17 ғасырда Оливер Кромвельдің кезіне дейін сол тәждің ішінде болды. Коронация креслосы және бірнеше басқа заттардан басқа, Кромвель патшаның билігінің басты белгілерін – Таж зергерлік бұйымдарын – бөлшектеп сатты, ал алтынды балқытып монеталар жасады. Англия Республикасы кезінде 4 фунт стерлингке (қазіргі шақта £) бағаланған Қара ханзаданың рубинінің тағдыры белгісіз, бірақ ол 1660 жылы монархия қайта орнатылғанда II Карлдың меншігіне қайта оралды. 1838 жылы Виктория патшайымының коронациясында оған Рунделл мен Бридж жасаған жаңа Императорлық мемлекеттік тәж кигізілді, онда 3093 асыл тас болды, алдыңғы бөлігінде шпинель орналасқан. Патшайымды оның ресми коронация портретінде, Сэр Джордж Хейтер салған суретте, Императорлық мемлекеттік тәжге орнатылған осы асыл таспен кигенін анық көруге болады. Бұл тәж 1937 жылы қазіргі, жеңілдетілген нұсқаға қайта жасалды. Асыл тастың арт жағындағы тақташа тәждің тарихын еске салады.
Henry VIII's inventory of 1521 mentions "a great balas ruby" set in the Tudor Crown, thought to be the Black Prince's Ruby. It remained there until the time of Oliver Cromwell in the 17th century. With the exception of the Coronation Chair and several other items, Cromwell had the principal symbols of the king's power – the Crown Jewels – disassembled and sold, and the gold was melted down and made into coins. What happened to the Black Prince's Ruby, then valued at £4 (equivalent to £ as of ), during the Commonwealth of England is not clear, but it came back into the possession of Charles II when the monarchy was restored in 1660. At the coronation of Queen Victoria in 1838, she was crowned with a new Imperial State Crown made for her by Rundell and Bridge, with 3,093 gems, including the spinel at the front. The Queen can be clearly seen wearing the jewel in the Imperial State Crown in her official coronation portrait by Sir George Hayter. This was remade in 1937 into the current, lighter, crown. A plaquette on the reverse of the gemstone commemorates the crown's history.