Грекиядағы социал-демократиялық партия: PASOK тарихы мен эволюциясы

Кіріспе

Грекияның саяси партиясы

Панеллендік социалистік қозғалыс (Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα, ), көбінесе PASOK аббревиатурасымен белгілі, (/p//ə/'s//ɒ//k/; ΠΑΣΟΚ, ) – Грекиядағы социал-демократиялық саяси партия. 2012 жылға дейін елдің екі маңызды партиясының бірі болды, басты саяси қарсыласы – Жаңа демократия. 2023 жылғы маусымда Грекияда өткен парламенттік сайлауда ол Грекияның "үш үлкен" саяси партиясының бірі ретіндегі позициясын нығайтты. 1967–1974 жылдардағы грек әскери диктатурасының құлауынан кейін PASOK 1974 жылдың 3 қыркүйегінде социалистік партия ретінде құрылды. 1977–2012 жылдар аралығында Грекиядағы ең ірі солшыл партия болған PASOK грек қарыз дағдарысының салдарынан көптеген қолдаушыларын жоғалтты. PASOK экономикалық дағдарыс басталған кезде билікте болды және Еуропалық "троикамен" Грекияға алғашқы көмек пакеті туралы келісімге келді, бұл қатаң үнемдеу шараларын қажет етті. Бұл партияның беделін күрт төмендетті. 2011–2015 жылдар аралығында ол екі коалициялық үкімет құрамына кірді, олар дағдарысқа жауап ретінде қосымша үнемдеу шараларын қабылдады. Осы шаралар мен дағдарысқа байланысты PASOK 2009 жылғы сайлауда 160 орынмен (халық дауысының 43,92%) Грекия парламентіндегі ең ірі партия болса, 2015 жылғы қаңтарда 13 орынмен (халық дауысының 4,68%) ең кішкентай партияға айналды. Бұл құлдырау "Пасокификация" деп аталды. Партияның құлдырауын тоқтату үшін Фофи Геннимата партияның жаңа президенті болып сайланды және "Демократиялық бірігу" (ДИСИ) деп аталатын саяси альянс құрды. 2015 жылғы қыркүйекте өткен сайлауда ДИСИ партиясы төртінші орынды иеленді. 2018 жылы PASOK қайтадан Геннимата басқаратын орталық-солшыл партиялардың жаңа саяси альянсы – "Өзгеріс қозғалысы" (KINAL) құрамына бірікті, 2019 жылғы сайлауда парламенттегі үшінші ірі партия атанды.

Қор

Партияның алғашқы мүшелері грек хунтасының құлдырауы мен 1974 жылғы 3 қыркүйекте демократияның қайта орнатылуының басты ұйымдастырушылары болды. Оның негізін қалаушы – Грекияның либералды көшбасшысы және үш мәрте Грекияның премьер-министрі болған Георгиос Папандреу ағаның ұлы Андреас Папандреу, ал оның құрылтайшыларының бірі – кәсіподақ жетекшісі Георгиос Даскалакис. Партияның құрылтайлық ұраны: "Ұлттық тәуелсіздік, халық егемендігі, әлеуметтік азаттық, демократиялық процесс". Демократия қайта орнатылғаннан кейін Андреас Папандреуге "Орталық Одақ – Жаңа күштер" болып дамыған либералды саяси күштердің басшылығы ұсынылды, бірақ ол тәуекелді қадам ретінде бас тартты, соның салдарынан басшылықты Георгиос Маврос қабылдады. Папандреу, зор күшті сөйлеуші және харизматикалық көшбасшы, әкесінің венизелистік идеологиялық мұрасын қабылдаудан түбірлі бас тартты және өзінің либерал емес, социалист екенін баса көрсетті.

Алғашқы жылдар

1974 жылдың қарашасындағы сайлауда партия 13,5% дауыс алып, 300 орынның ішінде 15 орынға ие болды. Константинос Карамэнлистің оңшыл-орталық «Жаңа демократия» партиясы мен Георгий Мавростың «Жаңа күштер» одағынан (EK ND) кейін үшінші орынға табан тіреді. Алайда, 1977 жылдың қарашасындағы сайлауда ПАСОК EK ND-ді озып, дауыс үлесін екі есеге арттырып, 93 орын жеңіп алды және сол кезде Грекиядағы басты оппозициялық партия атанды.

Үкіметте

1981 жылдың қазан айында өткен жалпыұлттық сайлауда ПАСОК 48,1% дауыспен күшті жеңіске жетіп, 172 орынға ие болды; ол 1924 жылдан бері Грециядағы алғашқы социалистік үкіметті құрды. Папандреу Грекияның НАТО мен Еуропалық экономикалық қауымдастықтан шығуын жақтағанмен, партия мүшелері мен жақтастарының қысымымен екі ұйымға қатысты саясатын өзгертті. Ол ЕЭҚ-тан Грекияға арналған пайдалы жағдайлар мен субсидияларды қамтамасыз етуде өте жақсы келіссөзші екенін көрсетті. Мысалы, 1985 жылы ол Жак Делорға Грекияға көбірек қаржылық көмек беру үшін Испания мен Португалияның ЕЭҚ-ға кіруіне вето қоятынын айтты. 1986 жылы ПАСОК үкіметі Грекия Конституциясын өзгертіп, Президенттен көптеген өкілеттіктерді алып, Премьер-министр мен Атқарушы үкіметке кеңірек билік берді. Діни рәсімдер арқылы бекітілмеген азаматтық некелер діни некелермен тең құқықты деп танылды. Екінші дүниежүзілік соғыста фашистерге қарсы күрес қозғалысы ресми түрде мойындалды, бұрынғы солшыл қарсыласушыларға мемлекеттік зейнетақы тағайындалды, ал Грекия азаматтық соғысының солшыл саяси қашқындарына Грекияға оралуға рұқсат берілді. Ұлттық денсаулық сақтау жүйесі құрылды, соғыстан кейінгі антикоммунистік режимнің репрессивті заңдары жойылды, жалақылар артты, тәуелсіз және көп қырлы сыртқы саясат жүргізілді, әйелдердің құқықтарын күшейту үшін отбасылық құқықта көптеген реформалар жасалды және 1984 жылы Грекияның жандармерия әскери полициясы таратылды. 1985 жылдың маусым айындағы сайлауда ПАСОК дауыс берудің 46% -ын алып, 161 орын жеңіп алды, осылайша екінші мерзімінде парламентте тұрақты көпшілікті қамтамасыз етті. Ол екінші мерзімінің көп бөлігінде, әсіресе 1987 жылдың наурызында Андреас Папандреу Түркиямен Эгей теңізіндегі дағдарысты табысты шешкен кезде танымал болды. Алайда, 1988 жылдың соңына қарай үкіметтің беделі де, Папандреудің денсаулығы да нашарлады. Бұл, баспасөздің қаржылық және сыбайлас жемқорлық туралы хабарларына байланысты болды, онда министрлер және, айтуынша, Андреас Папандреудің өзі де қатысқан, сондай-ақ бірінші мерзімдегі кейнсиандық саясаттан кейін енгізілген фискалдық шектеу шараларына байланысты болды. ПАСОК 1989 жылдың маусым айындағы сайлауда 40% дауыспен жеңіліп, қарсыласы «Жаңа демократия» 44,3% дауыс алды. ПАСОК сайлау алдында сайлау заңын өзгертіп, жетекші партияның көпшілік үкімет құруын қиындатты, сондықтан парламент дағдарысқа ұшырады. Қарашада өткен тағы бір сайлауда да осындай нәтиже орын алды. ПАСОК қатысқан уақытша үкіметтік коалициядан кейін, 1990 жылдың сәуірінде үшінші сайлау «Жаңа демократияны» қайтадан билікке әкелді. «Жаңа демократия» ПАСОК-тан 7% көп дауыс алғанына қарамастан, Грекия Парламентінде маргиналды көпшілікті ғана қамтамасыз ете алды, 300 орынның 152-сін сайлады; ПАСОК 1985 жылғы сайлауда, бұрынғы сайлау жүйесі бойынша, төмен пайыздық дауыспен көп өкілдерді сайлап, жалпы басымдыққа ие болды. 1990 жылы парламенттегі өкілдігі 121 депутатқа дейін азайды. Оппозицияда ПАСОК Андреас Папандреуді «Крит банкі» ісіне қатысқан деп айыптаған кезде басшылық дағдарысқа тап болды. Ол ақыры ақталды және тағдырдың күлкілі бұрылысында 1993 жылдың қазан айындағы сайлауда партияны тағы да күшті жеңіске жеткізді. Папандреу 47% дауыспен қайта сайланды және оның қайта сайлануы көпшілік оның сотталуына қарсы сенім білдіргені деп есептелді. Алайда, 1995 жылдың қарашасында Папандреудің денсаулығы нашарлай бастады және партия басшылық үшін күреске түсті.

In the October 1981 national elections PASOK won a landslide victory with 48.1% of the vote, capturing 172 seats; it forming the first socialist government in Greece since 1924. Although Papandreou had campaigned for withdrawal of Greece from NATO and the European Economic Community, after a strong request by the rest of the party members and its supporters, changed his policies towards both organizations. He proved to be an excellent negotiator when it came to securing benefits and subsidies for Greece from the EEC. For example, in 1985 he openly threatened Jacques Delors to veto the entry of Spain and Portugal in to the ECC to secure more monetary aid for Greece. In 1986, the PASOK government amended the Greek constitution to remove most powers from the President and giving wider authority to the Prime Minister and the Executive Government. Civil marriages, not consecrated by religious ceremony, were recognized as equally valid with religious weddings. The left wing Resistance movement against the Axis in World War II was finally formally recognized, and former leftist resistance fighters were given state pensions, while leftist political refugees of the Greek Civil War were finally given permission to return to Greece. The National Health System was created and various repressive laws of the anti communist postwar establishment were abolished, wages were boosted, an independent and multidimensional foreign policy was pursued, many reforms in family law to strengthen the rights of women were undertaken and the Greek Gendarmerie military police force abolished in 1984. In the June 1985 elections, PASOK received 46% of the vote, winning 161 seats, thus securing a stable parliamentary majority for its second term in power. It continued to be popular for much of its second term, especially in March 1987 when Andreas Papandreou successfully handled a crisis in the Aegean with Turkey. By late 1988 however, both the government's popularity and Papandreou's health had declined. The former, because of the press’ reports of financial and corruption scandals that, implicated Ministers and, allegedly, Andreas Papandreou himself as well as because of fiscal austerity measures imposed after the Keynesian policies of the first term. PASOK lost the June 1989 elections with 40% of the vote while the opposing New Democracy received 44.3%. PASOK had changed the electoral law before the elections, making it harder for the leading party to form a majority government, so the legislature was deadlocked. Another election in November produced a very similar result. After a brief period of a grand coalition government, in which PASOK participated, a third election in April 1990 brought New Democracy back to power. Despite a 7% lead in popular vote over PASOK, New Democracy could only secure a marginal majority in the Hellenic Parliament, electing 152 MPs out of a total of 300; PASOK had secured a larger number of representatives on a lower percentage of votes, as well as having a small overall lead, in the elections of 1985, under the previous electoral system. Its representation in the Parliament shrunk to 121 MPs in 1990. In opposition, PASOK underwent a leadership crisis when Andreas Papandreou was prosecuted over his supposed involvement in the Bank of Crete scandal. He was eventually acquitted and, in a dramatic twist of fate, in the October 1993 elections led the party to another landslide victory. Papandreou returned to office with 47% of the vote and his re election was considered by many a vote of confidence of the public against his prosecution. In November 1995, however, Papandreou's health began to deteriorate and the party was racked with leadership conflicts.

Жаңғырту кезеңі

1996 жылдың қаңтар айында Андреас Папандреу үш айға созылған ауруханада жатқаннан кейін зейнеткерлікке шықты, сол кезде ол Премьер-министр лауазымын сақтап қалды; ол алты айдан соң қайтыс болды. Оның орнын Костас Симитис басты, ол ПАСОК-тың (сондай аталған "модернизаторлар", εκσυγχρονιστές eksynchronistes) жаңарушы, Еуропаға бағытталған қанатының кандидаттары еді, ол Папандреудің сенімді серігі Акис Цочатзопулосқа қарсы өткен ішкі дауыста жеңіске жетті. Сайлаудан кейінгі алғашқы күндері Костас Симитис 20 жылдан астам уақыттан бері грек саясатындағы ең ірі дағдарысқа тап болды – ол Имия дағдарысы еді. Ол Түркияға қатысты тым жұмсақ ұстанымы үшін және әсіресе осы мәселеде американдық тараптың араласуын жария түрде мақтағаны үшін сынға ұшырады. 1996 жылдың жазында өткен ПАСОК конференциясында Андреас Папандреудің қайтысынан кейін Костас Симитис партияның басшысы болып сайланды және халықтың жаңа сенімін алу үшін мерзімінен бұрын сайлау шақырып, жариялады. Имия дағдарысы оның беделін біршама шағылыстырғанмен, елдің экономикалық өркендеуі және оның тиімді басқаруы 1996 жылғы қыркүйектегі жалпы сайлауда 41,5% дауыспен жеңіске жеткізді. Костас Симитис басшылығымен ПАСОК екі маңызды жетістікке қол жеткізді: 1997 жылдың қыркүйегінде Грекия 2004 жылғы жазғы Олимпиада ойындарын қабылдау құқығын жеңіп алды, ал 2001 жылы елдің 1998 жылы сәйкестік критерийлерін орындамаған Еуроаймаққа қосылатыны расталды. Костас Симитис 2000 жылдың сәуірінде тағы бір мерзімге сайланды, ол 43,8% дауыспен және 158 мандатпен жеңіске жетті – бұл шамамен 20 жыл бойы үзбей билікте болған партия үшін үлкен жетістік еді. 2000 жылы 17 қараша тобының (17N) бригадир Саундерстің қанына құныққаннан кейін, әсіресе Афина Олимпиадасы жақын болғандықтан, ол террористердің басты нысаны болды, PASOK-қа Грекияда терроризм мәселесі бар екенін мойындау және террористік топты әділетке тарту үшін барлық мүмкіндікті пайдалану үшін үлкен халықаралық қысым көрсетілді. Батыстың кейбір БАҚ-тары билік органдары террористерді ұстай алмағандықтан, партияны террористермен байланысы бар деп жалған айыптады. Британдық және американдық сарапшылардың жетекшілігімен үкімет күш-жігерін күшейтті және, ақыры, 2002 жылдың 29 маусымынан бастап 17N мүшелері ұсталды және сотқа берілді.

In January 1996 Andreas Papandreou retired after a protracted three month long hospitalization, during which he retained the role of Prime Minister; he died six months later. He was succeeded by Costas Simitis, the candidate of the modernising, pro European wing of PASOK (the so called "modernizers", εκσυγχρονιστές eksynchronistes), who won an internal vote against Akis Tsochatzopoulos, a Papandreou confidant. In the first days following his election, Costas Simitis faced the biggest crisis in Greek politics for over 20 years, with the Imia crisis. He was criticized for his soft stance against Turkey and especially for praising in public the American intervention on the issue. In a PASOK conference held in the summer of 1996, following Andreas Papandreou's death, Costas Simitis was elected leader of the party and called early elections seeking a renewed public vote of confidence. Although the Imia crisis had somewhat tarnished his image, the country's economic prosperity and his matter of fact administration won him the September 1996 general election with a 41.5% of the vote. Under Costas Simitis' leadership, PASOK had two major successes: In September 1997 Greece won the right to stage the 2004 Summer Olympic Games and in 2001 it was confirmed that the country would be included in the Eurozone, for which it had failed to meet the convergence criteria in 1998. Costas Simitis won another term in April 2000, narrowly winning with 43.8% of the vote and 158 seats: a substantial achievement for a Party which had been in power almost continuously for nearly 20 years. In 2000, after the assassination of Brigadier Saunders by the terrorist group 17 November (17N), and especially with the forthcoming Athens Olympics being a major terrorist target, a significant international pressure was exerted on PASOK to recognise that Greece had a terrorist problem and do everything possible to bring the terrorist group to justice. Some among the western media had even falsely accusing the party of colluding with the terrorists, due to the fact that the authorities were unable to arrest the terrorists. Under the guidance of British and U. S. experts, the government intensified its efforts and finally, with a string of events starting at 29 June 2002, the 17N members were captured and put to trial.

Георгий Папандреудің басшылығымен

Дегенмен партия грек төменгі және орта таптары арасындағы дәстүрлі тартымдылығын жоғалтып бара жатқан еді. Партияның келесі сайлаудағы мүмкіндіктерін жақсарту үшін Костас Симитис 2004 жылдың 7 қаңтарында партия басшысы лауазымынан кетіп қалғанын мәлімдеді. Оның орнын Андреас Папандреудің ұлы Георгий Папандреу иеленді. Партия мүшелері Папандреудің, жыл басындағы сауалнамалар бойынша оппозициялық «Жаңа демократия» (ЖД) партиясының 7%-ға басымдық танытқан көрсеткішін өзгерте алады деп үміттенеді. Папандреу ЖД-ның сауалнамалардағы көрсеткішін 3%-ға төмендеткенімен, грек сайлаушыларының көпшілігінің ПАСОК партиясының билікте тым ұзақ болғаны, жалқаулыққа және сыбайлас жемқорлыққа ұшырағаны, сондай-ақ негізгі экономикалық теңдік принциптерінен бас тартып, инклюзивті және прогрессивті саясатты ұстанбағаны туралы пікірін өзгерте алмады. 2004 жылдың 7 наурызында өткен парламент сайлауында ЖД партиясы жеңіске жетті, 40,55% дауыс және 117 орын алып, 11 жылдық биліктен кейін оппозицияға өтті. 2007 жылдың 16 қыркүйегінде Костас Караманлис басқаратын «Жаңа демократия» партиясы парламентте 152 орынмен аз ғана көпшілікпен қайта сайланды. 2007 жылғы парламент сайлауында ЖД партиясының көрсеткіші төмендесе де, ПАСОК партиясы ауыр жеңіліске ұшырады, 38,1% дауыс жинады, бұл соңғы 30 жылдағы ең төменгі көрсеткіш болды және Грекия Парламентіне 102 орын ғана алды. Бұл көңіл көншітпейтін нәтиже жаңа басшыны сайлау немесе қазіргі басшыны бекіту рәсімін бастауға әкелді. Басшылыққа негізгі үміткерлер – қазіргі Георгий Папандреу және партияның ресми емес екінші тұлғасы Эвангелос Венизелос, Салоники қаласының депутаты болды. Сондай-ақ, қыркүйек айында депутат Костас Скандалидис та өзінің кандидатурасын жариялады. Партия ережелеріне сәйкес, басшы сайлауы барлық партия мүшелерінің қатысуымен ашық дауыс беру арқылы өтеді. 2007 жылдың 11 қарашасында өткен басшылық сайлауында Георгий Папандреу партияның достары мен мүшелері тарапынан қайтадан басшы болып сайланды. 2009 жылдың маусым айында ПАСОК партиясы Грекиядағы Еуропалық парламент сайлауында жеңіске жетті. Төрт айдан кейін партия 2009 жылдың қазан айындағы жалпы сайлауда ЖД партиясының 33,48%-ына қарсы 43,92% дауыс жинап, парламентте 160 орынға ие болды (ЖД партиясы 91 орын алды). 2009 жылдан кейін болған бірқатар партиядан шығулар мен қуушылықтардың нәтижесінде 2011 жылдың қарашасына қарай ПАСОК партиясы парламенттің 300 орынының 152-сіне ие болды.

Nevertheless, the party was losing its traditional appeal to the Greek lower and middle classes. To revitalize the party's chances for the next elections, Costas Simitis announced his resignation as the leader of the party on 7 January 2004. He was succeeded by George Papandreou, son of Andreas Papandreou. The party members were expecting that Papandreou could reverse the slide in the opinion polls which saw the opposition New Democracy (ND), under Kostas Karamanlis, 7% ahead at the start of the year. Although Papandreou reduced ND's lead in the polls to 3%, he was unable to reverse the view of the majority of Greek voters that PASOK had been in power too long and had grown lazy, corrupt and had abandoned the inclusive and progressive principles of economic parity on which it was founded. ND had a comfortable win at the 2004 legislative elections held on 7 March 2004, placing the party in opposition after eleven years in office with 40.55% share of the vote and 117 seats. On 16 September 2007, New Democracy headed by Costas Karamanlis won re election with a marginal majority of 152 seats in the Parliament. Despite ND's falling performance in the 2007 legislative election, PASOK suffered a crushing defeat, registering 38.1% of the vote, its lowest percentage in almost 30 years, and 102 seats in the Hellenic Parliament. The dismal result led to activation of the procedure to select a new leadership, or to reaffirm the current one. The main candidates for the leadership were the incumbent George Papandreou and the Party's informal second in command, Evangelos Venizelos. M. P. for Thessaloniki. M. P. Kostas Skandalidis also announced his candidacy in September. According to Party regulation, leaders are elected in a voting process open to all members. During the leadership election of 11 November 2007 George Papandreou was re elected by the friends and members of the party as its leader. In June 2009, the PASOK won the 2009 European Parliament election in Greece. Four months later, the Party enjoyed a resounding victory in the October 2009 general elections with 43.92% of the popular vote to ND's 33.48%, and 160 parliament seats to 91. Due to a number of defections and expulsions after 2009, by November 2011 PASOK held a slim majority of 152 of the parliament's 300 seats.

Төмендеу (2009-2015 жылдар)

2011 жылдың қазан айында грек телеарнасы Skai TV және "Kathimerini" газеті (қаржы дағдарысын шешу үшін қабылданған үнемдеу шараларынан кейін) жүргізген сауалнама көрсетті, сұралғандардың 92%-ы үкіметтен көңілі қалған, ал тек 5%-ы келесі сайлауда PASOK үкіметі елге ең пайдалы болады деп ойлаған. 2012 жылғы 6 мамырдағы сайлаудан кейін Грекия президенті Каролос Папулиас «Жаңа демократия» партиясының лидері Антонис Самарасқа коалициялық үкімет құруды тапсырды. 2012 жылдың 7 мамырында Самарас бұл әрекеттен бас тартты, ал ертеңі күні президент Папулиас «Синасписмос» саяси партиясының президенті және «Радикалды солшылдар коалициясы» (СИРИЗА) парламенттік фракциясының басшысы Алексис Ципрасқа мандат берді. Ципрас та үкімет құра алмағаннан кейін Эвангелос Венизелосқа мандат берілді, бірақ ол да сәттілікке жете алмады. 2012 жылдың маусымында өткен парламенттік сайлауда PASOK партиясының халық қолдауы одан әрі төмендеді, бұл бұрынғы премьер-министр Георгий Папандреудің ХВҚ, Еуропалық комиссия және Еуропалық Орталық банкпен қол қойған беделсіз меморандумның салдары болуы мүмкін. PASOK партиясының жалпы дауыс берудегі үлесі партия құрылғаннан бергі ең нашар көрсеткішті құрады (12,28%). Дегенмен PASOK премьер-министр Самарас басшылығымен «Жаңа демократия» (НД) және Фотис Кувелистің «Демократиялық солшыл» (ДИМАР) партиясымен коалиция құрып, үкімет құруға көмектесуге шешім қабылдады. 2014 жылғы Еуропалық сайлауға қатысу үшін PASOK 2014 жылдың 7 наурызында «Зәйтүн ағашы» сайлау альянсын құрды. 2014 жылдың мамырындағы Еуропалық сайлауда «Зәйтүн ағашы» тізімі ұлттық деңгейде төртінші орынды иеленді, дауыс берудің 8,02%-ын алып, 2 Еуропарламент депутатын сайлады. 2014 жылдың 29 желтоқсанында үкімет президенттік үміткерді сайлай алмағандықтан, премьер-министр Самарас 2015 жылдың 25 қаңтарына белгіленген 2015 жылғы қаңтардағы кезектен тыс парламенттік сайлауды тағайындады.

2015 жылғы парламент сайлауы

2015 жылдың 2 қаңтарында, заң шығарушы сайлауға дайындық кезінде, бұрынғы премьер-министр және ПАСОК партиясының басшысы Йоргос Папандреу Демократиялық социалистер қозғалысы (KIDISO) деп аталатын жаңа партия құрғанын жариялады, бұл қадамды ПАСОК өкілдері дереу айыптады. Грекия Парламентінің ПАСОК мүшелерінің бесеуі жаңа партияға қосылуы күтілуде, олардың ішінде бұрынғы министрлер Филиппос Сахинидис және Димитрис Реппас та бар. 2015 жылғы 25 қаңтарда өткен заң шығарушы сайлауда ПАСОК дауыстардың 4,7%-ын алып, Грекия Парламентінде 13 мандатқа ие болды. 2015 жылдың 30 тамызында, қыркүйектегі кезектен тыс сайлауға дайындық кезінде ПАСОК ДИМАР партиясымен «Демократиялық бірігісу» (ДИСИ) деп аталатын сайлауалды одақ құрғанын мәлімдеді. 2015 жылдың 20 қыркүйегінде өткен заң шығарушы сайлауда «Демократиялық бірігісу» (DISY) дауыстардың 6,3%-ын алып, 17 мандат жеңіп алды.

KINAL аясында (2017-2021)

2017 жылдың 12 қарашасында ашық праймериз жаңа, әлі құрылмаған орталық-солшыл партияның басшысын іріктеу үшін сайлаудың бірінші кезеңі ретінде қолданылды, оған ПАСОК партиясы қосылмақ болған. Бастапқы бес кандидатқа ПАСОК басшысы Фофи Геннимата, «Өзен» партиясының басшысы Ставрос Теодоракис және Афина қаласының қазіргі мэрі Георгос Каминис кірді. Екінші турға 44,5% дауыс жинаған Геннимата мен 25,4% дауыс жинаған ПАСОК Еуропарламентінің депутаты Никос Андрулакис өтті. 19 қарашада өткен екінші тур сайлауында Геннимата 56% дауыспен жеңіске жетті. 2017 жылдың 28 қарашасында жаңа партияның атауы «Өзгеріс қозғалысы» (Κίνημα Αλλαγής) деп жарияланды, ол КИНАЛ (ΚΙΝΑΛ) деп қысқартылды. 2018 жылдың 2 шілдесінде «Өзен» партиясы КИНАЛ-дан шықты. 2019 жылдың 20 қаңтарында DIMAR партиясы да Преспа келісімін қолдау позициясынан KINAL-дан шықты. 2019 жылдың 1 маусымында ПАСОК партиясының бұрынғы басшысы Эвангелос Венизелос КИНАЛ-дан кетіп, Генниматаны қозғалысты «СИРИЗАның құйрығына» айналдырды деп айыптады. КИНАЛ 2019 жылғы Грекия парламенттік сайлауында Демократиялық біріккен партияға қарағанда көбірек орын алды, Грекияның үшінші ірі партиясы немесе коалициясы атанды және Грекия Парламентінде 22 орын сақтап қалды. Сайлаудан кейін КИНАЛ жаңа Мицотакис үкіметіне оппозициялық күш ретінде орналасты. Геннимата 2021 жылдың 25 қазанында Афинадағы Евангелизм ауруханасында онкологиялық аурудан қайтыс болды. Жаңа басшы сайлауы 2021 жылдың желтоқсан айында өтті, негізгі кандидаттар Андреас Ловердос, Никос Андрулакис және Джордж Папандреу болды. Никос Андрулакис 2021 жылдың 12 желтоқсанында КИНАЛ және ПАСОК партияларының басшылығына сайланды.

PASOK партиясының оралуы

2022 жылдың 9 мамырында партия ішінде өткен референдумның нәтижесінде одақ "PASOK – Өзгеріс қозғалысы" (PASOK–KINAL) деп қайта аталды, өз алдына жеке саяси партия болып құрылды және бастапқы партияның түрін өз ішіне сіңірді. Одан кейін көп ұзамай PASOK-тың ескі эмблемасы (жасыл күн) қайта қолданысқа енгізілді. 2023 жылғы мамыр айында өткен сайлауда PASOK–KINAL өзінің дауыс үлесін 3,36%-ға және Грекия Парламентіндегі өкілдігін 22-ден 41 орынға дейін арттыра алды. Бұл өсім, "Сиризаның" сайлаудағы көрсеткіштерінің төмендеуімен байланысты, партия мүшелерінің арасында партияның бұрынғы ең ірі оппозициялық партия мәртебесін қайта иеленетініне деген үміттерді күшейтті.

Халықаралық және еуропалық байланыс

PASOK Социалистік Интернационалдың, Прогрессивті Альянстың және Еуропалық Социалистер Партиясының мүшесі. PASOK Еуропарламентінің депутаттары Еуропалық парламенттегі Прогрессивті социалистер мен демократтардың альянсы (S&D) тобында өкілдік етеді. Пасокизация – Еуропадағы орталық-солшыл партиялардың құлдырауы мен оңға қарай бұрылуын білдіреді.

Грекия Парламенті

Парламентские выборы в Греции Рейтинг Лидер правительства Голоса % ±пп Полученные места +/− 1974 666 413 13,58% Новый 12 3-е Андреас Папандреу 1977 1 300 025 25,34% +11,76 81 2-е 1981 2 726 309 48,07% +22,73 79 1-е 1985 2 916 735 45,82% −2,25 11 1-е Июнь 1989 2 551 518 39,13% −6,69 36 2-е Ноябрь 1989 2 724 334 40,67% +1,54 3 2-е 1990 2 543 042 38,61% −2,06 5 2-е 1993 3 235 017 46,88% +8,27 47 1-е 1996 2 814 779 41,49% −5,39 8 1-е Костас Симитис 2000 3 007 596 43,79% +2,40 3 1-е 2004 3 003 988 40,55% −3,34 41 2-е Георгиос Папандреу 2007 2 727 279 38,10% −2,45 15 2-е 2009 3 012 373 43,92% +5,82 58 1-е Май 2012 833 452 13,18% −30,74 119 3-е Досрочные выборы Эвангелос Венизелос Июнь 2012 756 024 12,28% −0,80 8 3-е Январь 2015 289 469 4,68% −7,60 20 7-е Сентябрь 2015 341 390 (DISY) 6,29% (DISY) +1,13 3 4-е Фофи Геннимата 2019 457 519 (KINAL) 8,10% (KINAL) +1,81 3 3-е Май 2023 676 165 (PASOK–KINAL) 11,46% (PASOK–KINAL) +3,36 21 3-е Досрочные выборы Никос Андрулакис Июнь 2023 617 574 (PASOK–KINAL) 11,84% (PASOK–KINAL) +0,38 9 3-е

Еуропалық Парламент

Еуропалық Парламент сайлауы Дауыстар % ± пп Жеңген орындар +/− Рангы Жетекші 1981 2,278,030 40.1% Жаңа 10 1-орын Андреас Папандреу 1984 2,476,491 41.6% +1.5 0 1-орын 1989 2,352,271 35.9% −5.7 1 2-орын 1994 2,458,619 37.6% +1.7 1 1-орын 1999 2,115,844 32.9% −4.7 1 2-орын Костас Симитис 2004 2,083,327 34.0% +1.1 1 2-орын Джордж Папандреу 2009 1,878,859 36.6% +2.6 0 1-орын 2014 458,403 (Элия) 8.0% (Элия) −28.6 6 4-орын Эвангелос Венизелос 2019 436,726 (КИНАЛ) 7.7% (КИНАЛ) −0.3 0 3-орын Фофи Геннимата