Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хосе Москардо е Итуарте, Толедо Альказарының 1-ші графы, Испанияның Грандеесі (26 қазан 1878 – 12 сәуір 1956) – Испания Азамат соғысы кезінде Толедо провинциясының әскери губернаторы. Ол республикалық үкіметке қарсы күрескен ұлтшыл армия жағында болды және оның ең танымал ісі – Толедо Альказарын республикалық күштерден қорғап ұстау болды. Москардо полковник және провинцияның әскери губернаторы болған кезде, ағылшын майоры Джеффри Макнил Мосс оны "ұзын бойлы, тартымды, әдепті мінезді, сәл қиын, өте ұқыпты адам: жақсы танысқан бірнеше адаммен бірге қуанышты, бірақ көп адамның арасында ұялды. Оның міндетке деген қатаң сезімі болды. Ол діншіл адам еді. Көптеген адамдар бейжай болған елде ол жоғары талаптар қойды" деп сипаттаған. Азамат соғысына дейін Москардо жартылай зейнеткерлікте, орта жастағы әскери қызметкер ретінде өмір сүрді. Қақтығыс басталған кезде ол Толедо цитаделінің коменданты болып тағайындалды, оның құрамында 1028 адам болды, оның ішінде өздерінің командирімен 600 азаматтық гвардия, 150 армия офицері, 35 фалангист, 10 карлист, 25 монархист қауымдастығының мүшесі және 40 шаруа мен жұмысшы кірді. Бұған қоса, 100 қызметке жарамсыз ер адам, 520 әйел және 50 бала бар 670 жауынгер емес адам да болды.
José Moscardó e Ituarte, 1st Count of the Alcázar of Toledo, Grandee of Spain (26 October 1878 – 12 April 1956) was the military Governor of Toledo Province during the Spanish Civil War. He sided with the Nationalist army fighting the Republican government and his most notable action was the defence and holding of the Alcázar of Toledo against Republican forces. When still a Colonel and military governor of the province, Moscardó was described by the English Major Geoffrey McNeill Moss as "a tall, reserved, gentle mannered man, a little awkward, rather punctillious: happy enough with a few people he knew well, but shy in company. He had a strict sense of duty. He was religious. In a nation where most were slack, he was exact." For some time leading up to the Civil War Moscardó had lived in semi retirement, a middle aged soldier. When conflict commenced he assumed the role of Commandant of the citadel in Toledo, with a total garrison of 1,028, which included six hundred Civil Guard under their own commander, 150 army officers, 35 Falangists, 10 Carlists, 25 members of the Monarchist Association, and 40 peasants and workmen. In addition there were 670 non combatants including 100 men too old to serve, 520 women and 50 children.
Испаниядағы азаматтық соғыс
Алказарды қоршау басталды және Москардо генерал Франсиско Франконың ұлтшыл күштері үшін 70 күн бойы, 22 шілдеден 27 қыркүйекке дейін тұғыр тапты. Күн сайын полковник күнделікті радио хабарламасын жіберіп тұрды: Sin novedad en el Alcázar («Альказарда жаңалық жоқ», немесе «Альказарда тыныш», ирониялық астарлы сөз). Оның қарсылығы ұлтшылдарды барлық жерде жігерлендіріп, республикашылдарды ашуландырды, олар Альказарға күшті шабуылдар жасады, бірақ нәтижеге жетпеді. 23 шілдеде республикашылдар Москардоның 24 жастағы ұлын, Луисті тұтқынға алды. Олар Альказарға телефон соғып, Москардо өзі түтіксізді. Республикашыл күштердің саяси офицері оған Альказарды тапсырмаса, Луисті атып тастайтынын мәлімдеді. Москардо ұлымен сөйлесуді сұрады. Содан кейін ол Луиске: «Жаныңды Құдайға сеніп, «Патша Мәсіхке ұзақ өмір!» және «Испанияға ұзақ өмір!» деп айқайлап, патриоттай өліп қал», - деді. «Мен оны істей аламын», - деп жауап берді ұлы. Луисті бірден атып тастады деп есептелсе де, басқа мәліметтер бойынша ол бір айдан кейін «әуе шабуылына жаза ретінде» атылған. Қоршау кезінде 9 қыркүйекте көзі байлаған майор Рохо ақ тумен қираған цитадельге жақындады. Оның міндеті – гарнизонға берілсе өмірлерін сақтап қалуды ұсыну еді. Ұсынысы қабылданбады, бірақ ол кетіп бара жатып Москардодан сыртқа қандай да бір тілектерін жеткізе ала ма деп сұрады. Москардо қоршау кезінде туған балаларды кресттеу үшін дін қызметкерін жіберуді өтінді. Республикашылар келісіп, канон Васкес Камарассаны жіберді. Толедодағы дін қызметкерлерінің барлығы жеті ғана республикашылдардың қырғынынан аман қалды, сондықтан канонның тірі қалуы сәттілікке байланысты болды, өйткені оның солшыл көзқарастары болған. Ол азаматтарды, әсіресе әйелдер мен балаларды ақ тудың астында кетуге шақырды. Бірауыздан жауап: «Жоқ». Альказар ақыры босатылғанда Москардо көмек күштерінің командирі полковникті қарсы алды. Ол ұлын жоғалтқанмен, гарнизонын сақтап қалды. Ол салютке қатаң тұрып: «Жаңалық жоқ» деді. Көтерілісшілер Москардо Альказарда ұстаған кейбір тұтқындарды өлімге жіберді; сондай-ақ Тавера ауруханасындағы 100 жаралы пациенттің тамағын кесіп, 20 жүкті әйелді перзентханадан алып шығып, «қызыл» деп танылғандықтан атып тастады, ал содан кейінгі қуғын-сүргін кезінде көптеген республикалық милицияшылар қаза тапты, оның ішінде көтерілісшілер Маристас колледжінде 80 адамды, архиепископ сарайында және семинарияда 100-ден астам милицияшыны тірідей өртеді. Осыған ұқсас оқиға испан тарихында 1296 жылы Гусман эль Буэно Тарифа бекінісін тапсырудың орнына ұлының өлімін таңдаған кезде болды. Альказарды қорғау Франко Испаниясында ерлік символына айналды. Москардо Альказар босатылғаннан кейін армия генералы болып тағайындалды және Сория дивизиясына қолбасшылық етті. 1938 жылы оған Арагон армиясының корпусының басшылығы тапсырылды, бірақ ол басқа да ерлік оқиғаларға қатыспады. Алайда Франко пропаганданың маңыздылығын білгендіктен, Москардоға әскерлік формасының үстінен ұлы үшін қаралы плащ киюге рұқсат берді. Ол өмірінің соңына дейін солай істеді, сондықтан оны көрген әрбір әскер оның кім екенін білді.
The Siege of the Alcázar commenced and Moscardó held out for General Francisco Franco's Nationalist forces for 70 days from 22 July to 27 September 1936. Day after day, the Colonel sent out his daily radio report: Sin novedad en el Alcázar ("Nothing new at the Alcázar," or "All quiet at the Alcázar", an ironic understatement). His defiance heartened the Nationalists everywhere and maddened the Republicans, who committed vast forces in vain assaults on the Alcázar. On 23 July, Republican forces captured Moscardó's 24 year old son, Luis. They called the Alcázar on the telephone and Moscardó himself picked up the receiver. The political officer of the Republican force informed him that unless he surrendered the Alcázar, Luis would be shot. Moscardó asked to speak to his son. He then told Luis, "Commend your soul to God and die like a patriot, shouting 'Long live Christ the King' and 'Long live Spain.'" "That," answered his son, "I can do." Although it has been viewed that Luis was immediately shot, other accounts provided that he was in fact shot a month later "in reprisal for an air raid". During the siege, a blindfolded Major Rojo approached the badly battered citadel with a white flag on September 9. His mission was to offer the garrison their lives if they would surrender. His proposal was rejected, but on leaving he asked Moscardó if he could convey any requests to the outside. Moscardó asked that a priest might be sent to the garrison to baptise children born during the siege. The Republicans agreed and sent in Canon Vásquez Camarassa. Of the priests in Toledo, only seven who were in hiding escaped massacre by the Republicans, so the Canon was in that respect lucky to be alive, said to be because of his left wing sympathies. He urged the civilians, the women and children in particular to leave under a white flag. The unanimous reply was a refusal. When the Alcázar was finally relieved, Moscardó is said to have greeted the relief force's commanding Colonel. He had lost his son but saved his garrison. He stood stiffly to the salute and said, "No change to report." The rebel forces executed some of the hostages Moscardó kept in the Alcázar; also 100 wounded interns at the Tavera Hospital had their throats slit, 20 pregnant women were taken out of the Maternity and were shot down because they were deemed "red", and a number of additional republican militiamen were killed in the ensuing repression, including those burned alive by the rebels in the College of Maristas, 80 in the Archbishopric Palace and more than 100 militiamen in the seminary Seminario. A similar incident in Spanish history is that concerning Guzmán el Bueno, who chose the death of his son to surrendering the Tarifa fortress in 1296. The defence of the Alcázar became a symbol of heroism in Francoist Spain. Moscardó was promoted to Army General after the relief of the Alcázar, and put in command of the Soria Division. In 1938 he was given command of the Aragon Army Corps, but took part in no further heroic episodes. Franco, however, knew the value of propaganda and authorized Moscardó to wear a special black cloak of mourning for his son over his army uniform. This he did for the rest of his life, so that every soldier who saw him would know who he was.
Франконың Испаниядағы
1944 жылдың соңында Барселонада қолбасшылық еткен Москардо испан коммунистерінің Лейдаға Валь-д'Аран арқылы жасаған шабуылдарына қарсы сәтті қорғаныс ұйымдастырды. 1945 жылдың наурыз айында Франконың Әскери үйінің (жеке әскери штабы) басшысы болып тағайындалды. 1948 жылы ол Толедо Альказарының графы және Испанияның Гранды атағын алды. Оның басты құмарлығы футбол болатын, сондықтан ол 1948 жылғы Лондон Олимпиадасында және 1952 жылғы Хельсинки Олимпиадасында Испания футбол құрамасын жаттықтыруға мүмкіндік алды. 1947 жылы ол Испания ұлттық футбол құрамасының түсін қызылға қайтаруға жауапты болды, себебі 1939 жылы ол республикашылармен байланысты болғандықтан өзгертілген еді.
In late 1944, Moscardó, in command at Barcelona, led the successful defence against incursions by Spanish communists via the Val d'Aran into Lleida. In March 1945 he was named head of Franco's Casa Militar (personal military staff). In 1948, he was created Count of the Alcázar de Toledo and a Grandee of Spain. His singular passion remained football, and, to his pleasure, he coached the Spanish football team at the 1948 London Olympic Games and the 1952 Games in Helsinki. In 1947, he was responsible for returning the Spain National Football Team main colour to red, which had been changed in 1939 due to its association with the Republicans.
Өлім
Ол 1956 жылдың 12 сәуірінде Мадридте 77 жасында қайтыс болды, содан кейін Әскердің Бас капитаны (Капитан-генерал) шеніне көтерілді. 2018 жылдың 17 қыркүйегінде Франсиско Франконың жоспарланған эксгумациясынан кейін Podemos Жайм Миланс дель Бош және Москардоның да эксгумациялануын ұсынды, бірақ Vox бұл ұсынысты қабылдамады.
He died on 12 April 1956 in Madrid at 77 years old, and was then promoted to Capitán General del Ejército. On 17 September 2018, after the planned exhumation of Francisco Franco, it was proposed by Podemos to also exhume Jaime Milans del Bosch and Moscardó, but it was rejected by Vox.