Кіріспе

Хосе Москардо е Итуарте, Толедо Альказарының 1-ші графы, Испанияның Грандеесі (26 қазан 1878 – 12 сәуір 1956) – Испания Азамат соғысы кезінде Толедо провинциясының әскери губернаторы. Ол республикалық үкіметке қарсы күрескен ұлтшыл армия жағында болды және оның ең танымал ісі – Толедо Альказарын республикалық күштерден қорғап ұстау болды. Москардо полковник және провинцияның әскери губернаторы болған кезде, ағылшын майоры Джеффри Макнил Мосс оны "ұзын бойлы, тартымды, әдепті мінезді, сәл қиын, өте ұқыпты адам: жақсы танысқан бірнеше адаммен бірге қуанышты, бірақ көп адамның арасында ұялды. Оның міндетке деген қатаң сезімі болды. Ол діншіл адам еді. Көптеген адамдар бейжай болған елде ол жоғары талаптар қойды" деп сипаттаған. Азамат соғысына дейін Москардо жартылай зейнеткерлікте, орта жастағы әскери қызметкер ретінде өмір сүрді. Қақтығыс басталған кезде ол Толедо цитаделінің коменданты болып тағайындалды, оның құрамында 1028 адам болды, оның ішінде өздерінің командирімен 600 азаматтық гвардия, 150 армия офицері, 35 фалангист, 10 карлист, 25 монархист қауымдастығының мүшесі және 40 шаруа мен жұмысшы кірді. Бұған қоса, 100 қызметке жарамсыз ер адам, 520 әйел және 50 бала бар 670 жауынгер емес адам да болды.

Испаниядағы азаматтық соғыс

Алказарды қоршау басталды және Москардо генерал Франсиско Франконың ұлтшыл күштері үшін 70 күн бойы, 22 шілдеден 27 қыркүйекке дейін тұғыр тапты. Күн сайын полковник күнделікті радио хабарламасын жіберіп тұрды: Sin novedad en el Alcázar («Альказарда жаңалық жоқ», немесе «Альказарда тыныш», ирониялық астарлы сөз). Оның қарсылығы ұлтшылдарды барлық жерде жігерлендіріп, республикашылдарды ашуландырды, олар Альказарға күшті шабуылдар жасады, бірақ нәтижеге жетпеді. 23 шілдеде республикашылдар Москардоның 24 жастағы ұлын, Луисті тұтқынға алды. Олар Альказарға телефон соғып, Москардо өзі түтіксізді. Республикашыл күштердің саяси офицері оған Альказарды тапсырмаса, Луисті атып тастайтынын мәлімдеді. Москардо ұлымен сөйлесуді сұрады. Содан кейін ол Луиске: «Жаныңды Құдайға сеніп, «Патша Мәсіхке ұзақ өмір!» және «Испанияға ұзақ өмір!» деп айқайлап, патриоттай өліп қал», - деді. «Мен оны істей аламын», - деп жауап берді ұлы. Луисті бірден атып тастады деп есептелсе де, басқа мәліметтер бойынша ол бір айдан кейін «әуе шабуылына жаза ретінде» атылған. Қоршау кезінде 9 қыркүйекте көзі байлаған майор Рохо ақ тумен қираған цитадельге жақындады. Оның міндеті – гарнизонға берілсе өмірлерін сақтап қалуды ұсыну еді. Ұсынысы қабылданбады, бірақ ол кетіп бара жатып Москардодан сыртқа қандай да бір тілектерін жеткізе ала ма деп сұрады. Москардо қоршау кезінде туған балаларды кресттеу үшін дін қызметкерін жіберуді өтінді. Республикашылар келісіп, канон Васкес Камарассаны жіберді. Толедодағы дін қызметкерлерінің барлығы жеті ғана республикашылдардың қырғынынан аман қалды, сондықтан канонның тірі қалуы сәттілікке байланысты болды, өйткені оның солшыл көзқарастары болған. Ол азаматтарды, әсіресе әйелдер мен балаларды ақ тудың астында кетуге шақырды. Бірауыздан жауап: «Жоқ». Альказар ақыры босатылғанда Москардо көмек күштерінің командирі полковникті қарсы алды. Ол ұлын жоғалтқанмен, гарнизонын сақтап қалды. Ол салютке қатаң тұрып: «Жаңалық жоқ» деді. Көтерілісшілер Москардо Альказарда ұстаған кейбір тұтқындарды өлімге жіберді; сондай-ақ Тавера ауруханасындағы 100 жаралы пациенттің тамағын кесіп, 20 жүкті әйелді перзентханадан алып шығып, «қызыл» деп танылғандықтан атып тастады, ал содан кейінгі қуғын-сүргін кезінде көптеген республикалық милицияшылар қаза тапты, оның ішінде көтерілісшілер Маристас колледжінде 80 адамды, архиепископ сарайында және семинарияда 100-ден астам милицияшыны тірідей өртеді. Осыған ұқсас оқиға испан тарихында 1296 жылы Гусман эль Буэно Тарифа бекінісін тапсырудың орнына ұлының өлімін таңдаған кезде болды. Альказарды қорғау Франко Испаниясында ерлік символына айналды. Москардо Альказар босатылғаннан кейін армия генералы болып тағайындалды және Сория дивизиясына қолбасшылық етті. 1938 жылы оған Арагон армиясының корпусының басшылығы тапсырылды, бірақ ол басқа да ерлік оқиғаларға қатыспады. Алайда Франко пропаганданың маңыздылығын білгендіктен, Москардоға әскерлік формасының үстінен ұлы үшін қаралы плащ киюге рұқсат берді. Ол өмірінің соңына дейін солай істеді, сондықтан оны көрген әрбір әскер оның кім екенін білді.

Франконың Испаниядағы

1944 жылдың соңында Барселонада қолбасшылық еткен Москардо испан коммунистерінің Лейдаға Валь-д'Аран арқылы жасаған шабуылдарына қарсы сәтті қорғаныс ұйымдастырды. 1945 жылдың наурыз айында Франконың Әскери үйінің (жеке әскери штабы) басшысы болып тағайындалды. 1948 жылы ол Толедо Альказарының графы және Испанияның Гранды атағын алды. Оның басты құмарлығы футбол болатын, сондықтан ол 1948 жылғы Лондон Олимпиадасында және 1952 жылғы Хельсинки Олимпиадасында Испания футбол құрамасын жаттықтыруға мүмкіндік алды. 1947 жылы ол Испания ұлттық футбол құрамасының түсін қызылға қайтаруға жауапты болды, себебі 1939 жылы ол республикашылармен байланысты болғандықтан өзгертілген еді.

Өлім

Ол 1956 жылдың 12 сәуірінде Мадридте 77 жасында қайтыс болды, содан кейін Әскердің Бас капитаны (Капитан-генерал) шеніне көтерілді. 2018 жылдың 17 қыркүйегінде Франсиско Франконың жоспарланған эксгумациясынан кейін Podemos Жайм Миланс дель Бош және Москардоның да эксгумациялануын ұсынды, бірақ Vox бұл ұсынысты қабылдамады.