Кіріспе

18 ғасырдағы британдық заңгер және тори саясаткері Эдвард Тёрлоу, 1-ші барон Тёрлоу, ПК (9 желтоқсан 1731 – 12 қыркүйек 1806) – британдық заңгер және тори саясаткері, ол 1765 жылдан 1778 жылға дейін Халық палатасында отырды, содан кейін барон Тёрлоу титулы берілді. Ол он төрт жыл бойы Ұлыбританияның Лорд-канцлері қызметін атқарды және төрт премьер-министрдің кезінде қызмет етті.

Ерте өмір

Норфолк штатының Бракон-Эш қаласында туған Тёрлоу, пастор Томас Тёрлоудың үлкен ұлы еді. Томас Тёрлоу, Дарем епискобы, оның інісі болды. Ол Кентерберидегі Король мектебінде және Кембридждегі Каюс колледжінде оқыды. Дегенмен, 1751 жылы университет басшылығымен келіспеушілікке түскеннен кейін дипломсыз Кембриджді тастауға мәжбүр болды. Ол біраз уақыт Линкольн қонақүйіндегі заңгердің шәкірті болды, бірақ 1754 жылы Inner Temple адвокаты атанды. Бастапқыда жайлы бастағанмен, Тёрлоу ақырында табысты заңгерлік тәжірибе құрды. 1761 жылы корольдің кеңесшісі болып тағайындалды және 1762 жылы Inner Temple төрешісі болып сайланды.

Саяси мансап

Содан кейін Терлоу саясатқа бет бұрды және 1768 жылы ол Тори партиясынан Тамворт округінен Парламент мүшесі болып сайланды. Екі жыл өткен соң, қаңтарда Джон Уилкстің қуғынға ұшырауына қарсы қорғағандығының құрметі ретінде ол Лорд Норттың үкіметінде солиситор-генерал болып тағайындалды. Ол бұл лауазымды бір жылға жетпей иеленді, көбінесе қылмысты жала жабу және баспасөз бостандығын шектеу істерімен айналысты, содан кейін 1771 жылдың қаңтарында Бас прокурор болып тағайындалды. Ол осы лауазымда жеті жыл қызмет етті, осы кезеңде американдық отарлардың тәуелсіздікке ұмтылысына қарсы күрескен белсенді қарсыласы ретінде танылды. Ол "Юниус хаттарының" баспашысы Вудфолл ісіндегі жеңілісімен әйгілі, онда Лорд Мэнсфилд сот процесін тоқтату туралы шешім қабылдады. 1778 жылы Терлоу Тайлық кеңесіне қабылданды, Суфолк графтығындағы Эшфилдтен Барон Терлоу титулын алды және Лорд Норт оны Лорд Канцлер етіп тағайындады, ол 1778 жылдың 14 шілдесінде қызметке кірді. Бұл лауазымда ол Эдмунд Берк пен Джон Даннинг ұсынған экономикалық және конституциялық реформаларға қарсы шықты. Лорд Норттың Тори үкіметі он екі жыл билікте болғаннан кейін 1782 жылдың наурыз айында құлады. Лорд Рокингем басқаратын вигтер билікке келді, бірақ Терлоу Лорд Канцлер лауазымында қалуға тырысты. Рокингем 1782 жылдың шілдесінде қайтыс болды, бірақ Терлоу Лорд Шелберн премьер-министр болған кезде де Лорд Канцлер болып қалды. Соңғы үкімет 1783 жылдың сәуір айында Чарльз Джеймс Фокс пен Лорд Норт құрған коалициялық үкімет құрылған кезде құлады (Портленд герцогы номиналды премьер-министр ретінде). Терлоу Лорд Канцлер лауазымын қайта иеленуге шақырылмады, оның орнына Ұлы мөр комиссияға берілді. Ол оппозицияға өтті және 1783 жылдың желтоқсан айында коалицияның құлауына септігін тигізді. Уильям Питт кіші премьер-министр болды және Терлоуді Лорд Канцлер лауазымына қайта тағайындады. Питт пен Терлоу арасындағы қарым-қатынас әрқашан күмәнді болды, және Терлоу қызметте қалу үшін көбінесе король Джордж III-тің достығына сүйенді. Ол 1745 жылғы якобит көтерілісі кезінде тәркіленген мүліктерді мұрагерлеріне қайтару туралы заң жобасына қарсы болды. Корольге ұнау үшін ол Уоррен Хейстингсті тұрақты түрде және ынталы түрде қолдады және үкімет ауысқан жағдайда оның билігін сақтау үшін вигтермен келіссөздер жүргізді. 1792 жылы ол Питттің ұлттық қарызды өтеу үшін қор құру туралы заң жобасына шабуыл жасағанда, соңында қызметтен босатылды.

Жеке өмір

Терлоудың бірнеше заңды емес балалары болған. Оның екі қызы, Мария мен Катарина, 1783 жылы Джордж Ромнидің суретшілік шеберханасында портреттері салынған. 1816 жылы қайтыс болған Мария 1801 жылы Милнкрайгтен полковник сэр Дэвид Куньгхемге, 5-ші баронетке тұрмысқа шығып, бірнеше бала сүйді. 1826 жылы қайтыс болған Катарина 1815 жылы 17-ші лорд Солтон Александр Фрейзерге үйленді.

Кейінгі өмірі

Өтемақы ретінде Тёрлоуға Саффолк графтығындағы Тёрлоу барондығы ретінде екінші жұртық берілді, қалдығы оның үш жүрегі тоғай інісі мен олардың ер адам мұрагерлеріне берілді. Ол енді ешқашан лауазымға тағайындалмайды және жеке өмірге шықты. Алайда, 1797 жылы ол Питт пен Фокс екеуін де қатыстырмайтын, ал Мойра графы премьер-министр, ал өзі лорд-канцлер болатын үкімет құруға тырысты. Уэльс принцінің жасырын қолдауына қарамастан, бұл жоба сәтсіз аяқталды. Оның Лордтар палатасындағы соңғы тіркелген қатысуы 1802 жылы болды. Томас Криви Тёрлоуды өмірінің соңында былай сипаттады: Тёрлоу әрқашан ескі үлгідегі, үлкен манжеттері мен массивті түймелері бар толық костюм киеді, үлкен парикті, ұзын кружевосы және т.б.; қара қабаулары мен көргендердің арасында ең үлкені болды, ал оның дауысы, әуеннен мүлдем айырылмаған, бір түрлі домалап, шулы дауыс еді. Ол көп оқыды, әсіресе классикалық әдебиеттерді, және өте ерекше, сондай-ақ өте батыл әңгімелесуші болды. Лорд Тёрлоу ешқашан үйленбеді, бірақ үш заңды емес қызын қалдырды. Ол 1806 жылдың 12 қыркүйегінде Брайтон қаласында 76 жасында қайтыс болды және Храм шіркеуіне жерленді. 1778 жылғы барондық атағы оның қайтысымен жойылды, ал 1792 жылғы барондық атаққа оның жүрегі тоғай інісі Эдвард мұрагер болды, ол алғашқы баронның інісі, Құрметті Томас Тёрлоудың, Дарем епископының үлкен ұлы еді.

Танымал мәдениетте

Терлоу Алан Беннеттің «Джордж III-нің ақымақтығы» пьесасында және одан кейін Джон Вуд ойнаған фильмде кейіпкер ретінде бейнеленеді. Джон Пойндердің 1844 жылғы «Әдеби үзінділері» еңбегінде Терлоуға былай деген кең таралған мәлімдеме жатқызылады: Корпорациялардың жазаланатын денелері де, кінәланатын жандары да болмайды; демек, олар өздері қалағанын істейді.