Кіріспе
Американдық этнограф және жазушы Роберт Стюарт Кулин (13 шілде 1858 – 8 сәуір 1929) – ойындар, өнер және киімге қызығушылық танытқан американдық этнограф және жазушы. Кулин этнографияның дамуына зор үлес қосты, алғашқыда Филадельфиядағы азиялық американдық жұмысшыларды зерттеуге күш салды. Оның алғашқы жарияланған еңбектері – 1887 жылы жарық көрген «Америкадағы қытайлардың медициналық тәжірибесі» және «Америкадағы Қытай: АҚШ-тың шығыс қалаларындағы қытайлардың әлеуметтік өміріне арналған зерттеу». Ол ойындардағы ұқсастықтың әлемдегі мәдениеттердің ұқсастығын және байланысын көрсететініне сенді.
Robert Stewart Culin (July 13, 1858 – April 8, 1929) was an American ethnographer and author interested in games, art and dress. Culin played a major role in the development of ethnography, first concentrating his efforts on studying the Asian Americans workers in Philadelphia. His first published works were "The Practice of Medicine by the Chinese in America" and "China in America: A study in the social life of the Chinese in the eastern cities of the United States", both dated 1887. He believed that similarity in gaming demonstrated similarity and contact among cultures across the world.
Ерте өмір
Филадельфияда Мина Барретт Дэниел Кулин мен Джон Кулиннің ұлы Роберт Стюарт Кулин дүниеге келді және Назарет залында білім алды. Кулиннің жинақтау әдістемесі, көп жағдайда, "музей дәуірі" (1875–1925) деп аталатын антропологиялық жинақтаудың өркендеген кезеңінің көзқарастары мен болжамдарын көрсетеді. Оның басты мақсаты – "заттардың тілін" түсіну болды, бұл инновациялық көрмелерге және бірнеше әріптестерімен, әсіресе сән және дизайн салаларында ынтымақтастыққа әкелді. Ол өте ұқыпты жазба жүргізуші болды және мұражайларда ғана кездесетін толыққанды құжаттамалық тәжірибелері сала стандартын орнатты. Кулин жинаған заттардың мағынасын және олардың шығу тегін құжаттауға тырысты. Кулин мансабын Филадельфиядағы қытай американдықтарының өмірі мен мәдениетін зерттеуден бастады. 1890 жылдары Пенсильвания университетінде жұмыс істеген кезде ол назарын Американың жергілікті халықтарының мәдениетіне бұрды. 1903 жылы университеттен кеткеннен кейін Кулин Бруклин мұражайының жаңадан құрылған Этнология бөлімінің кураторы болып тағайындалды. 1890 жылы құрылған Бруклиндегі өнер және ғылым институтының басшылығымен мұражай жаңа дәуірге қадам басып, "үлкен этнологиялық коллекцияларды жинады, ежелгі заттарды алу үшін экспедицияларды жіберді, бірінші кезекте бүкіл Америкаға, содан кейін бүкіл әлемге" аттанды. Кулин дереу Оңтүстік-Батыс, Калифорния және Солтүстік-Батыс жағалауынан бірнеше сапар жасады. 1911 жылға қарай ол тоғыз мыңнан астам Американың жергілікті халықтарына тиесілі заттарды жинады және оларға қатысты керемет құжаттама жасады немесе жинады. Американың жергілікті халықтарын бейнелеу үшін барлық қажетті нәрсені жинағанын сеніп, ол Азия және, ақырында, Шығыс Еуропа мәдениеттеріне қызығушылық танытты. Кулин мұражай үшін заттарды табумен және сатып алумен ғана емес, сонымен қатар оларды жасаған адам, сатушының әлеуметтік жағдайы, сатып алу жағдайлары, заттың шығу тегі, қолданылуы және аймақтың мәдени өмірі туралы мәліметтерді құжаттаумен де айналысты. Осылайша, коллекцияда Кулиннің көзімен көрінген заттардың мәдени және тарихи контексі туралы ақпарат бар. Әріптестері сияқты, Кулин жинаған және жинамауға шешім қабылдаған (екеуі де мұнда құжатталған) нәрселер музейлердегі мәдени бейнелеу тарихындағы маңызды параметрлер болып табылады. Оның пікірлері мен көзқарастары коллекцияда айқын көрінеді. Кулин кең көлемді зерттеу жинағын құрды, оған хаттар, қолжазбалар (өзінің және басқалардың), есептер, жарияланымдар және мақалалар кірді. Жазбаларға толыққанды визуалды жазбалар ретінде фотосуреттер, эскиздер, акварель суреттері, майлы бояулар, пошта карточкалары және басқа да иллюстрациялық материалдар қосалды. Кулин мұрағат жинағындағы ақпараттың тереңдігі мен ауқымы оны мәдени антропология, өнер және мәдени тарих, киім және тоқыма дизайны, этнология, фольклор, лингвистика, музейтану және халықаралық деңгейде фотосуретті зерттеу үшін маңызды ресурс етеді. Жинақта этнологияның дамуы, мұражайлардың нысандар мен мәдениеттерді ұсыну және түсіндірудегі рөлі, сондай-ақ жергілікті қоғамдардағы ірі жүйелі жинаудың әлеуметтік және экономикалық салдары туралы құнды ақпарат бар. Кулиннің Американың жергілікті халықтарының мәдениетіне деген зор қызығушылығын көрсететін мұрағат оның жинаған деректері мен оған көмек көрсеткен жергілікті және жергілікті емес адамдар туралы жан-жақты мәліметтер береді. Оның көптеген әріптестерімен, мысалы, Американың табиғи тарих мұражайынан Франц Боаспен, Филд мұражайындағы Джордж Амос Дорсимен және Америка этнология бюросының Фрэнк Гамильтон Кушингпен ақыл-ойымен алмасуы оның кең көлемді хат-хабар файлдарында айқын көрінеді. Кушингтегі мәтіндік және бейнелік материалдар Кулин мұрағатының маңызды бөлігін құрайды. 1879–1884 жылдар аралығында Зуни халқымен бірге өмір сүрген Кушинг Кулиннің Оңтүстік-Батыстағы негізгі жинақтаушы бағыты ретінде Зуниді таңдауына үлкен әсер етті. Олардың жақын достығынан кейін Кулин Кушингтің мүлкінен эскиздер, фотосуреттер және жазбалардың үлкен жинағын алды; Кулин мен Кушинг арасындағы хат алмасу олардың ынтымақтастығының егжей-тегжейлі суретін береді. Кулин музейдік инсталляцияны өз алдына өнер түрі ретінде таныған және этнологиялық коллекцияларды жай ғана үлгілер ретінде емес, өнер нысандары ретінде көрсеткен алғашқы кураторлардың бірі болды. Ол музей кураторлары мен қазіргі заманғы костюм және тоқыма дизайнерлері арасындағы өзара алмасуда революциялық қызығушылық танытты. Women's Wear Daily редакторы М. Д. С. Кроуфордпен жақын кәсіби қарым-қатынас арқылы ол мұражай коллекцияларын дизайн қауымдастығының назарына жеткізді. Кулин мұражайда дизайнерлер коллекцияны қарауы үшін зерттеу бөлмесін құрды және елдің айналасындағы универмагтар үшін кезеңдік көрмелер ұйымдастырды. Кроуфордтың хаттары мен жазбалары американдық дизайн мектебінің эволюциясының маңызды көрінісі болып табылады. Кулиннің суретшілермен достығы коллекцияда да көрінеді, оған Томас Икинс пен дизайнер Рут Ривзтен келген хаттар кіреді.
Бруклин мұражайындағы Кулин мұрағаты
1903 жылы Кулин Пенсильвания университетінен кетіп, Нью-Йорктегі Бруклин мұражайының Өнер және ғылым институтында этнология кураторы болды. Ол Оңтүстік-Батыстағы және Калифорниядағы жергілікті американдықтарды зерттеу үшін экспедициялар сериясын бастады. Кулин өмірі бойында көптеген артефактілер жинады. Ол затты жасаған адам, оның қолданылуы, сатушының әлеуметтік жағдайы, сатып алу жағдайлары және заттың тегін ерекше назармен сипаттады. Сондай-ақ, ол Франц Боас және Джордж Амос Дорсимен хат алмасты. 1907 жылы Кулин 14 жылдық теориялары мен идеяларын «Солтүстік Америка үндістерінің ойындары» атты маңызды еңбекте біріктірді, жұмысты ұйымдастыру үшін дағдыға негіделген және кездейсоқ ойындар санаттарын пайдаланды. 1907 жылдан кейін Кулин костюм, сән және жиһаз сияқты декоративтік өнерге қызығушылық таныта бастады. Women's Wear Daily журналымен жұмыс істеп, ол заманауи сәнді көрсетті, музей бөлмелерін өзгертіп, маталарды көрсету және дизайнды зерттеу үшін жылжымалы көрмелер ұйымдастырды. Бруклин мұражайының кураторы ретінде Кулин әлемнің маңызды мәдениеттеріне арналған көрмелер ашуға үлкен үлес қосты. Африка, Қытай, Жапония және Еуропаға жинақтау экспедицияларын жүргізіп жүргенде, Кулин 1917 жылы Элис Мамфорд Робертсқа үйленді. 1920 жылдары Кулин Еуропаға бірнеше жинақтау экспедицияларын жасады және Азия ойындары, Африка ойындары және Еуропа киімдері туралы жариялады. Антропология, этнография және сән индустриясы салаларында белгілі Кулин 1929 жылы Нью-Йорк штатының Лонг-Айленд аймағындағы Амитивильде қайтыс болды.
Өмірбаяндары
Броннер Саймон Дж. (1985). "Стьюарт Кулин, мұражай сиқыршысы". *Пенсильвания мұрасы* 11, № 3 (жаз), 4–11.
Броннер Саймон Дж. (1989). *Нысан сабақтары: Этнологиялық мұражайлар мен коллекциялардың жұмысы*. *Тұтынушы көзқарастар: Америкадағы тауарлардың жинақталуы мен көрсетілуі, 1880–1920*. Саймон Дж. Броннер редакторымен, 217–254 беттер. Нью-Йорк: W. W. Norton.
Лоуренс Дидре Э. (1989 жылғы шілде). Кулин: Көрген әлемінің коллекционері және құжаттаушысы.
Постер Эми Г. (2014). "Стьюарт Кулин: Америкадағы қытай халық мәдениеті және музейдің тартымдылығы". *Collectors, Collections & Collecting the Arts of China: Histories & Challenges* еңбегінде, Jason Steuber және Lai Guolong редакторымен, 99–118 беттер. Гейнсвилл: Флорида университетінің баспасы.
Bronner Simon J. (1989). Object Lessons: The Work of Ethnological Museums and Collections, in Consuming Visions: Accumulation and Display of Goods in America, 1880 1920, ed. Simon J. Bronner, 217–254. New York: W. W. Norton. Lawrence, Deirdre E. (1989 July). Culin: Collector and Documentor of the World he saw
Poster, Amy G. (2014). "Stewart Culin: Chinese vernacular culture in America and the enchantment of the Museum", in Steuber, Jason, and Lai Guolong, ed., Collectors, Collections & Collecting the Arts of China: Histories & Challenges. Gainesville. University Press of Florida, pp. 99–118.