Кіріспе

XVIII ғасырдағы шотландтық әскер және дипломат (1673–1747)

Филд-маршал Джон Далримпл, 2-ші Стайр графы (20 шілде 1673 – 9 мамыр 1747) – шотландтық әскер және дипломат. Ол Тоғыз жылдық соғыста және Испания мұрагерлік соғысында қызмет етті. Париждегі британдық елші қызметін атқарғаннан кейін, Австрия мұрагерлік соғысы кезінде Деттинген шайқасында әскери қолбасшы болды.

Ерте әскери мансап

Джон Далримплдің, 2-ші виконт Стайрдың (кейін 1-ші граф Стайр) және Элизабет Далримплдің (туған тегі Дундас) ұлы болып дүниеге келген Далримпл 1682 жылғы сәуірде ату кезінде болған оқиғада ағасын қаза қылды. Осыдан кейін өмірінің көп бөлігін Нидерландыда өткізіп, Лейден университетінде білім алды. Тоғыз жылдық соғысқа Ангус графының полкіне ерікті болып қатысты және 1692 жылғы тамызда Стенкерк шайқасында шайқасты. Стенкеркте полкі қатарлары артиллерия оғынан бұзылғанда, ол оларды бірнеше рет қайта жинады. 1695 жылы әкесі Стайр виконттығына ие болғанда, ол Стайрдің титулын иеленді. 1702 жылғы 12 мамырда 3-ші аяқ гвардия полкінің подполковнигі болып тағайындалды және 1702 жылғы тамызда Пир шайқасында, ал 1702 жылғы қыркүйекте Венло шайқасында Испания мұрагерлік соғысы кезінде Джон Черчилльмен бірге шайқасты. 1714 жылғы 9 сәуірде Қара драгундар полкінің полковнигі болды.

Дипломатиялық қызмет

1714 жылы тамызда король Георг I таққа отырғанда, Далримпл Версальдегі Франция сарайына елші болып жіберілді. Сен-Симон герцогінің айтуынша, Стайр тез арада Филипп II, Орлеан герцогымен достық қарым-қатынас орнатты, ол жас король Людовик XV-нің регенті болды, бұл Үшжақты одаққа жол ашты. Парижде болған кезінде Стайрдің тыңшылары якобиттердің түрлі "интригаларын" тиімді түрде жоққа шығарды. Алайда, регент тағайындаған, корольдің қаржысын басқаруға бекітілген шотландтық қаржыгер Джон Лоуға деген шектен тыс қарсылығы оған британдық үкімет министрлерінің сенімін құлатты. 1715 жылдан 1720 жылға дейін Стайр Версальде елші болып қызмет етті, онда ол ландшафттық дизайндарға қатты әсерленді. Стайр 1720 жылы маусымда Франциядағы елші лауазымынан кетті. Шотландияға оралғаннан кейін Стайр Ньюлистон үйі мен Кеннеди қамалындағы иеліктерінде Версаль үлгісінде кең ауқымда абаттандыру жұмыстарын жүргізді. 1729 жылы ол Шотландияның вице-адмиралы болды, бірақ 1733 жылғы 5 мамырда, негізінен премьер-министр Роберт Уолпол ұсынған 1733 жылғы акциздік заңға қарсылығы себепті, лауазымын жоғалтты. Сонымен қатар, 1730 жылдары Кеннеди қамалының бақтарын жоспарлауға да уақыт тапты.

Австрия мұрагерлік соғысы

1742 жылдың 20 наурызында Уолпол биліктен кеткеннен кейін Далримпл фельдмаршал болып тағайындалды. 1742 жылдың 17 сәуірінде ол Менорканың губернаторы болып тағайындалды және 1742 жылдың 20 сәуірінде Мария Терезияның Австрия тағына мұрагерлігін қорғау үшін Прагматикалық санкцияны қолдау мақсатында Ганновер және Австрия күштерімен бірге әрекет етуге жіберілген «Прагматикалық армияға» қолбасшылық етті. Ол 1743 жылдың 28 ақпанында Оңтүстік Британиядағы әскерлердің бас қолбасшысы болып тағайындалды және 1743 жылдың 30 сәуірінде қайтадан Қара драгундар полковнигі болды. 1743 жылдың маусымында Деттинген шайқасында одақтастарды жеңіске жеткізді. 1743 жылдың қыркүйегінде жасының ұлғайғандығына байланысты Фландриядағы армия басшылығынан өз өтініші бойынша зейнетке шықты және 1745 жылы генерал Джордж Уэйдке орын беру үшін әскерлердің бас қолбасшысы лауазымынан зейнетке шықты. 1745 жылдың 4 маусымында ол Grey Dragoons полковнигі, ал 1746 жылдың 14 маусымында теңіз күштерінің генералы болды. Оның сүйікті тұрағы Линлитовширдегі Кирклистонның жанындағы Ньюлистон болды, онда ол француз стиліндегі бақтар салды. Ол 1747 жылдың 9 мамырында Эдинбургтегі Куинсберри үйінде қайтыс болды және Кирклистондағы отбасылық мазарға жерленді. Стайр графтығын немере інісі Джон Далримплге беруді қалады, бірақ 1748 жылдың 4 мамырында Лордтар палатасы мұрагерді тағайындау құқығының жойылғанын шешті, ал графтық заңды мұрагер Джеймс Далримплге, 3-ші граф Стайрге өтті.