Кіріспе

Каминистикия өзені – Онтариодағы Тундер-Бэй қаласындағы Батыс Супериор көліне құятын өзен. Каминистикия (Gaa ministigweyaa) – бұл оджибве тілінде "аралға құятын өзен" деген мағынаны білдіретін сөз. Өзеннің дельтасы үш тармаққа бөлінеді, олар Солтүстік Американың ерте карталарында француз тілінде "les trois rivières" (үш өзен) деп белгіленген: ең оңтүстік тармағы – Миссия өзені, ортаңғы тармағы – Маккелар өзені, ал ең солтүстік тармағы – Каминистикия. Жергілікті тұрғындар өзенді көбінесе "Кам" деп атайды. Каминистикия өзені жүйесіндегі су ағыны Дог көлінің 1-ші және 2-ші бөгеттерінде, сондай-ақ Гринвотер, Кашабови және Шебандуан бөгеттерінде реттеледі. Онтарио энергетикалық компаниясы (OPG) – Онтарио үкіметіне толыққанды тиесілі компания – Какабека шарлауығындағы (25 МВт) және Сильвер шарлауығындағы (48 МВт) екі электр стансасын басқарады. Бұл өзен, Пьюгон өзені сияқты, Канаданың батысына қарай су жолының маңызды бөлігі болған. Француз үкімдігі кезінде Каминистикия дельтасында екі тері сауда бекеті құрылды: біріншісін 1684/85-1696 жылдары Даниэль Грейсолон, Сиер дю Лхут, екіншісін 1717 жылы Захари Робутель де ла Нуе салған. Бүгінде екеуі де "Форт Каминистикия" деп аталады, себебі француз үкімдігі кезінде қолданылған көптеген әртүрлі жазылымдар болған (мысалы, Каманистигуиан, Каманистигоян, Каминистигоян және т.б.). Кейіннен, 1803 жылы Солтүстік-Батыс компаниясы өзен сағасында Форт-Уильям сауда бекетін, ал өзеннің жоғары ағысында Хадсон шығанағы компаниясы Point de Meuron жерінде тағы бір бекет салған. Екі бәсекелес британдық бекет 1821 жылы біріктірілді. Өзен 1681 жылдан бері көптеген түрліше жазылған, бірақ ақырында "Каминистикия" деп бекітілді, дегенмен бір кезде "Каминистиквиа" да ресми жазылым ретінде қолданылған. 1855 жылы АҚШ-тағы Саулт-Сте-Мариде (Мичиган штаты) канал мен шлюздер ашылғаннан кейін өзен кеме қатынасына қолайлырақ болды. Басты аузында шөгінділерден құм бар болғандықтан, 1873 жылы ірі кемелердің өзенге тереңірек енуі үшін арнаны қазу қажет болды. 1883 жылдан кейін төменгі Каминистикия өзенінің өңделуіне және индустриялануына Канадалық Тынық мұхиты темір жолы (CPR) ықпал етті. Олар теміржол, көмір сарайлары, астық элеваторлары, кеме доктері және пилорамалар салды. 1913 жылы CPR екі қабатты Джекнайф басқұлақты көпірді салды, ол пойыздар мен көліктердің материктен Миссия аралына өтуіне мүмкіндік берді. Түндер-Бэй электр станциясы өзеннің дельтасындағы Миссия аралында орналасқан. 20-ғасырдың басында федералдық Қоғамдық жұмыстар департаменті өзеннің дельтасындағы үш тармақты кеңінен қазып, кеңейтті, кеме қатынасын жеңілдету үшін. Өзенді көптеген белгілі канадалық суретшілер бейнелеген, мысалы Уильям Армстронг (1822–1914), Франсис Энн Хопкинс (1877 жылғы Какабека шарлауығындағы Қызыл өзен экспедициясы) және Люциус Ричард О'Брайен (1882 жылғы Какабека шарлауығы).

Саяхат жолы

Гранд-Портаж жолы жақсы болғандықтан, Каминистикия жолы көп ұзамай ұмытылды. Мәселесі – ол АҚШ жағында орналасқандығы еді. 1784 жылы Солтүстік-Батыс компаниясы Эдвард Умфревиллді британдық жағында жол табуға жіберді. Бірақ ол табысқа жете алмады. 1798 жылдың жазында Александр Маккензидің туысы Родерик Маккензи Ланд Портадж биіктігінде үндістер тобымен кездесті, олар оған Каминистикия жолын көрсетті. Жаңа маршрут 1799 жылы Саймон МакТавиштің бекітуін алды. Бұл бөлім Форт-Уильямнан батысқа қарай 217 км (135 миль) қашықтықтағы Lac La Croix шоғырында Гранд-Портаж жолымен кездесетін саяхат маршрутын қамтиды. Басқа маршрут үшін Grand Portage бетіне қараңыз. Виннипег көліне дейінгі толық маршрут үшін Виннипег өзеніне және барлық маршруттар үшін Канада каноэ маршруттарына қараңыз. Каминистикия және Гранд-Портаж – канадалық тері саудагерлерінің Ұлы көлдерден Батыс Канадаға сапар шегу үшін пайдаланған екі негізгі маршруты еді. Каминистикия маршрутын алғаш рет 1688 жылы Жак де Нойон қолданды. 1731 жыл шамасында Ла-Верендрье Гранд-Портажды пайдаланды, ол артықшылықты маршрутқа айналды. Батыс саудагерлері үшін Монреальге бір маусымда барып-қайту қиын болғандықтан, олар Гранд-Портаджға баратын және Монреальден келген қайықтармен тауар алмасатын. 1803 жылы Гранд-Портаж АҚШ шекарасының жағында екені анықталды, содан кейін маршрут Форт-Уильямға солтүстік-шығысқа қарай 64 км (40 миль) қашықтыққа жылжытылды. Каноэ маршруты Форт-Уильямнан батысқа қарай созылды, Маунтин Портадж арқылы Какабека шарқына дейін тек бір түсірілім болды. Солтүстік-Батыс компаниясы көп ұзамай шарқының үстіндегі қоймаға дейін жол салды. Осы жерден солтүстікке қарай кем дегенде жеті түсіріліммен жылдам ағыс, содан кейін тағы бірнеше түсірілім және Форт-Уильямнан солтүстік-батысқа қарай 40 км (25 миль) қашықтықтағы Дог көліне дейін айтарлықтай биіктік көтерілімі болды. Содан кейін 80 км (50 миль) қашықтықта, солтүстік-батысқа қарай, ирек Дог өзені, Жордан саласы және Суық су саласы арқылы Суық су көліне оңай жол болды. Содан кейін батысқа қарай қиын, батпақты 5 км (3 миль) Prairie Portage басталды, содан кейін Height of Land көлі, De Milieu түсірілімі, Lac de Milieu, Savanne түсірілімі Виннипег көлінің дренаж аймағындағы Саванна өзеніне дейін. Содан кейін батысқа қарай Саваннадан Мың көлге дейін. Сено өзені жүк каноэлары үшін тым қиын болғандықтан, маршрут Барил түсірілімінен Пикерел өзені мен Пикерел көліне, Пикерел және Deux Rivières түсірілімдерінен Стержон көліне және Малинь өзенімен Lac La Croix-қа дейін жалғасты, онда Гранд-Портаж маршруты оңтүстік-шығыстан келді. Lac La Croix-тан батысқа қарайғы маршрут үшін Канада каноэ маршруттарына қараңыз.