Соғдиан – б.з.д. 424-423 жж. Әшемен әулетінің билеушісі. Ұзаққа солмаған билігі туралы мәліметтер аз, көбінесе Ктесийдің жазбаларында кездеседі. Тарих, Әшемендер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ахеменидтер империясының билеушісі, б.з.д. 424–423 жылдары
Achaemenid Empire ruler, 424 to 423 BC
Согдиан (,/s//ɔː//ɡ//d//i/'/eɪ//n//ə//s/ немесе ,/s//ɒ//ɡ//d//i/'/eɪ//n//ə//s/;) Ахеменидтер империясын қысқа мерзімге, 424–423 жылдары биледі. Оның билігі – алты айдан аспайтын – және оның мемлекетінің танылмауы негізінен Ктесийдің жазбаларынан белгілі, ол сенімсіз автор ретінде танымал. Ол Артаксеркс I-нің бабылдық әйелі Алогинадан туған заңсыз ұлы болған деп хабарланады.
Sogdianus (,/s//ɔː//ɡ//d//i/'/eɪ//n//ə//s/ or ,/s//ɒ//ɡ//d//i/'/eɪ//n//ə//s/; ) was briefly a ruler of the Achaemenid Empire for a period in 424–423 BC. His short rule—lasting not much more than six months—and the little recognition of his kingdom are known primarily from the writings of Ctesias; who is known to be unreliable. He was reportedly an illegitimate son of Artaxerxes I by his concubine Alogyne of Babylon.
Артақсерік І-нің өлімі
Артаксеркс І тірі екендігі туралы соңғы жазба б.з.д. 424 жылғы 24 желтоқсанға дейін даулануға болады. Оның қайтысы оның үш ұлының өздерін патшалардың патшасы деп жариялауына себеп болды. Біріншісі – Ксеркс II, ол патшайым Дамаспиядан туған жалғыз заңды ұлы және бұрынғы мұрагер болған. Ксеркс II-нің билігі, көрінетін болса, тек парсының орталық аймақтарында ғана мойындалған. Екіншісі – Согдианның өзі, бастапқыда тек Эламда мойындалған деп есептеледі. Үшіншісі – Артаксеркс I-нің бабылдық Космартиденеден туған ұлы, Гиркания сатрапы Охус. Охус сондай-ақ олардың ортақ жарты қарындасы Парисатиске, Артаксеркс I мен оның күңі Андияның қызына үйленген. Охустың Дарий II ретінде алғашқы жазуы б.з.д. 423 жылғы 10 қаңтарға даулануға болады. Ол мидиялықтар, вавилондар және египеттіктер тарапынан да мойындалған сияқты. Егер олардың үшеуі де бір уақытта патша деп жариялаған болса, онда Ахеменид империясында қысқа мерзімге үш Патшалардың патшасы болды.
The last inscription mentioning Artaxerxes I being alive can be dated to December 24, 424 BC. His death resulted in at least three of his sons proclaiming themselves King of Kings. The first was Xerxes II, who was reportedly his only legitimate son by Queen Damaspia and was formerly the heir. Xerxes II's rule was apparently only recognized in the Persian heartlands. The second was Sogdianus himself, presumed to have initially been recognized only in Elam. The third was Ochus, son of Artaxerxes I by his concubine Cosmartidene of Babylon and satrap of Hyrcania. Ochus was also married to their common half sister Parysatis, daughter of Artaxerxes I and his concubine Andia of Babylon. The first inscription of Ochus as Darius II can be dated to January 10, 423 BC. He seems to have been recognized by Medes, Babylonia and Egypt. If it is correct that all three declared themselves king at the same time, then the Achaemenid Empire had three King of Kings for a brief period.
Көтерілу және түсу
Бұл хаотикалық жағдай ұзаққа созылмайды. Ксеркс II тек қырық бес күн билік құрды. Ол Согдианның бұйрығымен, Фарнакий мен Меностан есімді евнухтардың қолынан, мас күйінде өлтірілді. Ктесийдің сөзіне қарағанда, Фарнакий Ксеркс II-ге Багораз бен Меностаннан кейін ең көп ықпал еткен. Согдиан өз аймақтарының қолдауын алып, алты ай он бес күн патшалық құрды, содан кейін оны жартылай бауыры Охус тұтқындады. Охус оған қарсы бүлік көтеріп, Согдианнан жоғары дәрежеде болғандықтан, таққа оның орнына өзінің отыруын ар-ұятының қырсығы деп білді. Согдиан Охустың «семсерден, удан немесе аштықтан өлмейсің» деген уәдесі бойынша күлге көміліп өлтірілді. Фарнакий таспен ұрып өлтіруге үкім шығарылды. "Меностан да тұтқындалып, сотталды, бірақ өзіне тағдыр болғанды сезіп, өз-өзіне қол жұмсады". Охус содан кейін Ахеменидтер тағына Дарий II ретінде отырды; ол б.з.б. 404 жылға дейін Парсы империясының жалғыз билеушісі болды.
This chaotic state of affairs would prove short lived. Xerxes II only ruled for forty five days. He was reportedly murdered while drunk by the eunuch Pharnacyas and Menostanes, conspirators who sided with Sogdianus, on his orders. According to Ctesias, Pharnacyas had the greatest influence over Xerxes II, next to Bagorazus and Menostanes. Sogdianus apparently gained the support of his regions and reigned for six months and fifteen days before being captured by his half brother, Ochus, who had rebelled against him feeling dishonoured he was passed up over Sogdianus for the throne—since he outranked the latter. Sogdianus was executed by being suffocated in ash per Ochus' promise he would not die by the sword, by poison or by hunger. Pharnacyas was condemned to be stoned to death. "Menostanes was also arrested and condemned, but anticipated his fate by suicide.". Ochus then ascended to the Achaemenid throne as Darius II; he was the sole ruler of the Persian Empire until 404 BC.