Кіріспе

Коктейль кофемен және вискимен, басқа қолданыстары.

Ирландиялық кофе (caife Gaelach) – ирланд вискисі, ыстық кофе және қанттан тұратын кофеинді алкогольді сусын. Ол араластырылып, үстіне қаймақ (кейде қаймақ ликері) қосылады. Кофе қаймақ арқылы ішіледі.

Шығу тегі

Кофелік коктейльдердің әртүрлі нұсқалары қазіргі классикалық ирландиялық кофеден кем дегенде 100 жыл бұрын пайда болған. 19 ғасырдың ортасынан бастап, Фарисаер және Фиакер вендік кофеханаларында ұсынылды; екеуі де шыныда берілетін, үстіне қайнатылған қаймақ қосылған кофе коктейлі болатын. Біріншісі сол кезде солтүстік Германия мен Данияда да белгілі болды. 1900 жылға қарай, Вена кафелеріндегі кофе коктейлінің мәзіріне Кайзермеланж, Мария Терезия, Бидермейер кофе және осы тақырыптағы басқа да бірнеше нұсқалар енді. 19 ғасырдағы Францияда кофе мен спирттің қоспасын "глория" деп атаған. "Оның мінезінің бір ерекшелігі – ол десертке ішетін глориясы үшін ай сайын он бес франк төлейтін" (Бальзак, "Ле-Пьер Горио", 1834, I). "Ол үлкен сидрді, қанды еттерді және ұзақ дайындалған глорияны жақсы көретін" (Флобер, "Мадам Бовари", 1857). Көптеген орындар қазіргі рецепті 1950 жылдары жасады деп мәлімдейді. Бір нұсқасы бойынша, Джо Шеридан, Фойнс әуе базасындағы ұшақтар терминалындағы (қазіргі Шаннон әуежайынан 15 км қашықтықта) мейрамхана мен кофехананың бас аспазы осы рецепттің авторы. 1942 немесе 1943 жылы ол кейбір жолаушылардың кофесіне виски қосты. "Сан-Франциско Хроникал" газетінің саяхат жазушысы Стэнтон Делаплэйн Шаннон әуежайында ішкеннен кейін ирландиялық кофеді АҚШ-қа әкелгенін айтады. Оның айтуынша, ол 1952 жылдың 10 қарашасында Сан-Францискодағы "Буэна Виста" кафесімен бірге осы кофеді ұсынуды бастады. Кейін Шеридан "Буэна Виста" кафесінде жұмыс істеу үшін көшті.

Дайындық

Ирланд вискиі және кем дегенде бір шай қасық қант қара кофеге құйылып, толық ерігенше араластырылады. Тығыз қаймақ бастапқыда кофе бетінен сәл жоғары ұсталып, содан кейін бүкіл қабаты су бетіне шыққанша біртіндеп көтеріледі.

Вариациялар

1988 жылы Ирландияның Ұлттық стандарттау органы Irish Standard I. S. 417: Irish Coffee стандартын жариялады. Стандарт кем дегенде 2020 жылдан бастап күшін жойды. Ирландиялық кофеде виски, кофе және қаймақ негізгі ингредиенттер болғанымен, оны дайындаудың әртүрлі жолдары бар: қолданылатын кофе түрі және оны пісіру әдістері айтарлықтай ерекшеленеді. Эспрессо машиналары немесе толық автоматты кофе пісіру машиналарын пайдалану қазір кең таралған: кофе әдетте кофе американо (эспрессо ыстық сумен сұйылтылған) немесе фильтрленген кофе болады, көбінесе кофе капсуласы арқылы дайындалады. Кейбір барларда "ирландиялық кофе" деп сатылатын кофеге арналған қаймақты кейде баллоннан шашыратады. Ал кейбір бармендер кофе бетінде тегіс қабат пайда болуы үшін жаңа қаймақты ақырын араластырады. Испанияда ирландиялық кофе (café irlandés) кейде вискидің төменгі қабаты, жеке кофе қабаты және үстінде қаймақ қабатымен беріледі; оны жасау үшін арнайы құралдар сатылады. Оңтүстік-Шығыс Азиядағы кейбір барларда "ирландиялық кофе" деген атпен, кейде қаймақсыз, мұздатылған кофе мен вискинің қоспасы ұсынылады. Дистилляцияланған спирт қосылған және үстіне қаймақ құйылған көптеген ыстық кофе сусындары – "ликерлі кофелерге" Ирландиялық кофеден алынған атаулар беріледі, бірақ бұл атаулар стандартталмаған. Ирландиялық қаймақ кофе (сонымен қатар Бейлистің кофесі деп те аталады) Ирландиялық кофедің бір түрі болып саналады, бірақ виски, қаймақ және қанттың орнына "алдын ала араластырылған" ирландиялық қаймақ қолданылады. Ямайкалық кофе роммен дайындалуы керек; Шотландиялық кофе, сонымен қатар гаэльдік кофе деп те аталады, шотланд вискиімен; Ресейлік кофе водкамен; Мексикалық кофе текіламен және т.с.с. дайындалады.

Ирланд қайыны фильмде

1968 жылы түсірілген "Махаббат құрты" фильмінде Питер Торндайк пен Теннесси Штайнметц бір түні кездесіп, Герби мен Джим Дуглас туралы әңгімелесіп, ирланд кофесін ішеді. Содан кейін Торндайк Гербидің жанармай бакіне құяды, нәтижесінде машина келесі күні айналып, істен шығады.