Кіріспе

USS Джон Маршалл (SSBN 611) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің тарихында Джон Маршалл (1755–1835), АҚШ-тың төртінші Бас судьясының есімімен аталған жалғыз кеме. Бастапқыда SSBN 611 белгісімен баллистикалық зымыран тасымалдауға арналған су асты кемесі ретінде құрастырылған, кейін шабуылдық су асты кемесі ретінде қайта жіктеліп, SSN 611 белгісі берілді.

Құрылыс және іске қосу

Джон Маршалл кемесінің түбі 1960 жылдың 4 сәуірінде Вирджиния штаты, Ньюпорт Ньюс қаласындағы Newport News Shipbuilding and Dry Dock Company компаниясымен салынды. Ол 1961 жылдың 15 шілдесінде АҚШ Бас прокуроры Роберт Кеннедидің әйелі Этель (Скакел) Кеннедидің қолдауымен суға түсірілді. 1962 жылдың 21 мамырында командир Роберт В. Стечер "Көк" экипажға, ал командир Роберт Д. Донаван "Алтын" экипажға командирлік етуімен кеме пайдалануға берілді.

Баллистикалық зымыранға қарсы су асты кемесі, 1962 - 1980 жылдар

Джон Маршалл кемесі теңіздегі сынақтарды 1962 жылғы 8 сәуірде бастады. 21 мамырда Джон Маршалл Атлантика флотына 14-ші су асты кемелер эскадрильясының (SUBRON14) бірлігі ретінде қосылды. 31 мамырда ол сынақ сапарын бастады, ол 12 шілдеде «Көк» экипажы екі «Поларис А 2» зымыранын сәтті ұшырды, содан кейін «Алтын» экипажы бірнеше күн ішінде Флорида штатының Канаверал мүйісінен тағы үш зымыраны ұшырды. Қазан айында Түркияның Измир портына тоқтаған ол АҚШ-тың шетелдік портына келген алғашқы баллистикалық зымырандық су асты кемесі болды. 31 желтоқсанда Джон Маршалл өзінің алғашқы «Поларис» патруліне шықты. «Көк» экипажымен бірге ол баллистикалық зымыранға тоғызыншы операциялық су асты кемесі болды. 1963 жылғы 4 сәуірден 1966 жылғы 30 қарашаға дейін «Көк» және «Алтын» экипаждары Шотландияның Холи-Лохтан барлығы он жеті рет ескерту патрулін жүргізді. 1966 жылғы 13 желтоқсанда Джон Маршалл Ньюпорт Ньюс кеме құрылыс орнында алғашқы ірі жөндеу жұмыстарын бастады. 1968 жылғы сәуірде ірі жөндеу жұмыстары аяқталды. 1968 жылғы қыркүйекте ол 18-ші ескерту патрулін бастады. Ол 1968 жылғы қазан мен 1970 жылғы маусым аралығында Холи-Лохтан 19-дан 25-ке дейінгі ескерту патрульдерін жүргізді. 1970 жылғы маусымда ол 16-шы су асты кемелер эскадрильясының құрамына енді және Испанияның Рота қаласынан операцияларды бастады. Ол Ротадан 26-дан 37-ге дейінгі ескерту патрульдерін жүргізді. 1971 жылғы наурызда өткізілген операцияның нәтижесінде ол алғашқы Ұжымдық Еңбекке лайықты мақтау белгісіне ие болды, бұл флоттың баллистикалық зымыран жүйесінің тиімділігі мен сенімділігін көрсетті. 1973 жылғы маусымда ол Коннектикут штатының Нью-Лондон қаласына тәуелділер круизіне оралды, содан кейін Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласынан екі ескерту патрулін жүргізді. 1974 жылғы 1 қарашада Джон Маршалл Калифорния штатының Вальехо қаласындағы Маре Айленд әскери кеме құрылыс орнында екінші рет жанармақ құю жөндеуін бастады. Бұл жөндеу кезінде зымыран жүйелері «Поларис А 3» зымыраны қолдау үшін жаңартылды. 1976 жылғы мамыр айында ірі жөндеу жұмыстары аяқталды және Джон Маршалл 1977 жылғы ақпанда 15-ші су асты кемелер эскадрильясының бірлігі ретінде стратегиялық ескерту патрульдерін бастады. Ол Гуамның Апра портынан 40-шыдан 54-ке дейінгі ескерту патрульдерін жүргізді. Оның соңғы ескерту патрулі 1980 жылғы 28 желтоқсанда Гавайи штатының Перл-Харбор портына келген кезде аяқталды.

Шабуылдау су асты кемесі ретінде қызмет ету, 1981 1992

1981 жылдың 12 қаңтарында Джон Маршалл шабуылдық су асты кемесі ретінде қайта жіктеліп, SSN 611 корпустық нөмірі берілді. Ол Перл-Харбордан шабуылдаушы су асты кемесі ретінде қызмет етуін бастады. Оның соңғы «Поларис» зымыраны 1981 жылдың 1 маусымында Вашингтон штатының Бангор қаласында алынып тасталды. Джон Маршалл 1981 жылдың 20 шілдесінде Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласына жетіп, 4-ші су асты кемелер эскадрильясының құрамында қызметін бастады. 1981 жылдың 28 желтоқсанында ол Жерорта теңізіне алғашқы рейс жасады. Рейс барысында бірнеше ірі флоттық жаттығуларға қатысып, Италияның Ла-Маддалена, Неаполь, Марокконың Танжер және Португалияның Лиссабон қалаларына сапарлады. 1982 жылдың 21 мамырында Чарльстонға қайтып келді. 1983 жылдың қыркүйегінде Джон Маршалл тағы да Тынық мұхит флотына ауыстырылып, 29 қыркүйекте Вашингтон штатының Бремертон қаласындағы Пьюгет Саунд кеме құрылыс орнына жетіп, үшінші толық жөндеуін бастады. Ол (қарындасы Сэм Хьюстонмен бірге) операцияларды қолдау үшін модернизацияланды. Бұл өзгерістерге қосымша әскерлерге арналған жатын орындарын орнату, кейбір баллистикалық зымыран шахталарының негіздерін алып тастау және басқа баллистикалық зымыран шахталарын ауа шлюздеріне және жабдықтар сақтауға арналған кеңістіктерге айналдыру кірді. Кемеге корпуска артында екі құрғақ палубалы баспана (DDS) орнатылды. Бұл баспаналарда ТММ командасының суға түсу құралдары орналасқан, бұл кемені ТММ аналық кемесі ретінде пайдалануға мүмкіндік берді. 1985 жылдың қыркүйегінде жөндеуден кейінгі теңіз сынақтары жүргізіліп, Джон Маршалл 1985 жылдың қарашасында Вирджиния штатының Норфолк қаласында 6-шы су асты кемелер эскадрильясына қосылды. 1986 жылдың 15 желтоқсанында Джон Маршалл Жерорта теңізіне екінші рейс үшін жолға шықты. Рейс барысында бірнеше жаттығуларға қатысып, оның ерекше арнайы операциялық қабілеттерін көрсетіп, Францияның Тулон және Италияның Ла-Маддалена қалаларына сапарлады. 1987 жылдың 29 мамырында Норфолкқа оралды. 1987 жылдың қыркүйегінде Джон Маршалл Пуэрто-Рико маңында ТММ командасымен бірлесіп арнайы операциялық демонстрация өткізді. 1988 жылға дейін ұшақ тасымалдаушы тобының жаттығулары, арнайы акустикалық сынақтар және құрғақ палубалы баспана операциялары жалғасты. 1988 жылдың 25 қазанында Пуэрто-Рико жағасында 1000-ші рет суға түсті. 1989 жылдың 1 мамырында ұшақ тасымалдаушы тобымен және басқа су асты кемелерімен түрлі жаттығулар өткізгеннен кейін Джон Маршалл Жерорта теңізіне үшінші рейсіне аттанды. Бұл – екі құрғақ палубалы баспанамен жабдықталған су асты кемесінің әлемдегі кез келген аймаққа рейс жасаған алғашқы реті, бұл флот командиріне арнайы операциялар үшін ерекше икемділік пен төзімділік берді. Джон Маршалл Норфолктан шығар кезде Атлантика және Жерорта теңізіндегі ең ірі арнайы операциялық жасақ құрамында болды. 1989 жылғы рейсі барысында Джон Маршаллдың төтенше жағдайларға жылдам жауап беруі, өте қысқа мерзімде бірегей алдыңғы қолдау көрсетуі, сондай-ақ оның су астына қарсы күрес операцияларындағы табысы «Құрметті бірлік» мақтау қағазымен марапатталды. Джон Маршалл 1989 жылдың қыркүйегінде Норфолкқа оралды. Джон Маршалл 1990 жылы Кариб теңізінде үш арнайы операциялық оқу-жаттығулар өткізді, оның ішінде су асты кемесінен іске қосылатын жылжымалы миналарды пайдалануды қамтитын өте табысты жаттығу болды. 1991 жылдың 26 қаңтарында Джон Маршалл Норфолктан шығып, Жерорта теңізіне төртінші және соңғы рейсін жасады. Екі құрғақ палубалы баспанамен жабдықталған ол «Desert Storm» операциясын тікелей қолдап, АҚШ Алтыншы флотының командиріне маңызды мүмкіндіктер ұсынды. Ол Тулон, Гибралтар және Ла-Маддалена қалаларына сапарлап, 1991 жылдың 22 маусымында Норфолкқа оралды. 1991 жылдың қыркүйегінде Джон Маршалл екінші дүниежүзілік соғыстан бері өткізілген ең ірі су асты кемелерінің арнайы операциялық жаттығуында флагмандық кеме болды. Жаттығуға үш флаг офицері, АҚШ Теңіз күштерінің ТММ және АҚШ Армиясының арнайы күштерінен барлығы 191-ден астам адам қатысты. Джон Маршалл 1992 жылдың басында Тынық мұхитына барып, Пьюгет Саунд кеме құрылыс орнында деактивациялау процесін бастады, онда ол 1992 жылдың 22 шілдесінде қызметтен шығарылып, Теңіз кеме тізілімінен алынды. Ядролық қуатпен жұмыс істейтін кемелерді және су асты кемелерін қайта өңдеу бағдарламасы арқылы 1993 жылдың 29 наурызында жойылды.

Еске алу

Джон Маршаллдың кеме қоңырауы Батыс Вирджиния штатының Хантингтон қаласындағы Маршалл университетінде қойылған. 2012 жылы BIC компаниясы АҚШ Қарулы Күштеріне арналған тұтыну тауарларын шығарды, одан түскен табыс USO-ға жұмсалды. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің бір бейнесі үшін Джон Маршаллдың қайығы су бетінде жүзіп келе жатқанда түсірілген суреті пайдаланылды.