Кіріспе

Құс түрі

Қызыл көзді вирей (Vireo olivaceus) – Солтүстік Американың кішкентай әнші құсы. Ол сыртқы түрімен құсқұйрықтарға (Parulidae) ұқсағанмен, олармен туыс емес. Өте кең ареалда таралғандықтан, бұл түрді IUCN қауіпті деп санамайды. "Vireo" латын сөзі, жасыл түсті көшпенді құсқа сілтеме жасайды, мүмкін аналық алтын ориоль немесе еуропалық көкқұс. "Olivaceus" нео-латын тілінде "олив жасылы" деген мағынаны білдіреді, ол латынша "oliva" – "олив" сөзінен туындаған.

Ән

Қызыл көзді виреолар құстар әлеміндегі ең өнімді әншілердің бірі. Олар көбінесе ағаштардың биік жерлерінде ұзақ уақыт бойы сұрақ-жауап ырғағымен ән салады. Бұл түр бір күнде берілген әндер саны бойынша құстар арасында рекордты иеленеді, бір күнінде 20 000-нан астам ән айтады. Әндер әдетте 2 мен 6 кГц аралығында 15 буыннан тұрады. Әндер әдетте 0,8–1 секундтық үзілістермен бөлінеді, бірақ кейде виреолар баяу немесе жылдам ән салады. Қызыл көзді виреолар ағаш жапырақтарынан жәндіктерді теріп алады, көбінесе гусеницалар мен құтыларға басымдық береді және кейде азықтанатын кезде тіксіп тұрады. Кейбір тропикалық аймақтарда олар әртүрлі түрлердің біріккен топтарына қатысып, орман арқылы осындай топтардың көп бөлігінен жоғары биіктікте қозғалады. Олар сондай-ақ, әсіресе көші-қон алдында және қыстау жерлерінде жидектерді жейді, мысалы, таманкейро (Alchornea glandulosa) немесе гумбо лимбо (Bursera simaruba) сияқты жеміс беретін ағаштар оларды тіпті саябақтар мен бақтарға тартады. Жемістерді көбінесе тіксіп тұрып теріп алмайды, бірақ құстар оларға жеткенде өте акробатикалық қимылдар жасайды, тіпті төңкеріліп тұрады. Ұясы – ағаш бұтағының шатырындағы тостаған тәрізді. Қызыл көзді виреолардың солтүстік ареалында қоңырбас тырна (Molothrus ater) ұя паразиттерімен, ал оңтүстікте жылтыр тырна (M. bonariensis) арқылы зардап шегеді. Haemoproteus және trypanosoma паразиттері осы құстарға жиі әсер етуі мүмкін, өйткені Ла-Макарена ұлттық паркінде (Колумбия) және Турбо маңында ауланған құстарды зерттеуде осы мәселе анықталды: тек үш қызыл көзді вирео тексерілгенімен, олардың барлығы кем дегенде бір паразитпен жұқтырылған.

Қаңғыраулық

Қызыл көзді вирей кейбір батыс штаттарға, әсіресе Калифорнияға қонақ болады. Бұл вирей Еуропаға жиі ұшып келетін американдық құстардың бірі, оннан астам жүз жазбасы бар, көбінесе Ирландия мен Ұлыбританияда кездеседі.