Кіріспе

Пау Кларис и Касадемунт (; 1586 жылдың 1 қаңтары – 1641 жылдың 27 ақпаны) – каталондық заңгер, дін қызметкері және Каталония көтерілісінің басында Каталонияның Бас кеңесінің 94-ші төрағасы. 1641 жылдың 16 қаңтарында ол Францияның қорғауындағы Каталония Республикасын жариялады.

Алғашқы жылдар

Кларис Барселонада (сол кезде Испания монархиясының бір бөлігі болған Каталония княздығында) дүниеге келді. Оның әкесінің туыстары Бергадан шыққан, ал әкесі Жоан мен атасы Франческ Барселонадағы көрнекті заңгерлер еді. Оның анасы Перонелла Касадемунт болды. Пау төрт бауырдың ең кішісі еді, ал үлкен ағасы Франческ – заңгер, ол бауырының саяси жолына зор ықпал етті. Кларис отбасы барселондық буржуазияға жатты және маңызды экономикалық және әкімшілік билікке ие болды. Оның білімі одан да кең болуы мүмкін, бірақ Пау Кларис Барселона университетінен азаматтық және канондық құқықтан докторлық дәрежесін алғаны және 1604-1612 жылдар аралығында оқығаны белгілі. 1612 жылдың 28 тамызында Кларис Ургелл және Андорра епископтарының резиденциясы – Сеу-д'Ургелл қаласына жұмысқа тағайындалды. Сол жылдың 25 қыркүйегінде ол каноник болып тағайындалды және Ургелл епархиясына бекітілді. Франция королі Людовик XIII атынан Арман Жан дю Плессис де Ришелье, Ришелье герцогы, Каталонияға әскери қолдау көрсетті, бұл Оливарес герцогы басқарған Кастилия шабуылына қарсы тұруға бағытталған еді, ол Каталонияға араласуға шешім қабылдаған. Кастилияның әскери қысымының алдында Кларис француз қысымына қарсы бағытқа ұмтылғаны айтылады, онда Каталония Испания монархиясынан бөлініп, француз королінің қорғауындағы еркін республика болар еді. 1640 жылдың қыркүйегінен бастап Кларис қызметкерлерінің билікті толығымен өз қолына алғаны байқалды. Қару-жарақ кеңесі (Junta General de Braços) шақырылып, жаңа жағдайдың басқарушы институты ретінде құрылды, Франциямен жасалған келісімдер мен бөліну ресми түрде жарияланды, ал әскери шығындарды қаржыландыру үшін мемлекеттік қарыз шығарылды. 1640 жылдың 20 қазанында Дю Плесси Бесансон Барселонаға келді, ал бірнеше күннен кейін Франциядан Каталонияға бауырластық және әскери көмек туралы алғашқы келісімге қол қойылды, осы келісім бойынша Франция Княздықты қорғауға міндеттенді.

Каталония Республикасы

24 қарашада Педро Фахардо бастаған, Лос-Велес маркизінің армиясы Каталонияға оңтүстіктен басып кірді. 23 желтоқсанда Пау Кларис дабыл қағып, Испанияның IV Филиппіне қарсы соғыс жариялады. Кастилиялық әскерлердің Тортоса, Камбрильс, Таррагона және Марторелл қалаларын басып алуы қару-жарақ кеңесі мен Consell de Cent-ті француз қысымына көнуге мәжбүр етті. 16 және 17 қаңтарда кеңес пен Consell Каталонияны Францияның қорғауындағы республика ету туралы ұсынысты қабылдады. Алайда, Барселонаға жақындаған кастилиялықтардың қысымы және Каталонияға француз тарапынан талаптар Кларисті республикалық жобаны тоқтатуға және 23 қаңтарда 1641 жылы, Монжуик шайқасынан үш күн бұрын Людовик XIII-ті Барселона графы деп жариялауға итермеледі. Монжуик шайқасында француз және каталондық әскерлер кастилиялық күштерді жеңіп, Барселонаға жасалған шабуылды тоқтатты.

Өлім

1641 жылғы 20 ақпанда Кларис ауыр сырқатқа шалдықты, сол күні Филипп де Ла Моте Ходанкур Барселонаға Франция және Каталония әскерлерінің бас қолбасшысы өкілі ретінде келді. Келесі күні Кларисқа соңғы қасиетті дұға оқылды, ал 27 ақпан күні түнінде дүние салды. Оның кем дегенде бір жыл бойы денсаулығы нашар болғанына қарамастан, Роджер де Боссост, Эспенан баронының ду Плессис Бесансонға жазған хатында көрсетілгендей, улану мүмкіндігі туралы әңгімелер бірден тарады; кейбір қазіргі зерттеулер осы мүмкіндікті растайды. Кларис Барселонадағы Сант-Жоан де-Иерусалим шіркеуіндегі Киелі Христос шіркеуінің отбасылық мазасына қойылды. Өкінішке орай, 1888 жылы Барселонаның болашақ Дүниежүзілік көрмесіне дайындық аясында қалалық реформаның бөлігі ретінде шіркеу қиратылды.

Ескерткіштер мен құрметтер

Барселонада Клариске бірнеше ескерткіш орнатылған, олардың ең танымал - Луис Компанис саябағының соңында орналасқан мүсін. Рафаэль Атче и Ферре салған және 1917 жылы ашылған бұл мүсін, Испания Азамат соғысы кезінде демонтаждалып сақталды, ал 1977 жылы қайта орнатылды. Осы ескерткіш орнатылған күннен бастап, бірақ соғыс және одан кейінгі Каталония мәдениетіне қарсы саяси қуғын-сүргін салдарынан үзілістер болды, бұл орын Каталония тәуелсіздігіне ұмтылыс кезіндегі саяси көзқарастардың кездесу және еске алу орнына айналды. Барселонаның Эшампл ауданында Пау Кларис көшесі бар. Ол Диагональ даңғылынан басталып, Уркинона алаңында аяқталады. Каталонияның көптеген қалаларында оның құрметіне көшелер мен алаңдар аталған. Барселонадағы Луис Компанис саябағында оның атымен мектеп бар. Ол қайтыс болған жылдың өзінде Франческ Фонтанелла "Франческ Фонтанелланың Пау Кларисқа арналған мадақтауы" деген еңбегін жариялады.