Кіріспе

2003 жылы Стивен Кингтің фантастикалық романы

"Қара мұнара V: Калланың қасқырлары" – американдық жазушы Стивен Кингтің қараңғы фантастикалық романы. Бұл оның "Қара мұнара" сериясының бесінші кітабы. Кітап Роланд Дешен, Эдди Дин, Сузанна Дин, Джейк Чемберс және Ойдың Қара мұнараға қарай саяхатын жалғастырады. Романның қосымша тақырыбы – "Қарсылық". Роман жарыққа шығудан бұрын екі үзінді жарияланды: "Калла Брин Стургис" 2001 жылы Стивен Кингтің ресми сайтында, ал "Сұр Дик туралы әңгіме" 2003 жылы McSweeney's журналының "Қызықты әңгімелердің керемет қазынасы" атты жинағында жарияланды. Екі үзінді де 2003 жылғы романның толық нұсқасына өңделген күйінде қосылды. "Калланың қасқырлары" 2004 жылы "Ең үздік фантастикалық роман" номинациясы бойынша Locus сыйлығына ие болды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Алдын ала Топекадан және сиқыршы Уолтер О'Димнен құтылып, қатты соққыға төтеп бергеннен кейін, Роланның ка-теті саяхаттарын жалғастырады. Осы уақыт аралығында Эдди Дин мен Джейк Чемберс 1977 жылы Нью-Йоркке тодаш деп аталатын арман күйі арқылы жіберіледі. Олар онда бұрын Джейкке Қара мұнараны іздеудің ажырамас бөлігі болған кітапты берген кітап дүкенінің иесі Кальвин Тауэрмен кездеседі. Тауэрдің қараңғы мұнараның физикалық көрінісі болып табылатын роза бар бос жайдың иесі. Енрико Балазар оны құпия "Сомбра" корпорациясына жерді сатуға мәжбүрлеуге тырысуда. Егер бұл орын алса, роза (және Қара мұнара) жойылады. Көп ұзамай ка-теті оларды Калла Брин Стургис шаруашылық ауылының азаматтары, сондай-ақ Ата Каллаханның да соңынан еріп жүргенін біледі. Ол және қала тұрғындары қаладағы егіздердің әр жұбынан бір баланы алуға келетін ұрпақ сайын келетін Thunderclap қасқырларына қарсы күресте ка-тетке көмек сұрайды. (Қаладағы барлық балалар егіз болып туады.) Бірнеше ай бойы қашықта болғаннан кейін, балалар "рунт" (бұзылған) күйімен қайтарылады – ақыл-ойына зақым келтіріліп, үлкен мөлшерге жетіп, жас өлуге тиіс. Энди, көп бұрын Каллаға келген адам тәрізді робот, бір айдың ішінде келеді дейді. "Қасқырлар" туралы сұрағанда, Энди парольсіз ешқандай ақпарат беруден бас тартады. Калланың қарт тұрғыны Джейми Джаффордс, қасқырлардың соңғы рет қалай пайда болғанын еске алады. Ата Каллахан да Майн штатынан вампир Курт Барлоумен шайқастан кейін қалай кеткенін айтады. Сол кезде ол 3-ші типтегі вампирлерді анықтау қабілетіне ие болды. Ол оларды тапқанда оларды өлтіре бастайды; алайда бұл оны "төмен адамдардың" арасында іздестірілетін адам етеді. Қашуға мәжбүр болған Каллахан ақырында тұзаққа түсіп, өлді, бұл оған 1983 жылы Mid-World-ке кіруге мүмкіндік берді, бұған дейін өлтірілген Джейк сияқты. Ол Роланд пен Джейк алғаш рет кездескеннен кейін, Way Station-да пайда болады және Уолтер О'Диммен кездеседі, ол оған Black Thirteen, сиқырлы допты береді. Уолтер Каллаханды Калла Брин Стургиске жақын тауларға апарады, онда Манни халқы оны Doorway Cave деп аталатын жерден табады. Роланд Black Thirteen Эдди мен Джейкті Нью-Йоркке жіберген түстерді тудырғанын және оларға әлемдер арасында саяхаттауға мүмкіндік беретінін айтады. Ка-теті 1977 жылы Нью-Йоркке оралып, гүлдің қорғалуын қамтамасыз ету үшін оны пайдалануға шешім қабылдайды. Эдди мен Роланд Doorway Cave-ке барады. Black Thirteen-ді пайдаланып, Роланд Эддиге Нью-Йоркке сапар шегуге есік ашады. Ол Балазардың қарақшыларын ұстап, егер олар Тауэрге қайта оралған жағдайда оларды өлтіремін деп қорқытады. Содан кейін ол Тауэрге Балазардың өзіне қайтып келетінін және қашып кетіп, оны қайта табу үшін ка-тетке хабар қалдыру керектігін айтады. Тауэр бұған келіседі, бірақ ол өз кезегінде құнды кітаптарын Роландтың дүниесінде жасыруды сұрайды. Қасқырлармен шайқасты жоспарлап жатқанда Роланд пен Джейк Сусаннаның мінез-құлқында ерекше өзгерістерге тап болады, олар оның тас шеңберіндегі демонмен қарым-қатынасына байланысты. Сусаннаның демоннан жүкті болғаны белгілі болады. Кейінірек Сусанна ка-тетке өзімен күрескенін айтады және оның Миа "ешкімге де қызы" деп аталатын екінші тұлға туралы білімімен бөліседі. Энди қасқырлардың елшісі болып шығады. Джейктің жаңа досы Бенни Слайтменнің әкесі Эндиге ақпарат беру арқылы Каллаға сатқындық жасады. Джейк екі заговоршыны "Доганға" ертіп барады, ол Калла мен Thunderclap арасындағы әскери застава. Ол жерде ол бүкіл Калланы бақылайтын бақылау жүйесін тауып алады және Энди мен Слайтменнің Финли О'Тего деген адаммен сөйлескенін естиді. Джейк Роландқа айтады, ол Слайтменді өлтірмеу арқылы мейірімділік танытады, оның орнына оны ұлы мен Джейк үшін тірі қалдырады. Эдди сонымен қатар Эндиді соқыр етеді және оны қасқырлар шабуылына қатысқаны үшін қызметтен шығарады. Қасқырлар келген күні Роланд өзінің шабуыл тобына олардың тергеуінен тапқандарын ашады: қасқырлар адамдар емес, роботтар, Эндидің өзіне ұқсас. Қасқырлар шабуыл жасайды, олар шымшықтар мен жарық қылыштарға ұқсайтын қаруларды қолданады, ал Доктор Думның бет-әлпеті бар. Қарулы топтар, Калладағы табақ тастайтын әйелдердің көмегімен, қасқырларды бірнеше адаммен (оның ішінде Бенни Слайтмен, Джейктің үрейленуі) жеңеді, ал балалар жақын маңдағы күріш бақшасында қауіпсіз жасырылады. Жарыс аяқталғаннан кейін Миа Сусаннаның денесін алып, Doorway Cave-ке қашады, онда ол өзін Нью-Йоркке жеткізу үшін Black Thirteen-ті қолданады. Роланд, Джейк, Эдди және Каллахан оны соңынан еріп барады, бірақ кеш болады; Миа мен Black Thirteen жоғалып кеткен, ал үңгірдегі есік жабылады. Tower-дің кітаптарын қарап отырып, Каллахан өзінің өмірге қатысты болжамдарын күдікке түсіретін бір жайтты табады: Стивен Кинг деген адам жазған 'Salem's Lot деп аталатын көркем роман, ол оның Барлоумен және вампирлермен болған кездесулерін баяндайтын сияқты.

Әсерлер

Стивен Кинг бұл оқиғаға әсер еткен бірнеше көзді атап өтті, соның ішінде Акира Куросаваның "Жеті самурай" фильмін, оның қайта түсірілімі "Ұлы жетілік" фильмін, Серджио Леоненің "Аты жоқ адам" трилогиясын, сондай-ақ Говард Хоукс пен Джон Стерджестің басқа да туындыларын. Кітаптағы мәтінге немесе кейіпкерлерге тікелей сілтемелер жиі кездеседі. Мысалы, бірнеше қасқырлар жарық қылыштарына ұқсайтын қарулармен қаруланған, ал "хабаршы робот" мінез-құлқымен "Жұлдызды соғыстар" фильмінен C-3PO андроидіне және Исаак Азимовтың роботына ұқсас. Қасқырлардың өзі Marvel Comics комикс кітаптарынан Доктор Думға сыртқы келбетімен ұқсас, ал "sneetches" деп аталатын ұшатын гранаталар Гарри Поттер өнімдерінің қатарынан алынған (бұл Дж.К. Роулинг кітаптарынан Алтын Снитч пен Доктор Сьюсс кейіпкерлеріне тікелей сілтеме). Сонымен қатар, Гарри Поттер сериясына жасалған шағын сілтеме ретінде Кинг Гарри Поттер кітаптарының жетісінде де қолданылған бірдей шрифтті (тарау тақырыптары үшін) пайдаланады. Кинг 1980 жылдардың соңында жазылған, жинаққа енбеген "Реплоидтар" атты әңгімесін де еске алады, онда адамдар шындықтар арасында жылжып, Президент Чадборн суреті бар ақша номиналдары бейнеленген.