Кіріспе

Кембриядағы көл, Англия. Конистон суы – Солтүстік-Батыс Англиядағы көлдер аймағындағы көл. Көлемі бойынша Уиндермир және Улсуотерден кейін үшінші, ал ауданы бойынша бесінші орында тұрады. Көлдің ұзындығы – , ең үлкен ені – , ең тереңдігі – . Одан Крейк өзені бастау алады, ол Левен өзенінің сағасы арқылы Морекамб шығанағына құяды. Көл Вестморленд және Фурнесс біртұтас әкімшілік аймағының және Кембрияның рәміздік округінің құрамында орналасқан.

География және әкімшілік

Конистон Уотер Фурнесс аймағында орналасқан, ол тарихи Ланкашир графтығының Солтүстік Лонсдейл анклавының бөлігі. 1974 жылдан бері ол Камбрия әкімшілік аймағына қарасты, ал 2023 жылы Оңтүстік Лейкленд ауданы Вестморланд және Фурнесс ауданымен алмастырылды. Көл мұздық әрекетінен пайда болған ұзын, тар көлдің (тас көл) мысалы. Көл соңғы мұз дәуірінде айналасындағы жанартаулық және әктас тау жыныстарында мұздықпен ойылып жасалған терең U пішіндес мұздық аңғарында жатыр. Көлдің солтүстік-батысында Конистон қариясы көтеріледі, ол Конистон төбелері тобындағы ең биік нүкте және Ланкашир графтығының тарихи шегіндегі ең жоғары билік.

Этимология

" 'Патшаның егістігі немесе ауылы'. Екінші элемент – OE tūn, ал толық атау, көптеген ағылшын Kingstons сияқты, OE 'cyninges tūn' сөзінен туындаған болуы мүмкін. Ал, ертедегі және қазіргі заманғы жазулардағы 'о' әрпі скандинавиялық ықпалды көрсетеді, ал Эквалл бұл 'шағын скандинавиялық таулы мемлекеттің' орталығы болған деседі. Сонымен қатар, OE 'wæter' сөзіне ON 'vatn' сөзінің мағынасы әсер еткен болуы мүмкін." (OE=Ежелгі ағылшын; ON=Ежелгі скандинав).

Тарих

Конистон суының жағалауында қола дәуіріне жататын ауыл шаруашылығы қоныстарының қалдықтары табылды. Римдіктер көлдің үстіндегі төбелерден мыс өндірген. Калий пеші және екі темір балқыту пеші орта ғасырларда өнеркәсіптік қызмет жалғасқанын көрсетеді. 13 және 14 ғасырларда Конистон суы көл мен оның төңірегіндегі көптеген жерлерге ие болған Фурнесс аббаттығының монахтары үшін балықтың маңызды көзі болды. Аймақта мыс өндіру 19 ғасырға дейін жалғасты. Көл бұрын "Турстон суы" деп аталған, бұл ескі норвеж тіліндегі 'Турстейнн' есімі мен көне ағылшын тіліндегі 'waeter' сөзінен шыққан. Бұл атау 18 ғасырдың соңына дейін Конистон суының балама атауы ретінде қолданылды. Виктория дәуірінің суретшісі және философы Джон Раскин көлдің шығыс жағалауындағы Брантвуд үйіне ие болды және 1872 жылдан 1900 жылы қайтыс болғанға дейін онда тұрды. Раскин көлдің солтүстік жағындағы Конистон ауылының шіркеу қорымында жерленген. Оның хатшысы, антиквар В.Г. Коллингвуд көлдегі аралға қоныстанған викингтер туралы "Торстейн оф зе Мере" атты тарихи роман жазды. Виктория және Эдвард дәуірінің суретшісі Генри Робинсон Холл Ұлы соғыс кезінде Конистонға көшіп келді және шіркеу қорымында жерленген. Артур Рэнсом балалар романы "Қанаттылар мен Амазонка" және оның жалғасы "Қанаттылар аңғары", "Қысқы каникулдар", "Пошта голубы" және "Пикттер мен шейіттер" шығармаларын Конистон суы мен Уиндермирдің араласуынан туындаған ойдан шығарылған көл төңірегінде өрбітеді. Ойдан шығарылған көл көбінесе Уиндермирге ұқсаса да, оны қоршаған төбелер мен құламалар Конистон суына көбірек ұқсайды. Романнан Конистон суының аралы мен басқа да жергілікті маңызды орындарды тануға болады. Атап айтқанда, кітаптағы "Жабайы мысық аралы" құпия портымен Пил аралының негізінде жазылған. "Амазонка" өзені Крейк өзенінен шабыттандырылған. "Қанаттылар мен Амазонка" сериясы 1930 жылдардағы мектеп каникулдарындағы оқиғаларды қамтиды. Осы туындылардың (2016) фильмге бейімделуі де ішінара Пил аралындағы Конистон суында түсірілді. Тарихи тұрғыдан алғанда, Конистон 1974 жылы Камбрия құрылғанға дейін Ланкаширдің (Сэндстің солтүстігінде) бөлігі болды.

Су жылдамдығы туралы рекорд

20 ғасырда Конистон суы әлемдік су спорты жылдамдық рекордын жаңаруға жасалған көптеген әрекеттерге куә болды. 1939 жылдың 19 тамызында сэр Малкольм Кэмпбелл "Көк құс" K4 кемесінде сағатына 141,74 миль жылдамдықпен рекорд орнатты. 1956 мен 1959 жылдар аралығында сэр Малкольмның ұлы Дональд Кэмпбелл көлде Bluebird K7 гидропланымен бір-бірден төрт рекорд жаңартты; 1967 жылы ол рекорд жаңаруға жасаған әрекет кезінде Bluebird K7 кемесінде сағатына 320 мильден астам жылдамдыққа жеткеннен кейін қаза тапты.

Көлдегі әйел

Соңғы уақытта Конистон көлі бір даулы қылмыстық іспен танымал болды. Кэрол Парк ханымға "Көлдегі әйел" деген лақап берілді, бұл Реймонд Чендлердің осы аттас романынан алынған.

Қайықпен жүзу

Көл каяк пен каноэ жүзуге өте қолайлы, сонымен қатар, суға түсу және судан қайта шығу үшін бірнеше жақсы орындар бар. Бұл "Үш көл" сынағының екінші кезеңі болып табылады. Жаз айларында көлде "Гондола" парлық кемесі және екі кішкентай моторлы қайық жүзеді. Көл жағасында, парлық кеме жанында түрлі өлшемдегі қайықтарды – кішкентай каноэ мен каяктардан бастап үлкен жеке кемелерге дейін жалдауға болады. Констон суы (Coniston Water) Уллсуотер (Ullswater) және Дервентсу (Derwentwater) көлдерімен бірге міндетті су жылдамдығы шегіне ие. Бұл шектеу рекордтар апталығында, әдетте қарашаның бірінші аптасында, жаңа әлемдік жылдамдық рекордтарын жасауға тырысатын қайықтар үшін уақытша тоқтатылады.

Өнер мен әдебиетте

Летиция Элизабет Лэндонның "Конистон суы" атты қашқындық поэмасы Томас Алломның Ланкашир, Небтвейттен алынған "Конистон суы" суретінен жасалған гравюраны суреттейді.