Кіріспе

1790 жылғы француз заңы

Діндарлардың азаматтық конституциясы – француз революциясы кезінде 1790 жылдың 12 шілдесінде қабылданған заң. Бұл заң Франциядағы католик шіркеуін француз үкіметінің толық бақылауына алуды көздеді. Оның нәтижесінде, Папалыққа адал, заңсыз және жасырын француз католик шіркеуі мен мемлекетке бағынышты "конституциялық шіркеу" пайда болды. Бұл бөлініс 1801 жылға дейін толық шешілмеді. Король Людовик XVI бастапқыда оған қарсы болғаннан кейін, ақырында бұл шараға патшалық келісім берді, бірақ кейін осы қадамға өкінді. Алдыңғы заңдар католик шіркеуінің жерлерін тәркілеуді және монахтардың уәделеріне тыйым салуды жүзеге асырған еді. Бұл жаңа заң монастырлық ордендерді жоюды аяқтады, "екі жыныстың барлық тұрақты және зайырлы бөлімдерін, аббаттықтар мен приораттарды, тұрақты және коммендамалықтарды, екі жынысты да" заңсыз деп жариялады. Сонымен қатар, бұл заң шіркеу жерлерін тәркілеу мен ондық салымын жоюдың салдарынан туындаған хаосты реттеуге тырысты. Діндарлардың азаматтық конституциясы сондай-ақ, қазіргі епархияларды реттеді, осылайша оларды біркелкі етуге және жақында құрылған әкімшілік аудандармен үйлестіруге мүмкіндік берді. Бұл заң шіркеу қызметкерлерінің Бірінші француз республикасынан тыс ешкімге, әсіресе Папалыққа адалдық таныта алмайтынын қатаң айқындады.

Құжаттың конспектісі

Дін қызметкерлерінің азаматтық конституциясы әртүрлі баптармен төрт тараудан тұрады. Құжат не үшін жазылғандығын түсіндіретін кіріспеден басталады. I тарау дін аймақтарына және оларды басқару тәртібіне арналған. II тарау дін аймақтарын басқару және сайлау процесін қарастырады. III тарау төлемдерге назар аударады, себебі дін қызметкерлері мемлекеттің жалақылы қызметкерлері еді. IV тарау епископтар, приход өкілдері және көмекші дін қызметкерлері үшін тұру шарттарына қатысты.

Азаматтық конституцияның күшін жою

Термидориялық реакциядан кейін Конвент діни қызметкерлердің азаматтық конституциясын жойды; алайда, азаматтық құрылымдағы француз шіркеуі мен Папалық арасындағы алауыздық 1801 жылғы конкордатқа қол қойылғанда ғана шешілді. Конкордат 1801 жылдың 15 шілдесінде жасалды және келесі жылы, Пасха күні жарияланды. Бұл келісім Наполеон Бонапарт пен Рим мен Парижден келген діни және пап өкілдері арасында жасалды, және Франциядағы Рим-католик шіркеуінің рөлі мен мәртебесін анықтады. Бұдан бөлек, революция кезеңінде жүзеге асырылған мүліктің тартылып алынуы мен шіркеу реформаларына нүкте қойды. Келісім бірінші консулға (Наполеонға) епископтарды тағайындау, ағымдағы приходтар мен епископтықтарды қайта бөлу құқығын берді, сондай-ақ семинариялар ашуға мүмкіндік жасады. Папа Пий VII-ні риза қылғандықтан, епископтар мен дін қызметкерлеріне лайықты жалақы берілуіне келісілді, және шіркеу жерлерін иеленуге келісім берілді.