Индиялық музыкадағы "Саргам" әдісі және ноталар жүйесі
Sargam notes
Һиндустан музыкасындағы "Sargam" әдісі – ноталарды жатқа айтуға арналған, солфеджге ұқсас тәсіл. Интервалдарға баса назар аударылады, дәл интонация қолданылады. (,,)
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Саргам (SA RE GA MA) – көзбен ән оқуды үйрету әдісі, бұл Хиндустани немесе Солтүстік Үндістан музыкасындағы батыс сольфегесіне баламасы. Саргам дронмен бірге орындалады, көбінесе гаммаға емес, интервалдарға баса назар аударылады, сондықтан бұл жақсы интонация деп есептелуі мүмкін. Осы ноталар Оңтүстік Үндістанның Карнатик музыкасында да қолданылады. Ноталар немесе свар – Шадж, Ришаб, Гандара, Мадхям, Панчам, Дхаиват, Нишад. Оларды ән айту кезінде Са, Ре, Га, Ма, Па, Дха, Ни деп атайды, ал саргам «Са Ре Га Ма» дегенді білдіреді. Тек осы буынды әріптер ғана айтылады, басқа белгілер дауыстамайды. Жазуда олар S, R, G, M, P, D, N болып жазылады. Әріптің үстіндегі нүкте октавамен жоғары, ал төмендегі нүкте октавамен төмен екенін көрсетеді. Әріптің астындағы сызық – бұл нотаның төмендетілгені (комал) екенін, ал әріптің үстіндегі жіті акцент – көтерілгені (тивар) екенін білдіреді. Кейбір нотация жүйелерінде айырмашылықты үлкен және кіші әріптермен көрсетеді. Негізгі нота – шұдда деп аталады. Ре, Га, Дха және Ни шұдда немесе комал болуы мүмкін; Ма шұдда немесе тивар болуы мүмкін, онда ол тивра Ма деп аталады. Са және Па өзгермейді (Са таңдалғаннан кейін), таза квинта құрайды. Үнді классикалық музыкасы мен қауалидің кейбір түрлерінде, бір нотаның жылдам, 16-лық ноталар тізбегін орындау қажет болғанда, айтуды жеңілдету үшін кейде әртүрлі буынды әріптер қолданылады. Мысалы, «са са са са са» дегеннің орнына «сададалисададали» деп айтуға болады, бұл тілдің жылдам және жеңіл қозғалысына көмектеседі. Сондай-ақ қараңыз: Карнатик музыкасы, свар.
Sargam (from SA RE GA MA), a technique for the teaching of sight singing, is the Hindustani or North Indian equivalent to the western solfege. Sargam is practiced against a drone and the emphasis is not on the scale but on the intervals, thus it may be considered just intonation. The same notes are also used in South Indian Carnatic music. The notes, or swar, are Shadj, Rishabh, Gandhara, Madhyam, Pancham, Dhaivat, Nishad. When singing these become Sa, Re, Ga, Ma, Pa, Dha, Ni, and sargam stands for "Sa Re Ga Ma". Only these syllables are sung, and further designations are never vocalized. When writing these become, S, R, G, M, P, D, N. A dot above a letter indicates the octave higher, a dot below the octave lower. A line below a letter indicates it is flat or komal, an acute accent above a letter indicates it is sharp or tivar. In some notation systems, the distinction is made with capital and lowercase letters. Natural is called shudda. Re, Ga, Dha, and Ni may be either shudda or komal; Ma may be either shudda or tivar and is then called tivra Ma. Sa and Pa are immovable (once Sa is selected), forming a just perfect fifth. In certain forms of Indian classical and qawwali, when a rapid, 16th note sequence of the same note is to be sung, sometimes different syllables are used in a certain sequence to make the whole easier to pronounce. For example instead of "sa sa sa sa sa" said really quickly, it might be "sadadalisadadali" which lends itself more to a quick and light tongue movement. Also see Carnatic music, swara.