Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Карнатик музыкасындағы импровизацияның түрі
Form of improvisation in Carnatic music
Карнатик классикалық музыкасында алапана – раганы (музыкалық шкала) таныстырып, дамытатын манодхармам, яғни импровизацияның бір түрі. Ол раганың рұқсат етілген ноталары мен фразаларын көрсетеді, ал одан кейін туындаған шығарманың көңіл-күйін қалыптастырады. Санскрит тілінен алынған термин ретінде алапана «сөйлеу, жолдау, әңгімелесу, хабарлау» деген мағынаны білдіреді. Ол «Рагам Танам Паллави» (РТП) композициясының алғашқы бөлімі болып табылады, онда карнатик музыкантының раганы түсіну және оған сәйкес импровизация жасау қабілеті көрсетіледі.
In Carnatic classical music, alapana is a form of manodharmam, or improvisation, that introduces and develops a raga (musical scale). It communicates the permitted notes and phrases of the raga, setting the mood for the composition that follows. As a term that is Sanskrit in language, alapana means "to speak, address, discourse, communicate". It is the first part of Ragam Tanam Pallavi (RTP), which showcases a Carnatic musician's ability to understand a raga and improvise music set to it.
Шолу
Раганың мәзі табиғаты алапанада рагаға рұқсат етілген ноталардың рагаға тән ерекше құрылымдар мен фразалармен (рага лаксанам деп аталады) берілуі арқылы айқындалады. Алапана әдетте бір рагада орындалатын әннің алдында тарту етіледі. Ол рагаға қатысты маңызды, жиі кездесетін фразаларды көрсете отырып, рага туралы толық білімді көрсетеді. Алапана әртүрлі жылдамдықпен орындалады, біртіндеп үдеп отырады. Сондай-ақ, алапана дамыған сайын үлгілердің күрделілігі де арта түседі. Алапана, сондай-ақ рагам деп те аталады, раганың немесе әуеннің ашылуы болып табылады. Бұл ырғақсыз, баяу импровизация, онда рага безендірудің негізі ретінде қызмет етеді. Алапана орындау кезінде орындаушылар әр раганы басталуы мен аяқталуы бар, ал ойлар тізбегінен тұратын нысан ретінде қарастырады. Карнатик концертінде маңызды туындыны ұсынатын алапана 45 минуттан астам уақытқа созылуы мүмкін, ал басқа туындылардың алдындағылары пропорционалды түрде қысқа болады. Орындаушылар мен аспаптық сүйемелдеушілер көбінесе алапананы бірге де, жеке-жеке де орындайды (мысалы, әншінің фразалары скрипкашының фразаларымен қайталанады, ал кейін скрипкашы жеке орындауы мүмкін). Рага Алапана үш бөлімге бөлінеді: акшиптика, рагавардини және магарини.
The flavor of the raga is outlined in the alapana by rendering the raga's permitted notes in structures and phrases unique to the raga (known as "raga lakshanam"). Alapana typically precedes a song that is going to be sung in the same raga. It demonstrates proper knowledge of the raga by highlighting key phrases common to it. Alapana is rendered in different speeds, with a gradual increase in tempo. Likewise, the complexity of the patterns increases steadily as the alapana progresses. Alapana, also referred to as ragam, is the exposition of a raga or tone. It is a slow improvisation with no rhythm, where the raga acts as the basis of embellishment. In performing alapana, performers consider each raga as an object that has beginnings and endings and consists somehow of sequences of thought. In a Carnatic concert, the alapana introducing a major composition may last 45 minutes or more, while those preceding other compositions are proportionately shorter. Performers and instrumental accompanists often render the alapana together and individually (for example, vocalist's phrases are shadowed by that of a violinist, and later the violinist may perform solo). Raga Alapana is divided into three parts: akshipthika, ragavardhini, and magarini.
Ақшиптхика
Карнатик музыкасында акшиптхика – алпананың бірінші бөлігі немесе кіріспе бөлімі. Ол әннің қандай рагта (музыкалық режимде) орындалатыны туралы түсінік береді. Одан кейін рагвардхини келеді. Акшиптхика – рагтың кіріспесі. Ол әдетте гамманың төменгі нотасынан басталады, бірақ орындаушыға гамманың кез келген жерінен және кез келген темпте бастауға рұқсат етіледі. Раг алпананың мақсаты – музыкантқа раг пен өзін шығармашылықпен жеткізуге мүмкіндік беру, ән сияқты нақты бір қалыпқа бағынудың қажеті жоқ. Сондықтан, оны орындаудың белгілі бір реті немесе тәсілі жоқ.
In Carnatic music, the Akshipthika is the first part or the introductory part of the alapana. It gives an idea about the raga (musical mode) in which the song is going to be sung. It is followed by the ragavardhini. Akshipthika is the introduction to the raga. It usually starts on a low note in the scale but then again the artist is permitted to start wherever they want on the scale and at whatever tempo they want. We must remember that the idea of raga alapana is to allow the musician to creatively express themselves and the raga without sticking to a particular scaffold as they must in a song. Thus, there is no particular order or manner in which it must be performed.
Рагавардини
Рагавардхини – раганың алапанының маңызды бөлігі. Орындаушы раганың әр маңызды нотасы немесе сварда тоқталып, оны қадамдық түрде кеңейтеді.
Ragavardhini is a major part of the alapana of a raga. The performer gives a step by step elaboration of the raga, pausing at each major note or swara.
Мағарини
Магарни – алапананың соңғы бөлімі. Орындаушы рагтың толық диапазоны бойынша жылдам әуендер орындайды.
Magarini is the concluding section of the alapana. The artist sings brisks passages scaling across the entire range of raga.