Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Айрис Мёрдоктың кітабы
Book by Iris Murdoch
"Теңіз, Теңіз" – Айрис Мёрдоктың романы. 1978 жылы жарық көрген бұл оның он тоғызыншы романы болды. Ол 1978 жылғы Букер сыйлығының иегері атанды.
The Sea, The Sea is a novel by Iris Murdoch. Published in 1978, it was her nineteenth novel. It won the 1978 Booker Prize.
Сюжет
"Теңіз, теңіз" – өзін-өзі қанағаттандырған драматург пен режиссердің өмірбаян жаза бастағанда қамтыған ерекше құштарлықтары туралы әңгіме. Мёрдоктың романы оның кейіпкерін жетелейтін себептерді – олар көрсеткен сыртқы бейнелердің артында жасырылған мақтанқорлықты, қызғанышты және қайыршылықтың жоқтығын ашады. Романның басты кейіпкері Чарльз Ароуби әлемнен қол үзгені шешіп, теңіз жағасындағы үйде жалғыз өмір сүруге көшеді. Сол жерде ол алғашқы махаббаты Мэри Хартли Фитчпен кездеседі, оны жас кезіндегі махаббат оқиғасынан бері көрмеген. Ол қарттық шағында мүлдем танылмайтын болғанымен, театрлық өмірінен тыс, оған деген құштарлық сезіміне беріледі, бұрынғы қарым-қатынасын идеалдап, онымен бірге қашып кетуге көндіруге тырысады. Романның мәні – оның романтикалық армандарының өзімшілдігі мен эгоизмін тануға келмейтін нәрседе. Миссис Фитчтің Ароубидің әрекетінен құтылуынан кейін, ол бірнеше тарау бойы оның бас тартуын өзін-өзі мақтаумен және өзінің қадірін жоғары қоюмен ойлайды. "Кері қарасам, барлығын өте терең сезінгенімді түсінемін, өз арманымды оқыдым, шындыққа көңіл бөлмедім. Әрине, мен өз жастығыма ғашық болдым. Бірінші махаббат кімдікі?"
The Sea, The Sea is a tale of the strange obsessions that haunt a self satisfied playwright and director as he begins to write his memoirs. Murdoch's novel exposes the motivations that drive his character – the vanity, jealousy, and lack of compassion behind the disguises they present to the world. Charles Arrowby, its central figure, decides to withdraw from the world and live in seclusion in a house by the sea. While there, he encounters his first love, Mary Hartley Fitch, whom he has not seen since his love affair with her as an adolescent. Although she is almost unrecognisable in old age, and outside his theatrical world, he becomes obsessed with her, idealising his former relationship with her and attempting to persuade her to elope with him. His inability to recognise the egotism and selfishness of his own romantic ideals is at the heart of the novel. After the farcical and abortive kidnapping of Mrs. Fitch by Arrowby, he is left to mull over her rejection in a self obsessional and self aggrandising manner over the space of several chapters. "How much, I see as I look back, I read into it all, reading my own dream text and not looking at the reality Yes of course I was in love with my own youth Who is one's first love?"
Атау
Айрис Мердоктың өмірбаясын жазған Питер Конради осы атаудың түпкі көзі ретінде Ксенофонды көрсетеді. Ксенофонның "Анабазис" еңбегінде: "Теңіз! Теңіз!" (Thalatta! Thalatta!) деп айқайлаған – б.з.б. 401 жылы Трапезонт қаласының Техес тауынан Қара теңізді көріп, өлімнен құтылғанын түсінген 10 мың гректің қуаныш шақыруы еді. Конради атаудың тікелей көзі – Поль Валеридің "Le Cimetiere Marin" ("Теңіз жағасындағы зират") поэмасы екенін айтады. Поэманың бірінші шумағындағы бір жол гректердің айқайын келтіреді: "La mer, la mer, toujours recommencée" ("Теңіз, теңіз, мәңгі жаңару"). Мердок поэмаға бірнеше кітабында сілтеме жасайды, ал осы шумақ оның 1963 жылғы "Бірыңғай мүйіз" романының 4-тарауының соңында толығымен келтірілген.
Iris Murdoch's biographer Peter J. Conradi gives Xenophon as the ultimate source of the title. According to Xenophon's Anabasis, "The Sea! The Sea!" (Thalatta! Thalatta!) was the shout of exultation given by the roaming 10,000 Greeks when, in 401 BC, they caught sight of the Black Sea from Mount Theches in Trebizond and realised they were saved from death. Conradi states that the direct source of the title is Paul Valéry's poem Le Cimetiere Marin (The Graveyard by the Sea). A line in the poem's first stanza quotes the Greeks' shouts: "La mer, la mer, toujours recommencėe" (The Sea, the sea, forever restarting). Murdoch refers to the poem in several of her books, and this stanza appears in full at the end of chapter 4 in her 1963 novel The Unicorn.
Арналу
Бұл жұмыс археолог және академик Розмари Крампқа арналған, ол Сент-Аннс колледжінде Мердоктың шәкірті болған.
The work is dedicated to the archaeologist and academic Rosemary Cramp, to whom Murdoch was tutor at St Anne's.
Бейімделулер
Фейния Уильямс режиссерлік жасаған Ричард Крейннің "The Sea, The Sea" романының төрт бөлімді бейімделуі 1993 жылы BBC Radio 3 арнасында классикалық сериал ретінде көрсетілді. Актерлер қатарында Джон Вуд Чарльз Ароуби рөлінде, Джойс Редман Хартли Фич рөлінде, Сиан Филлипс, Сэм Крейн және Питер Келли болды. 3-бөлімде Айрис Мердокпен сұхбат жарияланды. Робин Брукстің "The Sea, The Sea" романының екі бөлімді бейімделуі 2015 жылдың тамызында BBC Radio 4 арнасында көрсетілді. Актерлер қатарында Чарльз Ароуби рөлінде Джереми Айронс, Хартли Фич рөлінде Мэгги Стид және Джеймс Ароуби рөлінде Саймон Уильямс болды.
A four part adaptation of The Sea, The Sea by Richard Crane, directed by Faynia Williams appeared as the Classic Serial on BBC Radio 3 in 1993. The actors included John Wood as Charles Arrowby, Joyce Redman as Hartley Fitch, with Siân Phillips, Sam Crane & Peter Kelly. Episode 3 included an interview with Iris Murdoch. A two part adaptation of The Sea, The Sea by Robin Brooks appeared on BBC Radio 4 in August 2015. The actors included Jeremy Irons as Charles Arrowby, Maggie Steed as Hartley Fitch, and Simon Williams as James Arrowby.
Марапаттар
Бұл кітап Мёрдокқа 1978 жылғы Букер сыйлығын әкелді. 2022 жылы роман, Елизавета II-нің алтын алқа мерейтойын тойлау мақсатымен таңдалған, Ұлттар Достастығы авторларының 70 кітабынан құралған "Big Jubilee Read" тізіміне қосылды.
The book won Murdoch the 1978 Booker Prize. In 2022, the novel was included on the "Big Jubilee Read" list of 70 books by Commonwealth authors, selected to celebrate the Platinum Jubilee of Elizabeth II.