Кіріспе

Көне заманнан келіп, қалаларды қоршауға арналған құрал.

Қақпақ – қалаларды қоршау үшін қолданылатын, қамалдардың қабырғаларын бұзуға немесе ағаштан жасалған қақпаларын қиратуға арналған қоршау машинасы. Ең қарапайым түрінде, қақпақ – бірнеше адам көтеріп, кедергіге қарсы күшпен итеріп жіберетін үлкен, ауыр ағаш бөлігі. Егер ағаш жеткілікті үлкен болса және/немесе оны жеткілікті жылдамдықпен қозғалтса (яғни, жеткілікті импульс болса), қақпақ нысанаға зиян келтіруге жетеді. Кейінірек, қақпақтарды жебеге қарсы, отқа төзімді шатырмен және дөңгелектерге орнатылған қорғанышпен жабдықтады. Шатырдың ішінде ағаш тізбектермен немесе арқандармен ілініп, серпіліп тұратын. Қақпақтар соғыс кезінде тиімді қару болып танылды, себебі сол кезде тас пен кірпіш сияқты қабырға құрылыс материалдары кернеуге төзімсіз болды және күшпен соққанда жарылуға бейім болды. Қайталап соққанда жарықтар біртіндеп үлкейіп, тесік пайда болатын. Соңында, қабырғада бұзылыс пайда болып, қарулы шабуылшылар қамалдың ішіндегілерге шабуыл жасауға мүмкіндік алатын. Орта ғасырдың соңында, оқ-дәрінің күшін пайдаланып, ауыр тас немесе темір доптарды қамалға лақтыратын қоршау пушкаларының пайда болуы қақпақтар мен басқа да дәстүрлі қоршау қаруларының қолданысын тоқтатты. Қазіргі кезде құқық қорғау органдары мен әскерилер құлыпталған есіктерді бұзу үшін қақпақтың кіші, қолмен ұсталатын нұсқаларын қолданады. Бас жабынғысы бар қақпақ – ғимаратқа көбірек зиян келтіру үшін алдына қосымша (әдетте темірден немесе болаттан жасалған, кейде қойдың басы мен мүйіздерінен жасалған) бекітілген қақпақ. Ол жаудың қабырғаларын және ғимараттарын бұзуда бас жабынғысы жоқ қақпақтан гөрі әлдеқайда тиімді болды, бірақ оны тасымалдау қиын болды.

Қазіргі заманғы қолданысы

Қазіргі уақытта да соққы тақталары қолданылуда. Полиция күштері көбінесе кішкентай, бір немесе екі адамдық металл тақталарды, "күш қолданушылар" деп аталатындарды, құлыпталған есіктерді ашуға немесе есіктерді бұзуға пайдаланады. Заманауи соққы тақталары кейде пневматикалық цилиндр мен сығылған ауамен жұмыс істейтін поршеньді қамтиды, олар қатты нысанға соққанда іске қосылып, соққының күшін едәуір арттырады.