Формула-1 магнаты: Берни Экклстоунның өмірі мен мансабы

Кіріспе

Британдық бизнес магнаты (туған 1930)

Бернард Чарльз Экклстоун (туған 28 қазан 1930) – британдық бұрынғы бизнес магнаты. Ол Формула-1 автокөлік жарыстарын басқаратын және спорттың коммерциялық құқықтарын басқаратын Formula One Group компаниясының бұрынғы бас атқарушы директоры. Осылайша, ол журналистикада көбінесе «F1 Supremo» деп сипатталды. Экклстоун мансабын жарыс жүргізуші ретінде бастады және 1958 жылғы маусымда екі Гран-при жарысына қатысты, бірақ ешқайсысына ілікпеді. Кейін Стюарт Льюис Эванс және Йохан Риндт жүргізушілерінің менеджері болды. 1972 жылы «Брабхам» командасын сатып алып, 15 жыл бойы басқарды. Команда иесі ретінде Формула-1 конструкторлар қауымдастығының мүшесі болды. 1970-жылдардың соңында телеарналарға көрсету құқықтарын сату арқылы спортқа бақылауы негізінен қаржылық сипатта болды; Конкорд келісімі бойынша Экклстоун мен оның компаниялары әр Гран-придің әкімшілік басқаруын, ұйымдастырылуын және логистикасын бақылады, осылайша ол Ұлыбританиядағы ең бай адамдардың біріне айналды. 2017 жылы Экклстоунды Формула-1 тобының бас атқарушы директоры лауазымынан Чейс Кэри алмастырды. Кейін ол құрметті төраға болып тағайындалды және басқарма кеңесінің кеңесшісі қызметін атқарды. Экклстоун мен Флавио Бриаторе 2007-2011 жылдар аралығында «Куинз Парк Рейнджерс» ағылшын футбол клубына да иелік етті. 2023 жылдың қазанында Экклстоун жалған мәлімдемелер арқылы салықтық алаяқтық жасағаны үшін кінәлі деп танылды және HM Revenue and Customs мекемесіне шамамен 653 миллион фунт стерлинг салық және айыппұл төлеуге міндеттелді. Ол 17 айға түрмеге кесілді, бірақ екі жылға шартты жаза алды.

Ерте өмір

Экклстоун 1930 жылы 28 қазанда Оңтүстік Элмхемдегі Сент-Питерде дүниеге келген. Ол балықшы Сидни Экклстоун мен оның әйелі Берта Софияның (қызметтегі аты Уэстли) ұлы болды. Оның отбасы түпнұсқада Кенттен шыққан. 1938 жылы 16 жасында Бекслихит, Оңтүстік-Шығыс Лондонға көшіп, жергілікті газ зауытындағы химиялық зертханада газдың тазалығын тексеруге көмекші болып жұмыс істеді. Сонымен қатар, ол Вулвич политехникалық институтында химия пәнін оқыды.

Команданың меншік құқығы

Жол апатынан кейін Экклстоун уақытша жарыстан шығып, кейіннен табысқа жеткен бірнеше жылжымайтын мүлікке және несие беруге инвестиция жасады, сондай-ақ Weekend Car Auctions фирмасын басқарды. Ол 1957 жылы жүргізуші Стюарт Льюис Эванстың менеджері ретінде жарысқа оралды және таратылған Connaught Formula One командасынан екі шасси сатып алды. Экклстоун тіпті 1958 жылы Монакода өзі машинамен біліктілік алуға тырысты, бірақ бұл "шындыққа келмейтін әрекет" деп сипатталды. Ол сондай-ақ Ұлыбритания Гран-присіне қатысты, бірақ машинаны Джек Фэйрман басқарды. Льюис Эванс Vanwall командасына өткенде ол оның менеджері болып қалды, ал Рой Сальвадори Cooper командасын басқаруға көшті. 1958 жылы Марокко Гран-присінде Льюис Эванстың қозғалтқышы жарылып, ауыр күйіктер алды және алты күннен кейін қайтыс болды; Экклстоун қатты шокқа ұшырап, тағы да жарыстан бас тартты. Сальвадоримен достығының арқасында ол 1970 жылы Жохен Риндттің Формула 2 командасының жүргізушісінің менеджері болды, оның екінші жүргізушісі Грэм Хилл болды. 1970 жылғы әлем чемпионатына үміттене отырып, Риндт Монца трассасында апатқа ұшырап қайтыс болды, бірақ ол постұлымдық түрде чемпион атанды.

Брэбхам

1971 жылғы маусымда Экклстоунға Брабхэм командасының иесі Рон Тауранак хабарласып, серіктес іздеп жүргенін айтты. Экклстоун оған команданың барлығы үшін 100,000 фунт стерлинг ұсынды, ал Тауранак бұл ұсынысты кейін қабылдады. Экклстоун мен Тауранак екеуі де ықпалды тұлғалар болды, және Тауранак 1972 жылғы маусымның басында Брабхэм командасын тастап кетті. 1972 жылы команда көп жетістікке жете алмады, себебі Экклстоун команданы Формула-1 командасының өзінің көзқарасына сәйкес қайта құрастырды. Ол Джек Брэбхэм мен Тауранак құрған, өте табысты клиенттік автомобильдерді өндіру бизнесінен бас тартты, себебі Формула-1-де алдыңғы қатарда бәсекелесу үшін барлық ресурстарды сонда шоғырландыру қажет деп ойлады. 1973 жылғы маусымда Экклстоун Гордон Мюррейді бас дизайнер етіп тағайындады. Жас оңтүстік африкалық үшбұрышты қималы BT42 машинасының дизайнын жасады, бұл «Форд» қозғалтқыштарымен жабдықталған автомобильдер сериясының біріншісі болды. Осы автомобильдермен «Брабхэм» командасы 1974 және 1975 жылдары Карлос Рютеманн мен Карлос Пейс есімді жүргізушілермен бірнеше жеңіске жетті. Мюррейдің «Форд» қозғалтқыштарымен жұмыс істейтін машиналарының жетістігіне қарамастан, Экклстоун 1976 жылғы маусымда «Альфа Ромео» компаниясымен қуатты, бірақ ауыр 12 цилиндрлі қозғалтқышты пайдалану туралы келісімге келді. Бұл қаржылық тұрғыдан тиімді болғанымен, жаңа BT45 машиналарының сенімділігі төмен болды, ал «Альфа Ромео» қозғалтқыштары оларды айтарлықтай ауыр етті. 1976 және 1977 жылғы маусымдарда «Брабхэм» командасы қайтадан алаңның соңына қарай жылжыды, бірақ 1978 жылғы маусымда Экклстоун Мюррейдің радикалды BT46 дизайнына қызыққан австриялық екі дүркін әлем чемпионы Ники Лаудамен келісімшарт жасасқанда тағы екі жарыста жеңіске жетті. «Брабхэм-Альфа Ромео» эпохасы 1979 жылы аяқталды, команданың алғашқы маусымы жас бразилиялық Нельсон Пикемен аяқталды, ал «Альфа Ромео» сол маусымда өзінің Формула-1 машинасының сынақтарын бастады. Бұл Экклстоунды «Косворт» DFV қозғалтқыштарына қайта оралуға итермеледі, бұл қадамды Мюррей «демалыс сияқты» деп сипаттады. Пике Экклстоунмен және командамен тығыз және ұзаққа созылған қарым-қатынас орнатты, 1980 жылы Алан Джонспен өткен тартысты жарыстан кейін титулды жоғалтып, ақырында 1981 және 1983 жылдары жеңіске жетті. 1981 жылдың жазында «Брабхэм» командасы «BMW» турбомоторымен жұмыс істейтін автомобильді сынақтан өткізді, ал 1982 жылғы жаңа BT50 машинасы «BMW» компаниясының төрт цилиндрлі M10 турбомоторымен жабдықталды. «Брабхэм» командасы маусымның басында «Форд» қозғалтқыштарымен жабдықталған BT49D машинасымен жарысты, ал «BMW» және оның техникалық серіктесі «Bosch» сенімділік және басқару мәселелерін шешті. «Экклстоун» мен «BMW» турбомоторлық автомобиль 1982 жылғы Канада Гран-присінде алғашқы жеңісін алғанға дейін келісімді бұзуға жақын болды, бірақ серіктестік 1983 жылы алғашқы турбомоторлық әлем чемпионатын жеңді. Команда 1985 жылға дейін бәсекеге қабілетті болды. Жыл соңында Пике жеті жылдан кейін команданы тастап кетті. Ол Экклстоун ұсынған ақшаға риза болмады және «Уильямс» командасына ауысты, онда ол үшінші рет чемпион атанды. Келесі жылы Мюррей, 1973 жылдан бері 22 Гран-при жеңісіне ие болған автомобильдерді жобалаған, «Брабхэм» командасын тастап «Макларен» командасына қосылды. «Брабхэм» командасы Экклстоунның басшылығымен 1987 жылғы маусымның соңына дейін жарысқа қатысты, онда команда тек сегіз ұпай жинады. «BMW» 1987 жылғы маусымнан кейін Формула-1-ден шықты. 1971 жылдың соңында Рон Тауранактан шамамен 120,000 долларға команданы сатып алған Экклстоун 1988 жылы оны швейцариялық бизнесмен Жоахим Лухтиге 5 миллионнан астам АҚШ долларына сатты. Сондай-ақ 1978 жылы Экклстоун Сид Уоткинсті Формула-1-дің ресми дәрігері ретінде жұмысқа алды. 1978 жылғы Италия Гран-присіндегі апаттан кейін Уоткинс Экклстоуннан қауіпсіздік шараларын жақсартуды талап етті, және бұл шаралар келесі жарыста енгізілді. Осылайша Формула-1 қауіпсіздікті жақсарта бастады, ондаған жылдар бойы өлім-жітім мен ауыр жарақаттардың санын азайтты. 1994 жылғы Сан-Марино Гран-присінде Айртон Сеннаның қайтыс болғаннан кейін, бірақ Сенна әлі тірі болғанда Экклстоун Сеннаның отбасына Сеннаның қайтыс болғаны туралы қате ақпарат берді. Экклстоун апат орнында болған Сид Уоткинстен Сеннаның жағдайы туралы сұрап, радиотелефон арқылы жауап алды. Радиотелефонның шуы салдарынан Экклстоун Уоткинстің «Басы» деген сөзін «Ол қайтыс болды» деп қате түсінді. Осыған сүйене отырып, Экклстоун жарысқа келген Сеннаның ағасы Леонардоға Сеннаның қайтыс болғанын айтты. Шын мәнінде Сенна биологиялық тұрғыдан бірнеше сағатқа дейін тірі қалды. Бұл түсініспеушілік Экклстоун мен Сенна отбасы арасындағы достық қарым-қатынасты бұзды. Экклстоун Сеннаның жерлеу рәсімі кезінде Сан-Паулуға барғанмен, ол жерлеу рәсіміне қатыспады, керісінше, оны қонақүйінде теледидардан тамашалады. 1999 жылы жүрек операциясы жасалып, үш рет жүрек артериясын айналып өтуіне қарамастан, Экклстоун өзінің бизнес мүдделерін ілгерілетуде бұрынғыдай белсенді болды. 1990 жылдардың соңында ол SLEC Holdings компаниясындағы үлесін (Формула-1 басқару фирмаларының иесі) 25%-ға дейін төмендетті, бірақ өзінің аз үлесіне қарамастан компаниялардың толық бақылауын сақтап қалды. 2004 жылдың қазанында Экклстоун мен Ұлыбританиялық Жүргізушілер клубының президенті Жакки Стюарт болашақ Ұлыбритания Гран-присі туралы келісімге келе алмады, нәтижесінде жарыс 2005 жылғы маусымның алдын ала тізімінен шығарылды. Жарысты Формула-1-де сақтап қалу үшін Экклстонмен жүргізілген келіссөздер 9 желтоқсанда қол қойылған келісімшартпен аяқталды, ол келесі бес жылға Ұлыбритания Гран-присінің жалғасуын қамтамасыз етті. 2004 жылдың қарашасының ортасында Speed Investments компаниясының құрамына кіретін үш банк – Bayerische Landesbank, J. P. Morgan Chase және Lehman Brothers – Экклстоунды спорттың бақылауын күшейтуге талап ету үшін сотқа берді, бұл Экклстоун 30 жылдан астам сақтап келген бақылауын толығымен жоғалтуы мүмкін деген болжамдарға әкелді. Екі күндік сот отырысы 23 қарашада басталды. Келесі күні сот аяқталғаннан кейін судья Эндрю Парк бірнеше аптадан кейін шешім шығаруға ниеттенгенін жариялады. 6 желтоқсанда 2004 жылы Парк өз шешімін оқып, «Менің пікірімше, Speed компаниясының талаптары дұрыс және мен олар сұраған шешімдерді қабылдауым керек» деді. Алайда Экклстоун бұл шешім – Формула-1-ге бақылауын жоғалтуға қатысты заңдық соққы – «ешнәрсе емес» екенін мәлімдеді. Ол бұл шешімге шағымдануға ниеттенгенін айтты. Келесі күні, Лондонның Хитроу әуежайында команда басшыларының кездесуінде Экклстоун командаларға 2008 жылы мерзімі бітетін Concorde келісімінің бірауыздан жаңаруы үшін үш жыл ішінде 260 миллион фунт стерлинг ұсынды. Екі аптадан кейін Bayerische Landesbank тақта мүшесі және SLEC төрағасы Герхард Грибковски банктер Экклстоунды оның лауазымынан алуға ниеттенбейтінін мәлімдеді. Экклстоун 2005 жылғы АҚШ Гран-присіне 20 автомобильдің 14-інің қатыспауын көрді. Michelin шиналарының қауіпсіздігіне алаңдаған жеті команда қағидаларды өзгертуді немесе трасса конфигурациясын өзгертуді талап етті. Экклстоун, Макс Мосли және команда басшылары арасындағы бірқатар кездесулерге қарамастан, жарыс уақытына дейін келісімге қол жеткізілмеді, және Экклстоун нәтижесінде алты автомобильмен өткен жарысқа байланысты халықтың наразылығына ұшырады. Ол мәселенің себебі болмаса да, жанкүйерлер мен журналистер оның өкілеттігін пайдаланып шешімді күштеп жүзеге асырмағаны үшін оны кінәлады. 25 қарашада 2005 жылы CVC Capital Partners Экклстоунның Формула-1 тобының үлесін (SLEC-тің 25%) және Bayerische Landesbank-тің 48% үлесін (Speed Investments арқылы ұсталған) сатып алатынын жариялады. Бұл Alpha Prema-ға Формула-1 тобының 71,65% үлесін қалдырды. Экклстоун осы сатудан түскен қаражатты жаңа компанияның үлесін сатып алуға пайдаланды (CVC/Экклстоун үлесінің нақты арақатынасы белгісіз). 6 желтоқсанда Alpha Prema JP Morgan-ның SLEC үлесін сатып алып, Формула-1-ге иелігін 86%-ға дейін арттырды, ал қалған 14% Lehman Brothers-қа тиесілі болды. 21 наурызда 2006 жылы ЕО бәсекелестік органдары CVC-ге Dorna-ны сату шартымен транзакцияны мақұлдады, ол Mo...

During the 1971 season, Ecclestone was approached by Ron Tauranac, owner of the Brabham team, who was looking for a suitable business partner. Ecclestone made him an offer of £100,000 for the whole team, which Tauranac eventually accepted. Ecclestone and Tauranac were both dominant personalities and Tauranac left Brabham early in the 1972 season. The team achieved little during 1972, as Ecclestone moulded the team to fit his vision of a Formula One team. He abandoned the highly successful customer car production business established by Jack Brabham and Tauranac – reasoning that to compete at the very front in Formula One you must concentrate all of your resources there. For the 1973 season, Ecclestone promoted Gordon Murray to chief designer. The young South African produced the triangular cross section BT42, the first of a series of Ford powered cars with which the Brabham team would take several victories in 1974 and 1975 with Carlos Reutemann and Carlos Pace. Despite the increasing success of Murray's nimble Ford powered cars, Ecclestone signed a deal with Alfa Romeo to use its powerful but heavy flat 12 engine from the 1976 season. Although this was financially beneficial, the new BT45s were unreliable and the Alfa engines rendered them significantly overweight. The 1976 and 1977 seasons saw Brabham fall towards the back of the field again, before winning two races again in the 1978 season when Ecclestone signed the Austrian double world champion Niki Lauda, intrigued by Murray's radical BT46 design. The Brabham Alfa era ended in 1979, the team's first season with the up and coming young Brazilian Nelson Piquet when Alfa Romeo started testing its own Formula One car during that season. This prompted Ecclestone to revert to Cosworth DFV engines – a move Murray described as "like having a holiday". Piquet formed a close and long lasting relationship with Ecclestone and the team, losing the title after a narrow battle with Alan Jones in 1980 and eventually winning in 1981 and 1983. In the summer of 1981 Brabham had tested a car powered by a BMW turbo engine, and 1982's new BT50 was powered by BMW's turbocharged four cylinder M10. Brabham continued to run the Ford powered BT49D in the early part of the season while reliability and driveability issues were sorted out by BMW and its technical partner Bosch. Ecclestone and BMW came close to splitting before the turbo car duly took its first win at the 1982 Canadian Grand Prix but the partnership took the first turbo powered world championship in 1983. The team continued to be competitive until 1985. At the end of the year, Piquet left after seven years. He was unhappy with the money that Ecclestone was willing to offer him and went to Williams where he would win his third championship. The following year, Murray, who since 1973 had designed cars that had scored 22 GP wins, left Brabham to join McLaren. Brabham continued under Ecclestone's leadership to the end of the 1987 season, in which the team scored only eight points. BMW withdrew from Formula One after the 1987 season. Having bought the team from Ron Tauranac for approximately $120,000 at the end of 1971, Ecclestone eventually sold it for over US$5 million to a Swiss businessman, Joachim Luhti in 1988. Also in 1978, Ecclestone hired Sid Watkins as official Formula One medical doctor. Following the crash at the 1978 Italian Grand Prix, Watkins demanded that Ecclestone provide better safety measures, which were provided at the next race. This way, Formula One began to improve safety, decreasing the number of deaths and serious injuries along the decades. At the 1994 San Marino Grand Prix, following Ayrton Senna's fatal accident but while Senna was still alive, Ecclestone inadvertently misinformed Senna's family that Senna had died. Ecclestone had used a walkie talkie to ask Sid Watkins who was at the crash scene about Senna's condition. Over the static of the walkie talkie, Ecclestone misheard Watkins' response of "His head" as "He's dead". Based on this, Ecclestone told Senna's brother Leonardo, who was attending the race, that Senna had died. Senna in fact remained biologically alive for several more hours. This misunderstanding caused a rift in the hitherto friendly relations between Ecclestone and the Senna family; although Ecclestone travelled to Sâo Paulo at the time of Senna's funeral, he did not attend the funeral itself, instead watching it on television at his hotel. Despite heart surgery and triple coronary bypass in 1999, Ecclestone remained as energetic as always in promoting his own business interests. In the late 1990s he reduced his share in SLEC Holdings (owner of the various F1 managing firms) to 25%, though despite his minority share he retained complete control of the companies. Ecclestone came under fire in October 2004 when he and British Racing Drivers' Club president Jackie Stewart were unable to come to terms regarding the future British Grand Prix, causing the race to be dropped from the 2005 provisional season calendar. Negotiations with Ecclestone to keep the race in Formula One ended in the signing of a contract on 9 December to guarantee the continuation of the British Grand Prix for the following five years. In mid November 2004, the three banks comprising Speed Investments, which owns a 75% share in SLEC, which in turn controls Formula One – Bayerische Landesbank, J. P. Morgan Chase, and Lehman Brothers – sued Ecclestone for more control over the sport, prompting speculation that Ecclestone might altogether lose the control he had maintained for more than 30 years. A two day hearing began on 23 November. After the proceedings ended the following day, Justice Andrew Park announced his intention to reserve ruling for several weeks. On 6 December 2004, Park read his verdict, stating that "In [his] judgment it is clear that Speed's contentions are correct and [he] should therefore make the declarations which it requests." However, Ecclestone insisted that the verdict – seen almost universally as a legal blow to his control of Formula One – would mean "nothing at all". He stated his intention to appeal against the decision. The following day, at a meeting of team bosses at Heathrow Airport in London, Ecclestone offered the teams a total of £260,000,000 over three years in return for unanimous renewal of the Concorde Agreement, which expired in 2008. Two weeks later, Gerhard Gribkowsky, a board member of Bayerische Landesbank and the chairman of SLEC, said that the banks had no intention to remove Ecclestone from his position of control. Ecclestone saw 14 of 20 cars pull out of the 2005 United States Grand Prix at the Indianapolis Motor Speedway. The seven teams which refused to participate, stating concern over the safety of their Michelin tyres, requested rule changes and/or a change to the track configuration. Despite a series of meetings between Ecclestone, Max Mosley and the team principals, no compromise was reached by race time, and Ecclestone became an object of the public's frustration at the resultant six car race. Despite him not having caused the problem, fans and journalists blamed him for failing to take control and enforce a solution, given the position of power in which he had placed himself. On 25 November 2005 CVC Capital Partners announced it was to purchase both the Ecclestone shares of the Formula One Group (25% of SLEC) and Bayerische Landesbank's 48% share (held through Speed Investments). This left Alpha Prema owning 71.65% of the Formula One Group. Ecclestone used the proceeds of this sale to purchase a stake in this new company (the exact ratio of the CVC/Ecclestone shareholding is unknown). On 6 December Alpha Prema acquired JP Morgan's share of SLEC to increase its ownership of Formula One to 86%; the remaining 14% was held by Lehman Brothers. On 21 March 2006 the EU competition authorities approved the transaction subject to CVC selling Dorna, which controls the rights to MotoGP. CVC announced the completion of the transaction on 28 March. CVC acquired Lehman Brothers' share at the end of March 2006. Allsport Management SA, owned by Paddy McNally was also acquired by CVC on 30 March. On 21 July 2007, Ecclestone announced in the media that he would be open to discussing the purchase of Arsenal Football Club. As a close friend to former director of Arsenal David Dein, it was believed that the current board of the north London–based football club would prefer to sell to a British party, this after American based investment company KSE headed by Stan Kroenke was thought to be preparing a £650 million takeover bid for Arsenal Holdings plc. The revenue sharing with the various teams, the Concorde Agreement, expired on the last day of 2007, and the contract with the FIA expired on the last day of 2012. After the loss of Silverstone as the venue for the British Grand Prix in 2008, Ecclestone came under fire from several high profile names for his handling of Formula One's revenues. Damon Hill blamed Formula One Management as a key factor in the loss of the event: "There's always been the question of the FOM fee, and ultimately that is the deciding factor. To quote Bernie, he once said: 'You can have anything you like, as long as you pay too much for it,' but we can't pay too much for something The problem is money goes out and away. There's a question whether that money even returns to Formula One." Flavio Briatore also criticised FOM: "Nowadays Ecclestone takes 50% of all revenues, but we are supposed to be able to reduce our costs by 50%". Ecclestone was removed from his position as chief executive of Formula One Group on 23 January 2017, following its takeover by Liberty Media in 2016.

Басқа қызмет түрлері

1996 жылы Экклстоунның International Sportsworld Communicators компаниясы FIA-мен 14 жылдық келісімге қол қойды, ол 18 FIA чемпионаттарының эксклюзивті теледидар құқықтарын қамтыды. 1999 жылы Еуропалық комиссия FIA, ISC және FOA-ны үстемдік жағдайын теріс пайдалану және бәсекелестікті шектеу фактісі бойынша тергеді. Нәтижесінде, 2000 жылдың басында ISC және FIA құқық пакеттерінің санын екіге дейін азайту туралы жаңа келісім жасады – Дүниежүзілік ралли және аймақтық ралли чемпионаттары. 2000 жылдың сәуірінде Экклстоун ISC компаниясын Дэвид Ричардс басқаратын консорциумға сатты. 2005 жылдың 17 маусымында Экклстоун Индианаполис телеарнасы WRTV берген сұхбатында Даника Патриктің Индианаполис 500 жарысында төртінші орын алғаны туралы сұраққа жауап беріп, американдық баспасөздің назарына ілікті: "Ол жақсы жұмыс істеді, солай емес пе? Тамаша. Оның осылай шығатынын күтпеген едім. Білесіз бе, менің бір керемет ойым бар, әйелдердің бәрі басқа үй шаруасы техникасы сияқты ақ киім киюі керек". Патриктің 2008 жылы Твин Ринг Мотегиде жеңіске жеткенінен кейін Экклстоун оған жеке құттықтау хат жіберді. 2010 жылдың 7 қаңтарында Экклстоун Genii Capital компаниясымен бірлесіп, швед автомобиль бренді Saab Automobile компаниясын сатып алу үшін өтініш білдіргені хабарланды.

Квинс Парк Рейнджерлері

2007 жылдың 3 қыркүйегінде Экклстоун мен Флавио Бриаторе «Квинс Парк Рейнджерс» (QPR) футбол клубын сатып алғаны жарияланды. 2007 жылдың желтоқсанында әлемдегі бесінші бай адам Лакшми Миттал оларға серіктес болып, клубтың 20 пайызын сатып алды. 2010 жылдың 17 желтоқсанында Экклстоун Флавио Бриатореге тиесілі акциялардың көп бөлігін сатып алып, 62 пайыз акциямен клубтың басты акционері атанды. 2011 жылдың 18 тамызында Экклстоун мен Бриаторе «Катерхам» Формула-1 командасының иесі Тони Фернандеске клубтағы барлық үлестерін сатқаны туралы хабарланды.

Еңбек партиясының дау-дамайлары

1997 жылы Экклстоун британдық Лейбористік партиясының темекі демеушілігіне қатысты саясатынан туған саяси дауға қатысты. Лейборист партиясы 1997 жылғы жалпы сайлаудағы жеңісінен бұрынғы манифестінде темекі жарнамасына тыйым салуға уәде берді және темекі жарнамасы мен демеушілігін тыйымдайтын Еуропалық Одақтың директивасын қолдады. Осы кезде барлық жетекші Формула-1 командалары темекі брендтерінің айқын таңбаларын тасыды. Лейборист партиясының темекі жарнамасын тоқтату туралы ұстанымы сайлаудан кейін Денсаулық сақтау министрі Фрэнк Добсон мен Халық денсаулығы министрі Тесса Джоуэллдің ықпалды мәлімдемелерімен нығайтылды. Экклстоун Джоуэллтің үстінен Тони Блэрдің бас штаб жетекшісі Джонатан Пауэллге жүгінді, ол Блэрмен кездесуді ұйымдастырды. Лейборист партиясының демеушілері Экклстоун мен Макс Мосли 1997 жылдың 16 қазанында Блэрмен кездесті, онда Мосли былай деді: "Автоспорт – Ұлыбританияны жоғары технологияның алдыңғы қатарына қойған әлемдік деңгейдегі индустрия. Темекі қаржысынан айырылған Формула-1 шетелге кетеді, бұл 50 000 жұмыс орны, 150 000 жартылай штаттандырылған жұмыс орны және 900 миллион фунт стерлингтік экспортты жоғалтуға әкеледі". 17 қарашада Блэр үкіметтің бұл мәселені дұрыс шеше алмағаны үшін өтініш білдірді және "Формула-1-ді темекі демеушілігінен босату туралы шешім екі аптадан кейін қабылданды. Бұл Ұлыбритания индустрияны Азия елдеріне жоғалтуы мүмкін деген қауіпке жауап болды" деді. 2008 жылы, Блэр премьер-министр лауазымынан кеткеннен кейін, Даунинг-стриттен алынған құпия жазбалар шешімнің Блэрдің парламентте айтқандай екі аптадан кейін емес, кездесу кезінде қабылданғанын көрсетті.

Салық төлеуден жалтару (2008)

Герхард Грибковский ісі бойынша неміс прокуроры жүргізген тергеулер көрсетті, Экклстоун Ұлыбританиялық салық органымен тоғыз жыл бойы тергеуде болған, және ол заңды салықтан қашу схемасы арқылы 1,2 миллиард фунт стерлинг төлеуден жалтарған. HM Revenue and Customs 2008 жылы 10 миллион фунт стерлинг төлеу арқылы мәселені аяқтауға келісім берді.

Гитлердің пікірлері

2009 жылдың 4 шілдесінде жарияланған «Таймс» газетімен сұхбатында Экклстоун: «Бұл сөзді айту қиын, бірақ Гитлерді алып кетіп, оның қалауынша немесе қаламауы мүмкін нәрселерді жасауға көндіргенін ескермесек, ол көптеген адамдарға бұйрық беру арқылы істерді іске асыра білген адам еді» деді. Экклстоунның сөзіне қарағанда: «Демократияға қарасаңыз, ол көптеген елдерге, оның ішінде осы елге де (Ұлыбританияға сілтеме жасай отырып) көп пайда әкелген жоқ». Кейін «The Jewish Chronicle» газетіне берген сұхбатында Экклстоун өз сөздерінің бұрмаланғанын айтты, бірақ кешірім сұрап: «Мен ақымақтық жасағаным үшін өте өкінемін. Шын жүректен кешірім сұраймын» деді. Бірақ, кейіннен «Associated Press» агенттігі Дүниежүзілік еврей конгресі оның отставкаға кетуін талап еткенін Экклстоунға хабарлағанда, ол: «Олар банктерді тәртіпке келтірмегеніне өкінемін» деді. 2007–2010 жылдардағы қаржылық дағдарысқа сілтеме жасап, ол: «Олардың барлық жерде зор ықпалы бар» деп мәлімдеді.

Пара алуда айыптау

2012 жылы BayernLB-дің бұрынғы бас тәуекел офицері Герхард Грибковскийге қатысты сот процесінде прокурор Экклстоунды осы іс бойынша серік болушы ретінде айыптады. Грибковский салықтан қашу, сенімділікке дерлік келмейтін іс-әрекет жасау және пара алу айыптауларын мойындады. Мюнхендегі сот отырысының қорытындысында прокурор сотқа Экклстоунның "шантажға ұшырамағанын, ол пара алу ісіне серік екенін" айтты. Прокурор мен айыпталушының мәлімдемесіне сәйкес, Экклстоун бұрынғы банкирге 44 миллион доллар төлеп, Формула-1 компаниясындағы оның үлесінен құтылған. Экклстоун прокурорларға Грибковскийге ақша төлегенін, себебі ол оны Ұлыбританияның салық органдарына Экклстоунның бұрынғы әйелі басқаратын сенімді қор туралы мәлімдеу үшін шантаж жасады деп түсіндірді. 2012 жылдың қараша айында Bluewaters Communications Holdings жеке капитал фирмасы Формула-1-ді 2005 жылы сатудан 409 миллион фунт стерлинг талап етіп, осы спорттың заңды иесі екенін мәлімдеді. 2013 жылдың мамыр айында Süddeutsche Zeitung газеті Мюнхен прокуратурасының Грибковскиймен арақатынасын екі жыл бойы тергелгеннен кейін Экклстоунды екі рет пара алуда айыптағанын хабарлады. 2013 жылдың шілдесінде неміс прокурорлары Экклстоунды пара алуға қатысты айыптады. Айыптау 44 миллион долларлық (29 миллион фунт стерлинг) төлемге қатысты, ол Формула-1 үлесін сатумен байланысты болды. Грибковский, BayernLB банкінің басшысы, 44 миллион доллар пара алып, ақшаға салық төлемегені үшін кінәлі деп танылды. 2014 жылдың 14 қаңтарында Мюнхендегі сот Экклстоунды Германияда пара алу бойынша соттауға болады деп шешті, ал 2014 жылдың 5 тамызында сол сот Экклстоун сот процесін аяқтау үшін кінәсін мойындамай 60 миллион фунт төлесе болады деп шешті.

Түрлілік пен нәсілшілдік туралы пікірлер

Джордж Флойдтың қазасынан кейінгі апталарда жеті дүркін әлем чемпионы, Формула-1 құрамасының жалғыз қара нәсілді жүргізушісі Льюис Хэмилтон нәсілшілдікпен күресу және әртүрлілікті арттыру үшін жеке комиссиясын құрды, ал Формула-1 жаһандық теңсіздікке қарсы күресу үшін «Біз Бірге Жарысамыз» бастамасын іске қосты. CNN телеарнасына берген сұхбатында Экклстоун бастапқыда Хэмилтонның күш-жігерін мақтады, бірақ кейін «Бұл Формула-1 үшін жақсылыққа немесе жамандыққа әкеледі ме?» деп сұрады, содан кейін «Көп жағдайда қара нәсілділер ақ нәсілділерге қарағанда көбінесе нәсілшіл болады» деді. Оған жауап ретінде Хэмилтон Экклстоунды сынға алып, Instagram-да оны «білімі жоқ және сауатсыз» деп атады, сондай-ақ әртүрлілік пен нәсілшілдік мәселесін шешу үшін неге көп іс жасалмағанын енді түсінгенін айтты. Формула-1 тобы да мәлімдеме жасап, «Берни Экклстоунның Формула-1 немесе қоғамда орынсыз пікірлерімен толығымен келіспейтінін» білдірді және оның төраға атағы 2020 жылдың қаңтарында аяқталғанын қосты.

Атыс қаруын заңсыз ұстау

Экклстоун 2022 жылғы 25 мамырда Бразилия билігі тарапынан Швейцарияға жеке ұшаққа отырғанда заңсыз қару тасымалдағаны үшін қамауға алынды. Рентген сәулесімен тексеру кезінде оның багажынан құжаттамасы жоқ .32 калибрлі LW Seecamp тапаншасы табылды. Экклстоун тапаншаның өзіне тиесілі екенін мойындады, бірақ ол кезде оның багажында екенін білмегенін мәлімдеді. Кейін ол кепіл төлеп босатылып, Швейцарияға аттанды.

Ресейдің Украинаға басып кіруіне қатысты пікірлер

2022 жылдың 30 маусымында Экклстоун ITV телеарнасының "Good Morning Britain" бағдарламасында сұхбат берді. Бағдарлама жетекшісі Кейт Гарравей Экклстоунға Владимир Путин оның "жақын досы" ба екенін сұрады, ол бұған "бірінші сыныпты адам" болғандықтан, оның үшін "оққа түсер едім" деп жауап берді. Экклстоун Ресейдің Украинаға басып кіруі – барлық бизнесменнің жасайтын "қателік" екенін айтты. Содан кейін ол президент Зеленскийдің бұл басып кіруді болдырмауы мүмкін еді деп ескертті. GMB бағдарламасының тағы бір жетекшісі Бен Шепард бейкүнә украин азаматтарының қазасына қатысты сұрақ қойды, Экклстоун бұл "қасақана болмаған" дейді, сондай-ақ басқа елдерге жасалған американдық басып кірулердің мысалдарын келтірді. Сол сұхбатта Экклстоун Ресейлік пилоттардың Формула-1 жарысына қатысуына тыйым салуға қарсылық білдірді. Егер ол шешім қабылдау процесінде болғанда, Ресей Гран-присін алып тастамас еді немесе ресейлік пилоттарға тыйым салмас еді деп мәлімдеді. Жауап ретінде Формула-1 ресми өкілі мынадай мәлімдеме жасады: "Берни Экклстоунның айтқандары – оның жеке пікірі және бұл спорттың қазіргі заманғы құндылықтарына қарама-қарсы келеді".

Салықтық алаяқтық

2022 жылдың 11 шілдесінде Экклстоунға Корольдік қудалау қызметі салық алаяқтығы ("жалған мәлімдеме арқылы алаяқтық") бойынша ресми айып тақты, бұл HM Салық және кедендер қызметі жіберген материалды қарау нәтижесінде болды, онда ол 400 миллион фунт стерлинг сомасындағы шетелдік активтерін жарияламағаны анықталды. Іс бойынша алғашқы отырыс 22 тамызға белгіленді. 2023 жылдың қаңтарында сот отырысы Саутварк Корольдік сотындағы әкімшілік тыңдау кезінде 2023 жылдың қарашасына ауыстырылды. 2023 жылдың 12 қазанында Саутварк Корольдік сотында Экклстоун 653 миллион фунт стерлинг көлеміндегі өтілген салық пен айыппұл төлеуге келіскеннен кейін, алаяқтыққа кінәлі екенін мойындады. Ол 17 айға бас бостандығынан айырылды, бірақ екі жылға шартты жаза алды.

Том Бауэр өмірбаяны

2011 жылы Faber and Faber Том Бауэрдің «No Angel: Берни Экклстоунның құпия өмірі» атты өмірбаянын жариялады, ол Экклстоунның өзінің қатысуымен жазылған. Бауэрдің Роберт Максвелл сияқты тұлғалар туралы бұрынғы ашықталған өмірбаяндары New Statesman журналында жазған Брайан Апплиард сияқты сарапшыларды Экклстоунның қатысуына таң қалдырды. Кітапта 1979 жылғы Аргентина Гран-присінде болған оқиға айтылады, онда Колин Чапман Марио Андреттиге Буэнос-Айрестегі қонақ үй бассейніне Экклстоунды итеру үшін 1000 доллар ұсынған. Ұялған Андретти Экклстоунға жақындап, құйрық тібін айтты, ал Экклстоун: «Маған жартысын берсең, істейсің», - деп жауап берді.

Жеке өмір

2024 жылдың ақпанына қарай Forbes World's Billionaires List тізімі Экклстоунның таза байлығын 2,9 миллиард долларға бағалады. 2004 жылдың басында ол Лондондағы Кенсингтон сарайы бақшасындағы резиденциясының бірін, онда ешқашан тұрмаған, үндістандық болат магнаты Лакшми Митталға 57,1 миллион фунт стерлингке сатты. Гран-при жарыстар өтетін орындарда Экклстоун "Бернидің автобусы" деп аталатын сұр жылжымалы үйді штаб-пәтері ретінде пайдаланды. 2005 жылы Экклстоун 9 миллион фунт стерлинг тұратын Va Bene яхтасын досы Эрик Клэптонға сатты. Терри Ловелл Экклстоунның өмірбаянын, «Бернидің ойыны: Берни Экклстоунның Формула-1 әлемі» деген атпен 2003 жылдың наурыз айында жариялады. Бұл кітаптың жарық көруі заңдық мәселелерге байланысты 2001 жылдың қарашасынан кейінге шегерілді. Экклстоун 2000 жылдардың басында рыцарлық атақтан бас тартты, өйткені ол оған лайық емес деп ойлады. 2019 жылғы сұхбатында ол елге қандай да бір пайда келтірген болса, қуанышқа қанағат ететінін, бірақ осы мақсатпен әрекет етпегендіктен, марапатқа лайық емес екенін айтты. Экклстоун Туана Танмен 17 жыл бойын қарым-қатынаста болды, ол 1984 жылы кейіннен екінші әйелі болған Славица Радич жүкті болғанда аяқталды. Экклстоун Югославияда туған, бұрынғы Armani моделі Радичке 23 жыл үйленді. Олардың Тамара (1984 жылы туған) және Петра (1988 жылы туған) есімді екі қызы бар. 2008 жылы Славица Экклстоун ажырасуға өтініш берді. Славица ажырасуды бейбіт түрде шешті, оған шамамен 1 миллиардтан 1,5 миллиард долларға дейін ақша төленді. Ажырасу 2009 жылдың 11 наурызында ресімделді. 2012 жылдың тамызында Экклстоун Бразилия Гран-приінің маркетинг вице-президенті Фабиана Флозиге үйленді. Флози Экклстоуннан 46 жас кіші. Экклстоунның Флозиден туған ұлы 2020 жылдың шілдесінде дүниеге келді. Ол ең үлкен әкелердің бірі болып саналады.