Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Социалистік саяси партия
Socialist political party
Зимбабве Африка Халықтық Одағы (ЗАПУ) – Зимбабведегі саяси партия. Ол 1961 жылдан 1980 жылға дейін Родезияда көпшілік билік орнату үшін күрескен, әскери коммунистік ұйым және саяси партия. 1987 жылы Зимбабве Африка Ұлттық Одағы – Патриотикалық фронт (ZANU – PF) партиясымен бірікті. Партия 1961 жылдың 17 желтоқсанында, Родезия үкіметі Ұлттық демократиялық партияны (НДП) тыйым салғаннан кейін 10 күн өткен соң құрылды. Оның президенті – Джошуа Нкомо, вице-президенті – Самуэль Париренятва, төрағасы – Ндабанинги Ситхоле, қазынашысы – Джейсон Мойо, ақпарат және жариялау хатшысы – Роберт Мугабе, ал сыртқы хатшысы – Леопольд Такавира болды. 1962 жылы Родезияның ақ нәсілді үкіметі ЗАПУ-ға тыйым салды, кейін оған қарсы партизан соғысына қатысты. ЗАПУ-ның қарулы күші Зимбабве Халықтық Революциялық Армиясы (ЗИПРА) деп аталды, оны Мойо құрды және генерал Лукоут Масуку басқарды. ЗАПУ, қарулы күші ЗИПРА Совет Одағымен байланысты болғандықтан, қалалық жұмысшыларды жұмылдыруға басымдық берді, ал ZANU Қытай Халық Республикасымен байланысты болды және ауылдық шаруаларды жұмылдыруға басымдық берді. 2008 жылы Джошуа Нкомоның ұлы Майкл Нкомо партияны қайта іске қосты.
The Zimbabwe African People's Union (ZAPU) is a Zimbabwean political party. It is a militant communist organization and political party that campaigned for majority rule in Rhodesia, from its founding in 1961 until 1980. In 1987, it merged with the Zimbabwe African National Union Patriotic Front (ZANU – PF). The party was formed on 17 December 1961, 10 days after the Rhodesian government banned the National Democratic Party (NDP). It was founded by Joshua Nkomo as president, Samuel Parirenyatwa as vice president, Ndabaningi Sithole as chairman, Jason Moyo as treasurer, Robert Mugabe as information and publicity secretary, and Leopold Takawira as external secretary. ZAPU was banned in 1962 by the Rhodesian white minority government, and later engaged in a guerrilla war against it. The armed wing of ZAPU, known as the Zimbabwe People's Revolutionary Army (ZIPRA), was founded by Moyo and commanded by General Lookout Masuku. ZAPU was separate from ZANU as its armed wing, ZIPRA, was aligned with the Soviet Union, who prioritised mobilizing urban workers, whereas ZANU had a pro People's Republic of China orientation which prioritised mobilizing the rural peasantry. It was relaunched in 2008 by Joshua Nkomo's son, Michael Nkomo.
ZANU-PF-ке бірігу
1980 жылы ЗАПУ Зимбабведе сайлауға «Патриотикалық фронт» ретінде қатысты, бірақ өзінің қарсыласы ZANU-ға жеңіліп қалды. 1987 жылы Гукурахунди қырғынынан кейін олар ZANU–PF-ке бірікті.
In 1980, ZAPU contested elections in Zimbabwe as the Patriotic Front, but lost to its rival ZANU. They merged into ZANU–PF in 1987 following the Gukurahundi massacres.
2008 жылғы бірлік келісімінен шығу
Бени Нкубе мен Думисо Дабенганың ықпалымен 2008 жылдың қазан айының ортасында, қарсы партиялармен келіссөздер жалғасып жатқанда, бұрынғы PF ZAPU және Zipra мүшелерінің бір тобы ZANU – PF-пен одақты таратуға белсенді түрде ұсыныс жасады. Мүшелер 8 қарашада жиналыс өткізіп, төмендегілер туралы шешім қабылдады:
Under the influence of Benny Ncube and Dumiso Dabengwa in mid October 2008, in the midst of ongoing negotiations with rival parties, a group of former PF ZAPU and Zipra members loudly pushed to dissolve the alliance with ZANU – PF. The members convened a meeting on 8 November, and it was decided that:
ZAPU саяси құрылымы ZANU – PF атауымен жұмыс істеуді тоқтатып, ZAPU атауын қайтадан қабылдайды. Барлық партиялық құрылымдар ZAPU Конституциясы негізінде жұмыс істейді. Аудандық кеңестер 2008 жылдың желтоқсанына дейін он провинциядан тұратын Консультативтік конференцияны дайындау және өткізу үшін жиналады, мақсаты – партияны жұмылдыру және қайта құруға жауапты уақытша атқарушы органды сайлау және 2009 жылдың наурызына дейін партия съезін шақыру, ZAPU конституциясының 6-бабына сәйкес. Жақсы ниет білдірушілердің, бауырлас саяси партиялардың және халықаралық ұйымдардың қолдауымен елдің ресурстарын жұмылдыру науқаны дереу басталады. Зимбабве халқының саяси және экономикалық қиындықтарын жеңілдету үшін қажет болған жағдайда келіссөздерге және бейбітшілікке бағытталған бастамаларға қатысу. 2008 жылдың желтоқсанына дейін барлық он саяси провинциядан тұратын консультативтік конференция партияны жұмылдыру және қайта құру және партияның съезін 2009 жылдың наурызына дейін шақыру міндетімен уақытша атқарушы органды сайлайды, ZAPU конституциясының 6-бабына сәйкес.
The political structure of ZAPU would cease to operate under the title ZANU – PF and to reassume the title ZAPU. All party structures would operate under the Constitution of ZAPU. The District Councils to meet to prepare for and convene a Consultative Conference consisting of the ten Provinces by December 2008, for the purpose of electing an Interim Executive charged with the responsibility to mobilise and restructure the party and convene the party Congress by March 2009, in terms of ZAPU constitution Article 6. A campaign to mobilise resources in the country to be undertaken forthwith, with support from well wishers, from fraternal political parties and International Organisations. Engaging as necessary in the negotiations and peace building initiatives to ameliorate the political and economic hardships afflicting the people of Zimbabwe. A consultative Conference consisting of all ten political Provinces by December 2008 will elect an Interim Executive, charged to mobilise and restructure the party and convene the Party's Congress by March 2009, in terms of Article 6.
16 мүшелердің шығуы
ZIPRA-ның бұрынғы мүшелері Зимбабве Ұлттық Азаттық Соғысы Ардагерлері Қауымдастығынан ресми түрде шығып кетті, ол ZANU PF басқаруында болған. Олар Бенни Нкубе төрағалыққа, Тапсон Мойо төраға орынбасарына, Петрос Сибанда хатшыға, Джоб Ндлов хатшы орынбасарына, Белинда Ндебеле қазынашыға, ал Стэнли Нкубе мен Клемент Малаба Нкубе комитет мүшелері болып ZIPRA-ны қайта құрды. Комитеттің міндеті – негізгі басшылық сайланатын алғашқы құрылтайға дайындық мақсатында провинциялар мен аудандарда қауымдастықтың құрылымдарын құру болды. Қауымдастық ZAPU ана партиясымен тығыз байланыста жұмыс істейтін болады.
Ex ZIPRA cadres officially withdrew their membership from the Zimbabwe National Liberation War Veterans Association, which was under the administration of ZANU PF. They revived ZIPRA, led by Benny Ncube as chairperson, Tapson Moyo as vice chairperson, Petros Sibanda as secretary, Job Ndlovu as deputy secretary, Belinda Ndebele as treasurer, and committee members are Stanley Ncube and Clement Malaba Ncube. The committee's mandate was to set up the association's structures in provinces and districts in preparation for the inaugural congress where the substantive executive was to be elected. The association would work closely with the mother party ZAPU.
Ұлттық консультативтік конвенция
2008 жылдың 13-14 желтоқсанында өткен партиялық конференцияда, ZAPU Ұлттық консультативтік конвенциясында, бұрынғы Ішкі істер министрі Думисо Дабенгва 2009 жылдың 11 сәуірінен басталатын екі күндік съездті шақыру өкілеттігімен уақытша төраға болып сайланды. Съезд ZANU-дан шығуды ресми түрде бекітіп, партия басшылығын сайлайтын болады.
At the party conference, the ZAPU National Consultative Convention, held from 13 to 14 December 2008, Dumiso Dabengwa, a former Home Affairs minister was elected interim chairperson with the mandate to convene a two day congress starting 11 April 2009. The congress would formally endorse the pullout from ZANU and elect an executive for the party.
2009 жылғы партия съезі
Жаңа басшылық сайлауға арналған 2009 жылғы партия съезі жоспарланған мерзімнен бір ай кешігіп, 2009 жылдың 16 мамырында өтті. Съезд партияның ZANU PF-тен шығуын ресми түрде бекітті және ZANU-да қалуды ұсынып, бұрынғы мүшелеріне қолдау көрсетуді тоқтатты. Съезде елдің 10 провинциясынан делегаттар, сондай-ақ Канада, Оңтүстік Африка, Ботсвана және Свазилендтен келген өкілдер қатысты. Партияның жаңа бағдарламасы "құрметті мемлекеттік мәртебені" қайта орнатуға уәде берді, онда халық "дұрыс, қабілетті және жауапты басшылықты сайлаудың басты тірегі" болар еді.
The party congress of 2009, which was supposed to elect new leadership, took place a month later than scheduled, on 16 May 2009. The congress formally endorsed the party's withdrawal from ZANU PF and withdrew support for its former members who had chosen to remain in ZANU. The congress was attended by delegates from the country's 10 provinces as well as representatives from Canada, South Africa, Botswana and Swaziland. The party's new platform promised to restore "respectable nationhood" where the people were "the pivot around which proper, able and accountable leadership is elected."
2010 жылғы партиялық съез
2010 жылдың тамызында толық құрылтай өтті, онда толыққанды бағыт белгіленіп, Думисо Дабенгва президент, ал Эмилия Мукаратирва вице-президент болып сайланды.
A full Congress was held in August 2010, at which a full policy was agreed and leadership elected with Dumiso Dabengwa as president and Emilia Mukaratirwa as vice president.