Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1403 1404 1405
1403 1404 1405
1301 жыл (MCCCI) – Юлиан күнтізбесі бойынша жексенбіде басталатын кәдімгі жыл.
Year 1301 (MCCCI) was a common year starting on Sunday (link will display the full calendar) of the Julian calendar.
Қаңтар - наурыз
14 қаңтар – Король Андрей III («Венециялық Андрей») қысқа аурудан, мүмкін уланудан кейін қайтыс болғаннан кейін Венгриядағы Арпад әулеті тоқтатылады. Бұл Богемияның Вацлав III, Баварияның Отто III және Неапольдің Карл Роберт арасында билік күресіне әкеледі. Ақырында Вацлав Венгрия мен Хорватияның королі сайланады және таж кигізіледі. Оның билігі тек номиналды, себебі патшалықтың ірі аумақтарында оннан астам қуатты венгр дворяндары билік жүргізеді. 25 қаңтар – Бірмаға екінші моңғол шапқыншылығы: Қытай императоры Чэндзонгтың да қызметін атқаратын моңғол басшысы Темур ханның әскері Бірманың орталық бөлігіндегі Мьянсайн патшалығының астанасы Мьянсайнға жетеді және қаланың үш айға жуық қоршауға алынуын бастайды, содан кейін шапқыншыларға кетіп қалу үшін төлем жасалады. 7 ақпан – 16 жастағы Эдвард, король Эдуард I («Ұзын аяқты Эдуард») ұлы және мұрагері, Уэльс принці атағын алды және Уэльстегі корольдік жерлер де оған беріледі. 28 ақпан – Бірмаға екінші моңғол шапқыншылығы: Мьянсайнды қоршауды бастағаннан кейін бес апта өткен соң моңғол шапқыншылары ірі шабуылға көшеді, бірақ бірмалық қорғаушылар 12 күн бойы қорғанысын жалғастырады, нәтижесінде келісімге қол жеткізіледі. 10 шілде – Сұлтан Алауддин Халджидің басқаруымен үнді әскерлері Рантамбор бекінісін басып алады. Қоршау кезінде генерал Нусрат Хан Джалесари манджаник тасынан зардап шегіп, қаза табады. 5 тамыз – Король Эдуард I басқаратын ағылшын армиясы Глазгоға жетеді.
January 14 – With the death of King Andrew III ("Andrew the Venetian") after a short illness, possibly from poisoning, the Árpád Dynasty in Hungary ends. This results in a power struggle between Wenceslaus III of Bohemia, Otto III of Bavaria, and Charles Robert of Naples. Eventually, Wenceslaus is elected and crowned as king of Hungary and Croatia. His rule is only nominal, because a dozen powerful Hungarian nobles hold sway over large territories in the kingdom. January 25 – Second Mongol invasion of Burma: The forces of Temür Khan, Mongol leader who also serves as the Emperor Chengzong of China, reach Myinsaing, capital of the Myinsaing Kingdom in central Burma, and begin a siege of the city that will last for almost three months before the invasion leaders are paid to leave. February 7 – The 16 year old Prince Edward of Caernarfon, son and heir of King Edward I ("Edward Longshanks"), becomes the first Prince of Wales and is also granted the royal lands in Wales. February 28 – Second Mongol invasion of Burma: Five weeks after beginning the siege of Myinsaing with no success, the Mongol invaders launch a major assault, but the Burmese defenders continue their defense for 12 days, leading to a truce. July 10 – Indian forces under Sultan Alauddin Khalji capture Ranthambore Fortress. During the siege, General Nusrat Khan Jalesari is hit and killed by a manjaniq stone. August 5 – The English Army, commanded by King Edward I, reaches Glasgow.
Қазан - желтоқсан
5 қазан – (Шоан, 8-ші айдың 22-ші күні) Ходжо Моротоки Жапонияның Камакура шогунатының 10-шы регенті болады. 6 қазан – (2 Сафар 701 жылы) Мекке әмірлігінің араб билеушісі Әбу Нұмай I тақтан бас тартыды, және оның орнына екі ұлы – Румайта мен Хумайда билікке келеді. Әбу Нұмай екі күннен кейін 69 жасында қайтыс болады. 1 қараша – Марқұм король Филип III (“Филип Батыл”) ұлы Валуалық Карл VIII Папа Бонифаций VIII-дің шақыруымен Гвельфтер мен Гибеллиндер арасындағы бейбітшілікті қалпына келтіру үшін Италияға келеді. Ол Флоренцияға кіріп, “Қара гвельфтер” (Нери) қалаға оралуына рұқсат береді. Карл Канте деи Габриелли басшылығымен жаңа үкіметті бас судья (podestà) ретінде орнатады, бұл итальяндық ақын және философ Данте Алигьеридің қаладан мәңгілікке қуылтуына себеп болады. 9 қараша – Польша ақсұлы және бірдей билеуші Болко I (“Болко Строгий”) қайтыс болады. Оның орнына үш кіші ұлы (Бернард, 10 жас; Генрих, 9 жас; және Болко II, 2 жас) келеді, ал оның жеңешесі Герман, Бранденбург маркграфы Салцведель регенттік қызметін атқарады. 5 желтоқсан – Папа Бонифаций VIII “Құлақ түр, балам” (“Ausculta Fili”) деген папалық бұйрығын жариялайды, онда Франция королі Филипп IV (“Филипп Көркем”) лауазымын теріс пайдаланғаны үшін айыпталады. 6 желтоқсан – Испанияда Кастилияның Фердинанд IV 16 жасқа толып, Кастилия және Леон корольдіктерінің толық құқықты патшасы деп жарияланады. Фердинанд IV 9 жасында анасы Мария де Молинаның регенттігімен формалды түрде монарх болған еді.
October 5 – (Shoan, 22nd day of the 8th month) Hojo Morotoki becomes the 10th regent for the Kamakura shogunate of Japan. October 6 – (2 Safar 701 AH) Abu Numayy I, Arabic ruler of the Emirate of Mecca, abdicates and is succeeded by two of his sons, Rumaythah and Humaydah. Abu Numayy dies two days later at the age of 69. November 1 – Charles of Valois, son of the late King Philip III ("Philip the Bold"), is summoned to Italy by Pope Boniface VIII to restore peace between the Guelphs and Ghibellines. He enters Florence, and allows the Neri ("Black Guelphs") to return to the city. Charles installs a new government under Cante dei Gabrielli as Chief Magistrate (podestà), leading to the permanent exile of Dante Alighieri, Italian poet and philosopher, from the city. November 9 – Bolko I ("Bolko the Strict"), Polish nobleman and co ruler dies and is succeeded by his three minor sons (Bernard, 10; Henry, 9; and Bolko II, 2), with his brother in law Herman, Margrave of Brandenburg Salzwedel to serve as regent. December 5 – Pope Boniface VIII issues the papal bull Ausculta Fili ("Listen, my son"), accusing King Philip IV of France ("Philip the Fair") of malfeasance of office. December 6 – In Spain, Ferdinand IV of Castile reaches the age of 16 and is proclaimed of the age of majority to be crowned as King of Castile and as King of León. Ferdinand IV had become the nominal monarch at age 9, under the regency of his mother, María de Molina.
Таяу Шығыс
Көктем – Сұлтан Осман I Византияның Битиниясына терең шабуыл жасау үшін әскери науқан жариялайды. Науқан барысында Осман әскерлері Инегөл және Йенишехир қалаларын жаулап алады. Кейін Йенишехир қаласы астанаға айналады, Осман өзінің әкімшілігі мен үй шаруасын қаланың ішіне көшіреді. Жыл соңында Осман әскерлері маңызды Византия қаласы Никеяны қоршауға кіріседі.
Spring – Sultan Osman I calls for a military campaign to strike deep into Byzantine Bithynia. During the campaign, Ottoman forces capture the towns of İnegöl and Yenişehir. The later town will be transformed into a capital city, as Osman moves his administration and personal household within its walls. By the end of the year, Ottoman forces begin blockading the major Byzantine city of Nicaea.