Ласло Хуньяди – венгр ақсұлуы, Трансильвания воеводасы Жан Хуньядидің ұлы. 1448 ж. Косово шайқасынан кейін сербтік Георгий Бранковичтің кепілі болды. Тарих, Венгрия.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ласло Хуняди немесе Ладислав Хуняди (славян: Ладислав Хуняди; 1431 – 16 наурыз 1457) – венгр дворяны. Ладислав Хуняди Трансильвания воеводасы, кейін Венгрия Корольдігінің регенті болған Иоанн Хуняди мен Елизавета Силягидің екі ұлының үлкені болды. Ол кейіннен Венгрия патшасы болған Матиас Хунядидің ағасы еді. Әкесінің жорықтарына өте ерте жасынан бастап қатысты. 1448 жылғы Косово шайқасынан кейін ол Сербия деспоты Георгий Бранкович (1427–1456) қолында әкесі үшін кепіл ретінде қалдырылды. 1452 жылы ол Венгрия королі Ладислав V-ті қабылдау үшін Венаға барған делегация құрамында болды. 1453 жылы ол Хорватия және Далмация банi болды. 1455 жылғы Буда диетасында Сельж графы Ульрих II және оның туыстары тарапынан тасталған айыптамаларға байланысты барлық лауазымдарынан бас тартты, бірақ ақырында татуласуға келісім жасалды және ол палатин Ладислав Гарайдың қызы Аннаға күйеу болып берілді. 1456 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін, оның жауы Ульрих II (қазір Венгрияның генерал-капитаны, зор билікке ие) үлкен Хуняди мемлекетке тиіс деп есептелетін қарыздар үшін жауапты деп жариялады; бірақ ол Футак диетасында (қазан 1456) өзін тиімді қорғады, соның салдарынан Ульрих татуласуға келісіп, Хунядилерге оларға сеніп тапсырылған барлық патшалық қамалдарды алдымен тапсырған жағдайда қорғауға уәде берді. Бастапқыда Нандорфехервар (қазір Белград, Сербия) бекінісімен айналысу жоспарланды, Хуняди оның коменданты еді. Ладислав V мен Ульрихті қабылдағанда Хуняди олардың жалдамалы әскерін кіргізбеді. Келесі күні таңертең (1456 жылғы 9 қарашада) Ульрих Хунядидің адамдары тарапынан түсініксіз жағдайда өлтірілді. Кейін Хуняди жылқы шебері (lovászmester) қызметін атқарды, өмірінің соңына дейін. Қорқып қалған жас король Хунядиді кешірді және Темешварда анасымен кездескенде бүкіл отбасын қорғайтынына ант берді. Адалдығын көрсету үшін ол Хунядиді патшалық қазынашысы және генерал-капитаны етіп тағайындады. Ешқандай жамандық күтпеген Хуняди корольмен бірге Будаға сапарлады. Бірақ ол келген соң корольге қарсы қастандық жасады деген айыппен тұтқындалды, ешқандай заңдық рәсімдерді сақтамай өлім жазасына кесілді және 1457 жылғы 16 наурызда бас кесілді. Ол Ференц Эркельдің "Хуняди Ласло" операсының басты кейіпкері болып табылады.
László Hunyadi or Ladislaus Hunyadi (Slovak: Ladislav Huňady; 1431 – 16 March 1457) was a Hungarian nobleman. Ladislaus Hunyadi was the elder of the two sons of John Hunyadi, voivode of Transylvania and later regent of the Kingdom of Hungary, and Elizabeth Szilágyi. He was the older brother of Matthias Hunyadi, who would later become the king of Hungary. At a very early age he accompanied his father in his campaigns. After the Battle of Kosovo (1448) he was left for a time, as a hostage for his father, in the hands of George Brankovic (1427–1456), despot of Serbia. In 1452 he was a member of the deputation which went to Vienna to receive back the Hungarian king Ladislaus V. In 1453 he was already ban of Croatia and Dalmatia. At the diet of Buda (1455) he resigned all his dignities, because of the accusations of Ulrich II, Count of Celje, and other enemies of his house, but a reconciliation was ultimately patched together and he was betrothed to Anna, the daughter of the palatine, Ladislaus Garai. After his father's death in 1456, he was declared by his enemy Ulrich II (now Captain General of Hungary with significant power) responsible for the debts allegedly owed by the elder Hunyadi to the state; but he defended himself so ably at the diet of Futak (October 1456) that Ulrich feigned a reconciliation, promising to protect the Hunyadis on condition that they first surrendered all the royal castles entrusted to them. A beginning was to be made with the fortress of Nándorfehérvár (now Belgrade, Serbia) of which Hunyadi was commandant. While admitting Ladislaus V and Ulrich, Hunyadi excluded their army of mercenaries. On the following morning (9 November 1456), Ulrich was killed by Hunyadi's men in unclear circumstances. Later Hunyadi served as master of the horse (lovászmester) until his death. The terrified young king thereupon pardoned Hunyadi, and at a subsequent interview with his mother at Temesvár swore that he would protect the whole family. As a pledge of his sincerity he appointed Hunyadi lord treasurer and captain general of the kingdom. Suspecting no evil, Hunyadi accompanied the king to Buda. But on arriving there he was arrested on a charge of plotting against the king, condemned to death without the observance of any legal formalities, and beheaded on 16 March 1457. He is the protagonist of a popular Hungarian opera, Hunyadi László by Ferenc Erkel.