Кіріспе

Мормон діни мәтіні

Бұйрықтар кітабы – Джозеф Смит кішісінің аян-уахиларын қамтитын ең алғашқы жарияланған кітап. Бұйрықтар кітабында жарияланған мәтіндер қазірде Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуі (LDS Church) тарапынан Дін және Келісімдер кітабының бір бөлігі ретінде қасиетті жазу деп есептеледі.

Бұйрықтар кітабының тарихы

"Заңдар кітабы" Жозеф Смит кішісінің ерте пайғамбарлықтарының жинағы ретінде жоспарланған. Смит, соңғы күнгі қасиеттілер қозғалысының басшысы, 1831 жылдың қараша айында Жоғары рухтылар кеңесі үшін өзінің бірнеше аяндарын жинады. Он адамнан тұратын кеңес 10 000 дана басып шығаруға дауыс берді, бірақ шынайы басылым саны үш-бес мыңға дейін азайтылды. Кітапты басып шығарған У.У. Фелпс Миссури штатының Индипенденс қаласында баспахана іске қосты. Сенімді мормон болған Фелпс 1831 жылдың қыркүйегінен 1833 жылдың шілдесіне дейін тарихи маңызы бар мормондық мерзімді басылым, "Evening and Morning Star" журналын басқарды. "Заңдар кітабындағы" көптеген аяндар бұрын Фелпс "Star" басылымында жариялаған болатын. 1833 жылдың 20 шілдесінде мормондарға қарсы және құлдықты қолдайтын толқындар баспахананы қиратты. Мормонның саяси күшінен сескенген толқын, Фелпстің "Evening and Morning Star" журналындағы аболиционистік деп есептелген редакторына ашуланды. Есікті бұзып, Фелпстің үйі мен бизнесін толыққанды қиратты. Осы кезде "Заңдар кітабының" 65 аяны, яғни жалпы санының үштен екі бөлігі басылып шыққан еді. Барлығы 160 беттен тұратын, көптеген кесілмеген және байланбаған парақтар келесі өртте жойылды. Алайда, Каролина және Мэри Элизабет Роллинс сияқты көршілер 100-ге жуық дананың қалдықтарын сақтап қалды. Бүгінде 30-дан аз данасы сақталған, оның ішінде толық емес нұсқалары да бар. Кітаптың сирек кездесуіне қоса, "Заңдар кітабының" бірнеше данасы тұрақты жинақтарда сақталады. Мысалы, Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуі (LDS Church) және Мәсіх қауымы бірнеше данаға ие, ал Юта университеті Мариотт кітапханасының сирек кітаптар бөлімі, Бригам Янг университеті Харольд Б. Ли кітапханасы, Конгресс кітапханасы және Нью-Йорк қалалық кітапханасының әрқайсысында бір-бір данасы бар. Ашық саудада кітаптың бағасы әдетте 100 000 доллардан асып түседі. 2001 жылы толық емес данасы 200 000 долларға сатылды, ал толық кітап аукционда 391 000 долларға сатылды. Сирек кітаптар сатушысы Кен Сандерс Юта штатында бір данасы жеке саудада 500 000 долларға сатылғанын мәлімдеді.

Бұйрықтар кітабының мазмұны

Көптеген аяндар «Бұйрықтар кітабында» шіркеудің ресми газеті «Евфинг энд Морнинг Стар» басылымдарында да жарияланды, көбінесе сыртқы және типографиялық түзетулермен. 1835 жылы «Бұйрықтар кітабындағы» барлық аяндар «Діни ілімдер мен келісімдер» деп аталатын үлкен мормон жазбаларына енгізілу үшін қайта қараудан өтті, бұл әлдеқайда маңызды өзгеріс болды. Көптеген сыртқы өзгерістерден басқа, бұл соңғы жұмыста ескі аяндарға елеулі түзетулер, жоюлар және жаңа материалдар қосылды. Бұл өзгерістердің мәні даулы, бір жағынан мормондық жамағаттың көпшілігіне бұл өзгерістер кеңінен белгілі емес, екінші жағынан, бұл өзгерістерді мормон ғалымдары мормон теологиясы біртіндеп дамығандығы туралы гипотезаны қолдау үшін пайдаланды. Апологетикалық ғалымдар көбінесе осы өзгерістердің маңыздылығын азайтуға тырысады немесе екі басылымды шамамен үйлесімді етіп түсіндіруге бейім. Мысалы, Жозеф Смит кішіге діни билік беру туралы Киелі кітап елшілері Петір, Яков және Иоанн туралы айтылған мәлімет «Діни ілімдер мен келісімдердің» 27-тарауында бар, бірақ «Бұйрықтар кітабындағы» тиісті тарауда жоқ. Мормон ғалымдары бұл өзгерістер Жозеф Смит ілімдерінің өзгеруін көрсетеді деп санайды, ал мормон апологетикалық ғалымдары бұл өзгерістер бұрын ашылған ілімнің толықтырылуы немесе нақтылануы деп есептейді. Мысалы, мормон сыншылары жиі келтіретін бір өлеңде былай делінген:

«және оның кітапты аудару сыйы бар, мен оған басқа сыйлыққа таласпауын бұйырдым, себебі мен оған басқа сыйлық бермеймін». – «Бұйрықтар кітабы» 4:2

Бұл өлеңде Жозеф Смит үшінші жақта айтылған. Алайда, қайта нөмірленген «Діни ілімдер мен келісімдерде» былай делінген:

«Осы – Мен саған алғаш берген сыйлық; Мен сенің мақсатым орындалғанша басқа сыйлық іздемеуіңді бұйырдым, себебі Мен осы аяқталғанша саған басқа сыйлық бермеймін». – «Діни ілімдер мен келісімдер» 5:4

Бұйрықтар кітабының тараулары мен Дін және Келісімдер бөлімдері

Назар аударыңыз, Бұйрықтар кітабының тараулары, ал Дін мен Келісімдер – бөлімдер. Кітаптағы тараулар жоғарыда аталған түзетулерді ескермегенде, қазіргі Д&К бөлімдерімен дәл сәйкес келеді. Book of Commandments1833Chapter (65-тен) D&C1835 Section (102-ден) LDS D&C1981 Section (138-ден) Ескертулер 1 1 2 30 3 3 31 4 4 32 5 Д&К «Мен сендерге бұйырдым: Менің осы мақсатым орындалмайынша, басқа сыйға ие болмаңдар» деп өзгертілді, жоғарыда талданғандай. Сондай-ақ, үш куәгердің нақты айтылуы алынып тасталды, мүмкін, себебі тағы сегіз куәгерге Алтын тақталарды көруге рұқсат берілді. 5 8 6 6 33 7 Мормон кітабымен бір уақытта, бұл Джозеф Смит жасаған пергаменттің алғашқы аударма жобасы. Бұл – елші Жоханның жазбаларын қамтитын пергаменттің аудармасы. 1835 және одан кейінгі Д&К нұсқалары Петір, Яков және Жоханның діни билікті қалпына келтіретін пайғамбарлықтарын қосу үшін кеңейтілді. 7 34 8 8 35 9 Оливер Каудериге: «Көкөніспен жұмыс істе, қара, ол саған бірдеңе айтты. Құдайдан басқа табиғаттың осы нәрсесін сенің қолыңмен істете алатын күш жоқ». Бұл – төлшектің таяғы. Кейінгі басылымдардағы «Дін мен Келісімдерде» Каудеридің таяғы «Аронның сыйы» деп аталды. 10 1835 жылғы нұсқада «Урим және Туммим» термині енгізілген, ал 1833 жылғы нұсқада жоқ. 11 38 12 12 39 14 13 40 15 14 41 16 15 43 18 16 44 19 17 21 45 23 Осы қысқа тарауларда Джозеф Смитпен байланыста болғандарға арналған, әрқайсысы 4 сөйлемнен аспайтын аяндар бар еді. Олар бір Д&К тарауына біріктірілді. 22 46 21 23 47 22 24 2 20 Д&К-да шіркеудегі Ескілердің міндеттері және шомылдыру рәсімінің ерекшеліктері егжей-тегжейлі түсіндірілді. 25 9 24 26 48 25 27 49 26 28 50 27 Д&К-дағы қосымша материал осы бөлімнің жартысынан астам бөлігін құрайды. Д&К Джозеф Смитқа Ілияс, Ілияс (мормондық сенімде Ілиястан бөлек), Петір, Жақып, Жохан, Архангел Михаил (мормондық сенімде Адам) және басқалар келгені туралы жаңа үзінділерді қамтиды. Бұл тарауда Бұйрықтар кітабы мен Дін мен Келісімдер арасындағы ең даулы айырмашылық бар. 29 10 29 30 51 28 31 33 52 30 Дэвид Уитмерге, Питер Уитмер кішіге және Джон Уитмерге берілген қысқаша аяндар бір тарауға біріктірілді. Бұл «ламандықтарға» миссионерлік жұмысқа қатысты. 34 53 31 35 55 33 36 56 34 37 11 35 38 57 36 39 58 37 40 12 38 41 59 39 42 60 40 43 61 41 44 13 42 Бұл тарау Д&К-ның 47-тарауымен біріктірілді. 45 14 43 46 62 44 47 13 42 Бұл тарау 44-тарауға қосылып, Д&К-ның бір бөліміне айналды. 48 15 45 49 16 46 50 63 47 51 64 48 52 65 49 53 17 50 54 66 52 55 66 53 1835 жылғы Д&К-ның екі бөлімі қателікпен 66 деп нөмірленген. Осылайша, іс жүзінде 103 бөлім болды (бірақ олардың нөмірі 102-ге дейін ғана жеткен). 56 67 54 57 68 55 58 69 56 59 18 58 60 19 59 61 70 60 62 71 61 63 72 62 64 20 63 65 21 64 Бұйрықтар кітабының бұл тарауы баспахана жойылған кезде толық емес еді.