Кіріспе

Американдық ақын

Мадлен Глисон (26 қаңтар 1903 – 22 сәуір 1979) – АҚШ ақыны және драматургі. Ол Сан-Франциско поэзия гильдиясын құрған адам. 1947 жылы ол АҚШ-тағы алғашқы поэзия фестивалінің директоры болып тағайындалды, бұл (Кеннет Рексрот, Роберт Дункан, Уильям Эверсон, Джек Спайсер, Джеймс Броутон сияқты басқа да тұлғалармен бірге) Сан-Франциско Ренессансы деп белгілі болған құбылыстың негізін қалады. Ол Хелен Адам, Барбара Гест және Денис Левертовпен бірге Дональд Алленнің "Жаңа американдық поэзия 1945-1960" (1960) атты маңызды антологиясына енген төрт әйелдің бірі болды.

Ерте өмір және еңбек

Глисон Солтүстік Дакота штатының Фарго қаласында дүниеге келді және католик ата-анасының жалғыз баласы болды. Ол католик шіркеуінің мектебінде оқыды, онда оны бірқатар қиын бала ретінде қарастырды. Ол және оның туысы Орта Батысты аралап, вадевилл көрсетілімдерінде ән айтып, степ биледі. Анасы қайтыс болғаннан кейін, ол әкесімен Портлендке (Орегон штаты) көшіп келді, онда ол кітап дүкенінде жұмыс істеп, өлеңдер жаза бастады, оларды қолжазба түрінде таратты. Ол жергілікті газетте поэзия және ақындар туралы бірнеше мақала жариялады.

Сан-Франциско қаласы

1934 жылы Глисон Калифорнияның Сан-Франциско қаласына көшіп, WPA Writer's Project үшін Калифорния тарихы бойынша жұмыс істеді. Екі жыл өткен соң, оның өлеңдерінің тізбегі "Поэзия" журналында жарияланды. Бірнеше жыл бойы ол композитор Джон Эдмундспен бірге Шуман, Шуберт және И.С. Бахтың әндерін аударды. Екеуі де ән фестивальдерін ұйымдастырды. Оның тұңғыш кітабы "Өлеңдер" 1944 жылы жарық көрді. Осы кезде ол соғыс салдарынан Аризона штатының Финикс қаласына көшіп кеткен, бірақ көп ұзамай Сан-Францискоға қайтып, брокерлік фирмада жұмысқа орналасты.

Сан-Францискодағы қайта өрлеу дәуірі

1947 жылдың сәуірінде Глисон Марсель Лабаудттың Люсьен Лабаудт галереясында Бірінші заманауи поэзия фестивалін ұйымдастырды. 1407 Гоф көшесі, Сан-Франциско. Глисон Беркли қайта өрлеуімен байланысты болғандықтан, бір буынға шабыттандырған дауыстардың алғашқы (және ресми түрде мақұлданған) жиыны үшін қалыпты жағдай жасады. Уильям Эверсон, Мюриэл Рюкэйзер, Кеннет Рексрот, Роберт Дункан және Джек Спайсер сияқты ақындардың қатысуымен Мадлен Глисон жас поэзия жанкүйерлері мен ақындар алдында өлеңдерін оқыды және орындады. Бұл, кем дегенде, көпшілік пікірінде, 1955 жылдың 7 қазанында Сан-Францискодағы Филмор көшесіндегі Six Gallery-де Аллен Гинзбергтің "Ұлы шу" атты туындысымен бастау алған жаңа қозғалыстың бастамасы болды. Бұл оқиға тарихқа Биттер қозғалысының туған сәті ретінде енді.

Кейінгі өмірі мен шығармалары

Глисонның екінші кітабы "Метафизикалық ине" 1949 жылы жарық көрді, бірақ оның үшінші кітабы "Қоңырау мен телефонға арналған концерт" 1966 жылға дейін жарық көрмеді. Глисон жазуын және Сан-Францисконың көркем өміріне қатысуын жалғастырды, сонымен қатар бірнеше пьесалар жазды, бірақ белгілі бір дәрежеде "Ренессанс" кітабының сәттілігіне тоқталды. Ол "Бит" ақындарының танылуына көмектескен, бірақ олардың үлкен сәттіліктеріне байланысты, одан да аз танымал ақындар үшін баспагер табу қиын болды. Дегенмен, ол Сан-Франциско мемлекеттік университетінде де, өз үйінде де өлең оқуларын өткізіп, шығармашылық жазу курстарын оқытты. 1973 жылы оның "Таңдалған өлеңдері" жарық көрді, ал 1975 жылы "Міне, бәрі келеді: жаңа және таңдалған өлеңдер" басылды. Глисон өмірінің соңына дейін жазуын тоқтатпады. Оның жинақталған өлеңдері 1999 жылы жарық көрді.